شمارهٔ ۳۵ - در مدح شاه اسماعیل گوید
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف خلافت و عظمت شاه اسماعیل می‌پردازد و از پیروزی و فتوحات او در جنگ‌ها و نقشی که در تکمیل دین دارد سخن می‌گوید. شاعر با اشاره به قدرت و حماسه‌های شاه اسماعیل، تصاویری از جنگ و سرفرازی او را به تصویر می‌کشد، همچنین او را به عنوان "آفتاب عزمت" و "بت‌شکن" معرفی می‌کند. جنگ او علیه دشمنان به قدری شدید و مؤثر است که دشمنانش از ترس نابود می‌شوند و قدرت او مرزهای زمین را می‌شکند. شاعر در نهایت دعا می‌کند که لطف و رحمت شاه اسماعیل تا قیامت در جهان باقی بماند.
تا خلافت بر بنی آدم ز حق تفضیل شدسکهٔ دولت به نام شاه اسمعیل شد
هوش مصنوعی: پس از آنکه خداوند، انسان را در مقام خلافت بر روی زمین برتری بخشید، حکومت و قدرت به نام شاه اسماعیل به رسمیت شناخته شد.
چون خلیل بت شکن در عالم صورت به تیغهرچه نقصان کرد دین را موجب تکمیل شد
هوش مصنوعی: چون خلیل، بت‌شکن و دور کننده از بتها در دنیای ظاهری است، با هر نقصی که به دین وارد کرد، باعث شد که دین کاملتر شود.
آفتاب عزمت از مشرق به مغرب چون شتافتراه پانصد ساله در یک روز بی تعجیل شد
هوش مصنوعی: خورشید ارادهی تو از شرق تا غرب به سرعت درخشید و به گونهای حرکت کرد که مسیر پانصد ساله را در یک روز بدون هیچ شتابی طی کرد.
نعره تکبیر او در آسمان غلغل فکندبلکه تکبیرش ملک را باث تهلیل شد
هوش مصنوعی: صدای بلند تکبیر او در آسمان طنینانداز شد و تکبیرش باعث ایستادگی ملک و فرشتگان در برابر او شد.
روز چوگان بازی او شیشه گردون شکستگرچه عمری چرخ گردان حاضر قندیل شد
هوش مصنوعی: در روزی که او در میدان چوگان بازی می‌کند، شیشه آسمان می‌شکند؛ حتی اگر چرخ زندگی برای سالها همچنان وجود داشته باشد و نور و زیبایی به ارمغان آورد.
عرصه روی زمین تنگ آمد از میدان اوزانکه دست قدرتش هرگو زد صد میل شد
هوش مصنوعی: زمینهی زمین به خاطر حضور او بسیار محدود شده، زیرا قدرت او چنان فراگیر است که میتواند هر مسافتی را به آسانی زیر پا بگذارد.
چون به جنگ خصم شد روی زمین لشگر گرفتلشگر جان در رکابش هم بدین تمثیل شد
هوش مصنوعی: زمانی که دشمن به میدان جنگ آمده، لشکری از نیروها بر روی زمین صفآرایی میکنند. در این میان، روح و جان شخص نیز به مانند لشکری آماده نبرد در کنار او قرار میگیرد.
زان طرف گر صدهزار آمد یکی بر جا نماندزین طرف گر شد یکی آنهم به صد تبدیل شد
هوش مصنوعی: اگر از آن سو صد هزار نفر بیایند، هیچیک نمیتوانند دوام بیاورند، ولی اگر از این سو تنها یکی بیاید، آن هم به صد شکل و صورت تغییر خواهد یافت.
غازیانش کز ملک بیشند در روز غزاهریکی در قبض جانها چو عزراییل شد
هوش مصنوعی: جنگجویانش که از سرزمین خود به میدان جنگ میآیند، در روز نبرد هر یک به مانند عزراییل جانها را میگیرند.
زانکه بر دشمن نفیرش بانگ عزراییل زدبر شهیدان محبت صور اسرافیل شد
هوش مصنوعی: زیرا که بر دشمنانش، صدا زدن عزراییل را به گوش میرساند و بر شهیدان عشق، صدای صور اسرافیل را در میآورد.
آفتاب از غیرت او گرم شد روز مصافچشم دشمن را شعاع آتشینش میل شد
هوش مصنوعی: در روز نبرد، خورشید به خاطر غیرت او تابناکتر شد و اشعههای داغش چشمان دشمن را هدف قرار داد.
در تموز خشم او هر ذره‌ای شد پشه‌ایوز پی جان عدو هر پشه‌ای صد پیل شد
هوش مصنوعی: در گرمای تابستان، خشم او باعث شد که هر ذره‌ای تبدیل به پشه‌ای شود و در تعقیب دشمن، هر پشه‌ای به اندازه صد فیل قوی و خطرناک بود.
کیسه خالی خازنش از درفشانی شد چو ابرگرچه صد گنج درش هر ساعتی تحویل شد
هوش مصنوعی: کیسهی خالی به دلیل نداشتن محتوا، به شدت خالی و بیفایده است، مانند ابری که باران نمیبارد. حتی اگر هر لحظه در آن گنجهایی وجود داشته باشد، باز هم به خاطر خالی بودنش، فایدهای ندارد و نفعی از آن نمیبرد.
بارگاه قدر او همسایه آمد با فلکگرچه چاووش فلک جبریل و میکاییل شد
هوش مصنوعی: مقام و منزلت او به حدی بالا است که حتی آسمان هم همسایهاش شده است، با این حال پیامآوران آسمانی چون جبریل و میکائیل در خدمت او هستند.
آفتاب خشم او بر لشگر دشمن چو تافتکوه آهن همچو کوه برف در تحلیل شد
هوش مصنوعی: درخشش خشم او بر سپاه دشمن چون تابش آفتاب است که باعث ذوب شدن کوه برف میشود، بهگونهای که کوههای آهنی هم در برابر آن تحلیل میروند.
ای بلند اختر زمین بوس تو جوید آفتابسرنگون بر آسمان زان از پی تقبیل شد
هوش مصنوعی: ای ستاره درخشان، زمین به خاطر تو آفتاب که در آسمان پایین آمده است، از گرمی و عشق به تو، سر به زیر آورده و به تو احترام میگذارد.
خواب دیدم کآسمان را از دو جانب در گشودمشرق و مغرب ستان، کان خوابش این تاویل شد
هوش مصنوعی: در خواب دیدم که آسمان از سمت شرق و غرب باز شد. تعبیر این خواب این بود که تغییراتی در جهان رخ خواهد داد.
در ازل بر سبزه قدر تو شبنم می‌نشستبحر اخضر قطره‌ای از غایت تقلیل شد
هوش مصنوعی: در آغاز خلقت، بر روی سبزه، شبنم به خاطر ارزش تو مینشست. دریاچهی سبز رنگ، به عنوان نشانی از کاهش وجود تو، تنها یک قطره شد.
نیل زیبای فلک از چهره یوسف بشستزان رگ سبزی که بر مصر جمالت نیل شد
هوش مصنوعی: آسمان نیلگون زیبایی خود را از چهره زیبای یوسف گرفت و از آن رگ سبز که بر مصر چهرهات را نیلگون کرده است.
دشمن جاه تو از پشت پدر تا زاد مُردمادر چرخ از لباس مرگ او در نیل شد
هوش مصنوعی: دشمن تو به خاطر ناز و نعمتت از پشت پدرت پیداست و مردهی مادر تو به خاطر لباس مرگش در نیل رنگی به خود گرفته.
تیغ تیزت گفتگوی مشرکان را قطع کردکار دین از یمن تیغت لاجرم بی قیل شد
هوش مصنوعی: تیغ تیز تو باعث شد که گفتوگوهای مشرکان پایان یابد و در نتیجه، کار دین از یمن به واسطه تیغ تو به آسانی پیش رفت و دیگر نیازی به قیل و قال نبود.
ملت اثنا عشر تا هست ادیان باطل استتا بود قرآن که خواهد تابع انجیل شد
هوش مصنوعی: این شعر به این معناست که اگر فقط دینی به رسمیت شناخته شود که بر پایه قرآن است، دیگر ادیان دیگر باطل خواهند بود. به عبارت دیگر، هر دین دیگری که در کنار قرآن وجود داشته باشد، نمیتواند اعتبار داشته باشد و تنها دین صحیح، دینی است که به تعالیم قرآن پایبند باشد.
قصه بسیارست اهلی ختم کن وقت دعاستزانکه این بسیار گویی موجب تطویل شد
هوش مصنوعی: داستانهای زیادی وجود دارد، ای اهلی، بهتر است سخن را کوتاه کنی زیرا وقت دعاست و این کلمات طولانی صحبت کردن موجب میشود تا زمان دعا به تأخیر بیفتد.
تا جهان پاس قضا دارد به علم و حکمتیکز بیانش عقل کل سرگشته در تفصیل شد
هوش مصنوعی: تا زمانی که جهان به سرنوشت خود ادامه میدهد، علمی و حکمتی وجود دارد که عقل همه انسانها در شرح و تفسیر آن گیج و حیران شدهاند.
در جهان باشی که حکم معدلت آیین تودر میان آب و آتش مایه تعدیل شد
هوش مصنوعی: در زندگیات، اگر اصول و قوانین عقلانیت و تعادل را رعایت کنی، میتوانی در شرایط دشوار و متضاد مانند آب و آتش، به آرامش و سازگاری برسی.
سایه لطفت بماند تا قیامت در جهانما دعا گفتیم و آمین گوی ما جبریل شد
هوش مصنوعی: سایه محبت و مهربانی تو تا همیشه بر ما بماند. ما دعا کردیم و به آن آمین گفتیم، و حالا فرشتگان همراه ما شوند.