قصیدهٔ شمارهٔ ۳۰
هوش مصنوعی: در این متن، شاعر به بررسی ارتباط میان جان و تن می‌پردازد و بر اهمیت روح و علم دین تأکید می‌کند. او می‌گوید که جان انسان با خرد و دانایی می‌تواند به حقیقت دست یابد، در حالی که تن، به خودی خود بدون ارزش است. شاعر خواننده را به آموختن کردار و گفتار نیک و شکرگزاری از خداوند دعوت می‌کند و یادآور می‌شود که دنیا همواره در حال تغییر است و باید به دنبال بقا و معنای عمیق‌تری از زندگی بود. او همچنین بر ضرورت دوری از جهل و توجه به علم دین به عنوان مهمترین علم تأکید می‌کند و صحبت‌های خود را با اشاره به جوهر ارزشمند جان و نقش پروردگار در زندگی انسان‌ها به پایان می‌رساند.
خرد چون به جان و تنم بنگریستاز این هر دو بیچاره بر جان گریست
هوش مصنوعی: وقتی خرد و دانایی به حال روح و جسم من نگاهی کرد، از وضعیت نزار و رنجور آنها افسوس خورد و گریست.
مرا گفت کاینجا غریب است جانتبدو کن عنایت که تنت ایدری است
هوش مصنوعی: مرا گفتند که اینجا بیگانهای و باید جانت را به او بسپاری، زیرا بدنی که داری فانی است و زود گذر.
عنایت نمودن به کار غریبسر فضل و اصل نکو محضری است
هوش مصنوعی: دقت و توجه به کارهای غیرمعمول، نشانهای از فضل و نیکویی خصلتهاست.
گر آرایش بت ز بتگر بودتنت را میارای کاین بتگری است
هوش مصنوعی: اگر زیبایی تو به دست بتساز باشد، بدن خود را زیبا نکن، چرا که این زیبایی موقتی و زودگذر است.
نکوتر نگر تا کجا می‌رویکه گمره شد آنک او نکو ننگریست
هوش مصنوعی: به خوبی دقت کن که به کجا میروی، زیرا کسی که در مسیر نیکی قرار دارد، از طریق نیکو نگاه کردن به مسائل، گمراه شده است.
اگر دیو را با پری دیده‌ای،و گر نی، تنت دیو و جانت پری است
هوش مصنوعی: اگر تو دیو و پری را در کنار هم دیده‌ای، خوب است؛ اما اگر ندیدهای، باید بدانی که جسمت دیو مانند و روحت پری مانند است.
پریت ای برادر برهنه چراستاگر دیوت اندر خز و ششتری است؟
هوش مصنوعی: ای برادر، چرا باید عریان و بیپناه باشی در حالی که دیو در لباس و زینت است؟
چو تنت از عرض جامه دارد بدانکه مر جانت را جامهٔ جوهری است
هوش مصنوعی: زمانی که بدنی که داری، پوششی از پارچه بر تن دارد، بدان که روح تو نیز همانند یک جواهر، پوششی خاص و ارزشمند دارد.
به صابون دین شوی مر جانت رابیاموز کاین بس نکو گازری است
هوش مصنوعی: به وسیلهی ایمان و علم، جان و روح خود را پاک کن، چون این کار بسیار خوب و پسندیده است.
ز دانش یکی جامه کن جانت راکه بی‌دانشی مایهٔ کافری است
هوش مصنوعی: با دانش، روح و جانت را مانند لباس بپوشان که نداشتن دانش، باعث کفر و نادانی می‌شود.
سر علمها علم دین است کانمثل میوهٔ باغ پیغمبری است
هوش مصنوعی: دانش های مختلف را می توان به درختی تشبیه کرد که علم دین، مانند میوهای گرانبها و ارزشمند در آن باغ ویژهای است که متعلق به پیامبران است.
به دین از خری دور باش و بدانکه بی‌دینی، ای پور، بی شک خری است
هوش مصنوعی: از دینداری دوری کن و آگاه باش که نداشتن دین، قطعاً نشان ناخوشایندی است.
مگر جهل درداست و دانش دواستکه دانا چنین از جهالت بری است
هوش مصنوعی: آیا نادانی بیماری است و دانش درمان آن که دانا از جهل به دور است؟
به داروی علمی درون علم دینز بس منفعت شکر عسکری است
هوش مصنوعی: داروی علمی در دانش دینی از آنقدر فایده دارد که شکر (سپاس) از امام عسکری واجب است.
سخن به ز شکر کزو مرد راز درد فرومایگی بهتری است
هوش مصنوعی: نوشتهای که از شیرینی سخن می‌گوید، می‌گوید که گاهی حرفی از درد و رنج انسان‌ها، ارزش بیشتری دارد.
سخن در ره دین خردمند راسوی سعد رهبرتر از مشتری است
هوش مصنوعی: در مسیر دین، دانش و خرد فرد با بصیرت، راهی بهتر و برتر از آنچه که سیاره مشتری نشان میدهد، دارد.
گلی جز سخن دید هرگز کسیکه بی‌آب و بی نم همیشه طری است؟
هوش مصنوعی: کسی که هیچ وقت هیچ زیبایی را جز کلام ندیده، نمیتواند درک کند که گلی بدون آب و رطوبت، زندگی ندارد.
بیاموز گفتار و کردار خوبکه‌ت این هر دو بنیاد نیک‌اختری است
هوش مصنوعی: سخن و رفتار نیک را یاد بگیر زیرا این دو، پایه و اساس خوبی در شخصیت تو هستند.
مراد خدای از جهان مردم استدگر هرچه بینی همه بر سری است
هوش مصنوعی: مقصود خدا از این دنیا، انسان‌ها هستند و هرچیزی که مشاهده میکنی، همه به نوعی به آن مرتبط است.
نبینی که بر آسمان و زمینمر او را خداوندی و مهتری است
هوش مصنوعی: آیا نمیبینی که در آسمان و زمین، او به عنوان خداوند و بزرگترین فرمانروای عالم حضور دارد؟
خداوند تمییز و عقل شریفخداوند تدبیر و قول آوری است
هوش مصنوعی: خداوند دارای درک و عقل پاک است و او مدیریتکننده و کسی است که پیامها را به ما می‌رساند.
متاب، ای پسر، سر ز فرمان آنکازوت این بزرگی و این سروری است
هوش مصنوعی: ای پسر، از دستوری که به تو داده شده سرپیچی نکن، زیرا این اطاعت و پیروی است که موجب بزرگی و مقام تو می‌شود.
به طاعت بکن شکر و احسان اوکه این داد نزد خرد عمری است
هوش مصنوعی: برای انجام کارهای نیک و سپاسگزاری از او بکوش، زیرا این نعمت در نزد عقل، فرصتی برای یک عمر به شمار میآید.
بجز شکر نعمت نگیرد که شکرعقاب است و نعمت چو کبگ دری است
هوش مصنوعی: افراد باید قدردان نعمتهایی باشند که دریافت کردهاند، زیرا عدم Gratitude ممکن است به عواقب و آسیبهایی منجر شود. نعمتها به مانند پرندهای زیبا و ارزشمند هستند که باید از آنها بهرهبرداری کرد.
مکن شکر جز فضل آن را که اوبه فردوس شکر تو را مشتری است
هوش مصنوعی: تنها به خاطر لطف او شکر نکن، زیرا او در بهشت، شکر تو را به عنوان مشتری خود میداند.
جهان جای الفنج ملک بقاستبقائی و ملکی که نااسپری است
هوش مصنوعی: جهان، محل سلطنت و پادشاهی است که همیشگی و پایدار است، ولی این پادشاهی چیزی نیست که بتوان به آن دل بست یا اطمینان کرد.
گر از بهر ملک آفریدت خدایچرا مر تو را میل زی چاکری است
هوش مصنوعی: اگر خداوند تو را برای سلطنت و پادشاهی آفریده، چرا دلباخته و مشتاق خدمت به دیگران هستی؟
طلب کن بقا را که کون و فسادهمه زیر این گنبد چنبری است
هوش مصنوعی: در اینجا به ما گفته می‌شود که برای زندگی پایدار و ابدی تلاش کنیم، زیرا همه چیز مادی و فانی، در زیر این آسمان گنبدی شکل قرار دارد.
جهان را چو نادان نکوهش مکنکه بر تو مر او را حق مادری است
هوش مصنوعی: به دیگران انتقاد نکن و جهان را سرزنش نکن، زیرا او به تو حقوقی دارد که مثل حق یک مادر بر فرزندش است.
به فعل اندرو بنگر و شکر کنمر آن را که صنعش بدین مکبری است
هوش مصنوعی: به کار او نگاه کن و از او سپاسگزاری کن، زیرا خلاقیتش به این عظمت است.
چه چیز است از این چرخ گردان برون؟درین عاقلان را بسی داوری است
هوش مصنوعی: آیا چیزی در این دنیای متغیر و پرنوسان وجود دارد که خارج از این چرخش مداوم باشد؟ در میان این خردمندان، قضاوت و نظرهای زیادی مطرح است.
جهانی فراخ است و خوش کاین جهاندرو کمتر از حلقهٔ انگشتری است
هوش مصنوعی: جهان بسیار وسیع و زیبایی است و این دنیای ما در مقایسه با آن، بسیار کوچکتر و ناچیزتر به نظر میرسد، به اندازهٔ یک حلقهٔ انگشتری.
مر آن راست فردا نعیم اندروکه امروز بر طاعتش صابری است
هوش مصنوعی: فردا روزی خوش و سعادت است برای کسی که امروز با صبر و استقامت به انجام کارهای نیک و عبادت مشغول است.
نباشد کسی تشنه و گرسنهدرو، کاین سخن در خور ظاهری است
هوش مصنوعی: در اینجا به این نکته اشاره شده است که هیچکس نباید در اینجا دچار تشنگی یا گرسنگی شود، زیرا این بحث مربوط به ظواهر و ظاهر امور است. یعنی وقتی به ظواهر توجه می‌شود، باید شرایط افرادی که در آنجا هستند به گونهای باشد که احتیاجات اولیه آنها برآورده شده و دغدغهای نداشته باشند.
چو تشنه نباشد کس آنجا پس آنچه جای شراب هنی و مری است؟
هوش مصنوعی: وقتی هیچکس در آنجا تشنه نیست، پس چرا باید جایی برای شراب خوشگوار و دلپذیر وجود داشته باشد؟
حذر کن ز عام و ز گفتار خامگرت میل زی مذهب حیدری است
هوش مصنوعی: از مردم عادی و سخنان بیپایه دوری کن، اگر به مذهب علی (ع) علاقهمندی.
تو را جان در این گنبد آبگونیکی کار کن رفتنی لشکری است
هوش مصنوعی: به تو جانم را میسپارم، زیرا در این دنیای مادی، زندگی مثل یک لشکر است که روزی به سمت رفتن میرود.
بیلفنج ملک سکندر کنونکه جانت در این سد اسکندری است
هوش مصنوعی: اکنون که جان تو در چنگانی شبیه به اسکندر است، دیگر نیازی به فخر و جلال ملک سکندر نیست.
سخن‌های حجت به حجت شنوکه قولش نه بیهوده و سرسری است
هوش مصنوعی: به سخنان کسی که دلیل و برهانی برای حرفهایش دارد گوش بده، زیرا گفتههای او بیمورد و سطحی نیست.