شمارهٔ ۵۶۴
هوش مصنوعی: این شعر به نقد شخصی میپردازد که دچار تزویر و نفاق است و در دنیا مغرور شده است. او گمان میکند که بزرگی و ثروت نشانهی مقام اوست، در حالی که بزرگترین دلایل برای کرم و نیکی در وجودش نیست. شاعر به نقصهای او اشاراتی دارد و میگوید که ایمان او ضعیف و از یاد سلف غافل است. او به چنان حالتی دچار است که نمیتواند معنای واقعی خوبی را درک کند و در عین حال، در وجودش بخل و خباثت کامل است. در نهایت، شاعر بیان میکند که چنین فردی به بهشت نمیرسد و عقل او همواره در بند است.
مرجع اهل حیل مجمع تزویر و نفاقشرف دولت و دین قدوه اصحاب ضلال
هوش مصنوعی: مکانی که اهل فریب و نیرنگ دور هم جمع میشوند، محل نفاق و دورویی است که شرافت دولت و دین را به خطر میاندازد و سرمشق کسانی است که در گمراهی به سر میبرند.
آن بدنیا شده مغرور چنان پنداردکه بزرگی جهان جمله بمال است و منال
هوش مصنوعی: انسانی که به دنیا آمده و مغرور است، فکر میکند که تمام عظمت و بزرگی جهان فقط به او تعلق دارد و به نوعی آن را مال خود میداند.
با بزرگی کرم و خوی خوش ار حاجت نیستاو بزرگیست که گردونش ندیدست همال
هوش مصنوعی: اگر کسی با بزرگی و اخلاق خوب باشد، نیازی به درخواست ندارد. او شخصیت والایی دارد که آسمان هم نظیرش را ندیده است.
زو ندیدست کرم هیچکس الا در خوابو آن کرم نیست که دیدست خیالست خیال
هوش مصنوعی: هیچکس در واقعیت کرمی را ندیده است و آنچه دیده میشود تنها خیالی است در خواب، نه چیزی واقعی.
ملکات وی اگر چه همه با نقصانستلیک بخلش بود و خبث طبیعت بکمال
هوش مصنوعی: اگرچه ویژگیهای او دارای نقصان است، اما بخیل است و طبیعتش به شدت زشت و ناپسند است.
اعتقادش چه توان گفت عفی الله ملحدنکند یاد سلف جز ببدی در همه حال
هوش مصنوعی: اعتقاد او را چه میتوان گفت؟ خداوند بیدین سریعاً چهرهی گذشتگان را جز به بدی به یاد نمیآورد.
سخنی کش نبود فایده گوید همه وقتکه در آن طبع غلیظش نتوان یافت کلال
هوش مصنوعی: اگر کلامی از فایدهای برخوردار نیست، در هر زمانی بیان کردن آن بیفایده است، چرا که در آن روحی سنگین و کسل کننده وجود دارد که نمیتوان در آن جست و جوی زیبایی و جذابیت کرد.
لیک یک نکته لطفش مدد روح دهدگر بگوشش برسد جای کلالست و ملال
هوش مصنوعی: اما یک نکته از محبت او میتواند روح را کمک کند، به شرطی که به گوشش برسد که کجاها را باید از نگرانی و اندوه پاک کند.
با چنین کس بسوی روضه رضوان نرودهر که بر پای دل او بود از عقل عقال
هوش مصنوعی: کسی که دلش به عقل وابسته است، نمیتواند به باغ بهشت راهی پیدا کند.