شمارهٔ ۲۵ - مرد از عقل محترم است
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش و تمجید از صفات کریمانه و بخشندگی خداوند و همچنین فضیلتهای انسانی میپردازد. شاعر از بخشندگی و عدالت خداوند سخن میگوید و آن را فراتر از زمان و مکان معرفی میکند. او تأکید میکند که هر چیزی که از او سرچشمه بگیرد، ارزشمند و باکرامت است. همچنین، شاعر بیان میکند که هدف او خدمت به خداوند و خلق است و این خدمت بر هر چیز دیگری مقدم است.
شاعر در این شعر، محبت و احسان خداوند را مورد اشاره قرار میدهد و ابراز میکند که هر انسانی که در ظل رحمت او قرار گیرد، از بدیها و ظلمها در امان است. همچنین، در پایان اشاره میشود که قلم و هنر نیز باید در خدمت این کرامت و بزرگی خداوند قرار گیرد. این شعر به نوعی دعوت به خدمات انسانی، محبت و بخشندگی در جامعه است.
ای کریمی که پشت چرخ فلکپیش تو سال و مه بخم باشد
هوش مصنوعی: ای بخشندهای که در برابر چرخ روزگار، سال و ماه برای تو هیچ ارزشی ندارد و در برابر عظمت تو کوچک و ناچیز است.
اوحد الدین جهان فضل و کرمکت دل و دست کان و یم باشد
هوش مصنوعی: اوحدالدین به عنوان شخصیتی برجسته در علم و ادب، نمونهای از خوبیها و پرتوهای علم و فضیلت است. او کسی است که دل و دستش همواره آمادهی کمک و بخشش به دیگران است و مانند دریای وسیع، سرشار از نعمات و رحمتهاست.
بخت سرویست پیش درگه توکه بصد دست و یکقدم باشد
هوش مصنوعی: سرنوشت من مانند درخت سرو است که همیشه در کنار تو حضور دارد و با هر گام و تلاشی به تو نزدیکتر میشود.
می ببیند ضمیر روشن توهر چه در پرده عدم باشد
هوش مصنوعی: ضمیر روشن تو هر آنچه که در زمینه نادیدنی و عدم وجود دارد را میبیند.
هر کجا جست باد انصافتعدل کسری همه ستم باشد
هوش مصنوعی: هر کجا که بادی به سمت انصاف وزید، نشان از بیعدالتی و ظلمی است که بر مردم رفته است.
هر که اندر حریم حرمت تستاز بد چرخ در حرم باشد
هوش مصنوعی: هر کسی که در حریم احترام و مقام تو قرار دارد، از بدیهای دنیا در امان است.
نرود بر ضمیر اشرف توهر چه از جنس لا و لم باشد
هوش مصنوعی: هر چیزی که بر دل و فکر تو سایه نندازد و از ناپاکی و منفینگری ناشی شود، به تو آسیب نرساند.
کمترین بخششیت گنج بودکمترین چاکریت جم باشد
هوش مصنوعی: کمترین بخشش و عطای تو به اندازه یک گنج با ارزش است و کوچکترین نشانههای محبت و توجه تو میتواند به اندازه گوهرهایی مانند جم اهمیت داشته باشد.
بنده را آرزوی آن آمدکه هم از جمع آن خدم باشد
هوش مصنوعی: من آرزو دارم که از جمع خدمتگزاران باشم و در کنار آنها قرار گیرم.
مدتی رفت تا برین درگهبا فلک روز و شب بهم باشد
هوش مصنوعی: مدتی گذشت تا این درگاه با آسمان و زمین روز و شب به هم پیوسته باشد.
چون من و چرخ خواجه تاشانیمبر من از وی چرا ستم باشد
هوش مصنوعی: من و چرخ جهان مانند دو دوستان نزدیک هستیم، پس چرا باید بر من از سوی او ظلمی برود؟
هر که موسوم خدمتی نبوداو نه از جمله خدم باشد
هوش مصنوعی: هر کسی که به خدمت معروف نیست، در واقع جزو خدمتگزاران به حساب نمیآید.
غرض بنده خدمتست نه چیزکه بجاه تو چیز هم باشد
هوش مصنوعی: من هدفم خدمت کردن است، نه اینکه چیزی در مقام تو داشته باشم، حتی اگر آن چیز با ارزش باشد.
منگر اندر حداثت سنشچون بر او از خرد رقم باشد
هوش مصنوعی: به سن و سال او نگاه نکن، زیرا در دل او حکمت و خردی نهفته است که از سنش فراتر میرود.
سال در مرد معتبر نبودمرد از عقل محترم باشد
هوش مصنوعی: سال به تنهایی نشانهی ارزش و اعتبار مرد نیست، بلکه آنچه که او را محترم میسازد، عقل و فهم اوست.
چونکه باشد هلال روزافزونگر بود خرد جای ذم باشد؟
هوش مصنوعی: وقتی که ماه در حال رشد و کامل شدن است، اگر عقل و فهم انسان درستی نداشته باشد، چه معنایی پیدا میکند که مورد سرزنش قرار گیرد؟
مایه کارها جوانی دانمایه دارم ازان چه غم باشد
هوش مصنوعی: منبع قدرت و انجام کارها، جوانی است و من از آنچه که باعث غم و ناراحتی میشود، بینیازم.
بچه بط اگر چه باشد خردآب در یاش تا قدم باشد
هوش مصنوعی: اگرچه جوجهبط هنوز کوچک است، اما زمانی که در آب است، میتواند شنا کند.
بنعم گر سری بجنبانینعم تو مرا نعم باشد
هوش مصنوعی: اگر تو سر خود را کمی حرکت دهی، نعمت تو برای من نعمت خواهد بود.
جرم خورشید را اگر سنگیلعل گردد ازان چه کم باشد
هوش مصنوعی: اگر سنگی به ارزش لعل باشد، باز هم نمیتواند گناه خورشید را جبران کند.
رنج اهل قلم بفضل و هنراز پی چون تو محتشم باشد
هوش مصنوعی: زحمت و کوشش نویسندگان، با توجه به توانایی و هنرشان، هنگامی که با افرادی مانند تو که در دیوانگی یا بیخیالی به سر میبرند، همراه شود، به ثمر میرسد.
چون در ایام تو بود ضایعپس چه امید در قلم باشد
هوش مصنوعی: به دنبال بیخیالی و نابسامانی در دوران تو، چرا میتوان به نوشتن و ثبت امید داشت؟
حال اینست خود همی فرمایهر چه آن لایق کرم باشد
هوش مصنوعی: این وضعیت نشان میدهد که خود او نیز به من میگوید هر چیزی که شایستهی بزرگواری باشد، باید انجام شود.
بکرم گیر دست اهل قلمگر بدینار یادرم باشد
هوش مصنوعی: اگر به دست نویسندگان مهربان و با استعداد متوسل شوم، ممکن است درازای اندکی پول یا به یادگاری از من، گرههای کارم را باز کنند.