شمارهٔ ۵٩
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به نکاتی درباره تقدیر و سرنوشت اشاره میکند. او میگوید کسی که به علم و خرد دست یافته، هرگز نمیتواند از سرنوشت خود فرار کند و تغییر در مقدراتش ممکن نیست. شاعر همچنین بر لزوم تسلیم به قضا و قدر تأکید دارد و به این نکته میپردازد که هر موجودی در جایگاه خود قرار دارد و باید به سرنوشت خود راضی باشد. او به مثالهایی از طبیعت اشاره میکند تا نشان دهد که هر کس باید با واقعیتهایی که در زندگیاش وجود دارد، کنار بیاید و به تلاشی بیهوده نپردازد. در نهایت، شاعر به جایگاه و ارزش افراد و آثار آنها در مقایسه با یکدیگر اشاره میکند، و ویژگیهای خاص هر فرد را میستاید.
آنکس که جوینی و گلیمیش به دست استگر زین دو فزون میطلبد آز پرست است
هوش مصنوعی: کسی که به دنبال جمعآوری و انباشتن wealth است، حتی اگر چیزی به دست آورد، باز هم سیر نمیشود و همچنان تمایل به بیشتر دارد، نشان از عطش و حرص او دارد.
بیشی مطلب زانکه درست است یقینمکان خامه که این نقش نگارید شکستهاست
هوش مصنوعی: موضوع مهمتر از این است که مطمئناً میدانم آن قلمی که این تصاویر را خلق کرده، شکسته است.
در وجه معاش تو براتی که نوشتندتغییر نیابد که ز دیوان الست است
هوش مصنوعی: در مورد زندگی و معیشت تو نامهای نوشته شده که تغییر نخواهد کرد، چون از دیوان الهی است.
باید به قضا داد رضا اهل خرد راکان دست بلند است که مالندهٔ پست است
هوش مصنوعی: باید به تقدیر و سرنوشت رضایت داد به اهل دانش و خرد، زیرا آن دست بلند و توانایی که چیزهای بزرگ را در دست دارد، در حقیقت در حیطهی پایینتری از مسئولیت و مال قرار دارد.
ای دل سپر حزم کنون سود ندارددیریست که از شست قضا تیر بجستهست
هوش مصنوعی: ای دل، دیگر محافظت کردن از خود فایدهای ندارد، زیرا مدتی است که تقدیر تیرش را از کمان رها کرده و به سمت ما آمده است.
چون زاغ کمان گوشه نشین باش به دشتیسیمرغ بدین حیله ز هر دام برستهست
هوش مصنوعی: اگر مانند زاغی در گوشهای بنشینی و فقط به تماشای دیگران بپردازی، هرگز به مقام سیمرغ نخواهی رسید. این گونه، به دلیل ترس و همین حالت انزوا، ممکن است به دامها و خطرات زندگی گرفتار شوی.
ماهی که ز دریا ننهد روی به ساحلهرگز نشنیدم که درافتاده به شست است
هوش مصنوعی: ماهی که هرگز از دریا به ساحل نمیآید، هیچ وقت نشنیدم که در آب خود را بشوید.
قوّاده لقب هدهد از آمد شدِ خود یافتعنقا شه مرغان ز چه از بهر نشست است
هوش مصنوعی: هدهد به خاطر رفت و آمدهایش لقب قواده (راهنما) را بدست آورده و عنقا، پادشاه پرندگان، از آن میپرسد که برای چه نشسته است.
کنجی و کتابی و جوینی و گلیمیهست ابن یمین را خوش اگر پیش تو زشت است
هوش مصنوعی: ابن یمین به برخی از ویژگیهای خود اشاره میکند؛ او خود را فردی کتابخوان و اهل مطالعه میداند که در کنج نشسته و به علم و ادب میپردازد. همچنین به اشاره به پیوندهای فرهنگی و تاریخی از جمله جوینی و گلیمی، بر آن است که اگرچه ممکن است در نظر دیگران ویژگیهایش ناپسند به نظر برسد، اما برای او این هویت و پیشینه ارزشمند است.