شمارهٔ ۱۱۱
هوش مصنوعی: این شعر درباره حالت مستی و عشق الهی است. شاعر از مستی عقل، دل و جان سخن می‌گوید و نشان می‌دهد که همه چیز در جهان در حال مستی است، از ستارگان و زمین گرفته تا زمان. او به باغ و بلبلان اشاره می‌کند و به شوق و شور طبیعت می‌پردازد. در این مستی، عشق و عشق‌ورزی را توصیف می‌کند که انسان‌ها را از دنیا و خود رهایی می‌بخشد. در نهایت، شاعر به وحدت و یکپارچگی جهان اشاره می‌کند و بیان می‌دارد که این مستی، عمومی و همه‌گیر است.
خرد مستست و دل مستست و جان مستبسودایت روانِ ناتوان مست
هوش مصنوعی: خرد و دل و جان همه در عشق و شوق تو غرق شدهاند و به حالتی گیج و بیتابی دچارند. نفس ناتوان ما نیز به عشق تو، به طرزی سرشار و مسحور شده است.
ز حد بگذشت مستیهای ذراتفلک مست و زمین مست و زمان مست
هوش مصنوعی: همه چیز در عالم، از جمله ستارگان و زمین و زمان، تحت تأثیر حالتی گم کرده، به شکل دیوانهواری میچرخند و زندگی میکنند. حالتی که فراتر از حد و مرزهاست و همه چیز را در سرگشتگی و نشئگی فرو برده است.
بیا در باغ و شورِ بلبلان بینسمن مست و چمن مست، ارغوان مست
هوش مصنوعی: بیایید در باغ قدم بزنیم و از شادی و سرزندگی بلبلان لذت ببریم. گلهای خوشبو و شاداب را ببینیم که چگونه به زیبایی و نشاط باغ افزودهاند.
شرابِ نابِ رحمان را چه گویم؟کزو دلداده مست و دلستان مست
هوش مصنوعی: چگونه میتوانم درباره شراب خالص و خوشعطر رحمان سخن بگویم؟ زیرا برای آن، عاشقانی سرمست و دلربا سرمست شدهاند.
ز دنیی تا بعقبی گر ببینیهمه ره کاروان در کاروان مست
هوش مصنوعی: اگر به زندگی دنیوی و آخرت دقت کنی، متوجه میشوی که همه راهها به سمت هدف نهایی، همانند کاروانی هستند که در حال حرکت است و در این مسیر هیچکس به جز مستی و بیخبری نمیرسد.
دلی کز ما و من آزاد آیدچه در کعبه، چه در دیرِ مغان مست
هوش مصنوعی: دل که از قید خودخواهی و مشکلات دنیوی رها شود، برایش فرقی نمیکند که در کعبه باشد یا در میخانه؛ در هر دو حال، حالتی شاد و مست خواهد داشت.
جهان مستند و ز مستی ندانندجهان اندر جهان اندر جهان مست
هوش مصنوعی: جهان پر از شور و حال است و افرادی که در آن زندگی میکنند، از حالت شگفتانگیز و مستی آن بیخبرند. در حقیقت، دنیا به گونهای است که چندین لایه از وجود و تجربههای غنی را در خود جای داده است.
درین دریا، که عالم قطرهٔ اوستز قطره تا ببحرِ بی‌کران مست
هوش مصنوعی: در این دریا، که جهان تنها یک قطره از آن محسوب میشود، از یک قطره تا دریاهای بی‌کران، همه در حال نشاط و سرمستی هستند.
بقولِ قاسمی این سِکرِ عامستخرد مست و یقین مست و گمان مست
هوش مصنوعی: به گفته قاسمی، این حالتی است که همه مردم در آن گرفتار میشوند. در این حالت، عقل و یقین مانند کسی مست شدهاند و اعتماد به گمانها و برداشتهای نادرست هم وجود دارد.