بخش ۴۵ - معارضه
هوش مصنوعی: این متن بیان میکند که برخی افراد ممکن است بپرسند که اگر نفع و ضرر به خداوند منسوب نیست، چرا انسانها در ازای اعمال خود، نیکی یا بدی دریافت میکنند. نویسنده اشاره میکند که اگرچه خداوند از اعمال بندگان هیچ سود و زیانی نمی‌برد، اما انسانها مسئول اعمال خود هستند. اگر شخصی در پی ساختن و بهبود چیزی باشد، بر روی کارهای نیک او پاداشی از جانب خداوند خواهد بود. و برعکس، اگر فردی اقدام به ویرانی کند، عذاب و ضرر به او خواهد رسید. در واقع، ارتباط اعمال انسانها با عواقب آنها به خودشان مرتبط است، نه به خداوند.
اگر کسی گوید که چون منفعت و مضرت به خدای تعالی منسوب نیست چرا بنده بر نیکی که کند نیکی یابد و بر بدی که کند بدی یابد؟ و چون از کردار او چیزی به خدای بازنگشت چرا مکافات او به نیکی نبود؟ بر مثال کسی که به کوه شود و سنگها را بشکند بحفرها اندر افتد چون خداوندِ بنیاد درست را از آن سود و زیانی نیست نه مرورا چیزی دهد و نه بیازاردش، گر مرورا کاری نیکو کند و اندر عمارت بنیاد او بیفزاید مکافات او به نیکی کند، و گر از بنیاد او چیزی ویران کند مرور را بیازارد.
هوش مصنوعی: اگر کسی بپرسد که چرا با اینکه خداوند متعال هیچ منفعت و مضرتی از اعمال ما نمی‌برد، باز هم خوبی‌های انسان پاداش داده می‌شود و بدی‌هایش مجازات می‌شود؟ و چرا با اینکه هیچ چیزی از کارهای انسان به خداوند نمی‌رسد، پاداش او همیشه نیکو نیست؟ مثلاً کسی که به کوه برود و سنگها را بشکند، اگر به حفره‌ای بیفتد، خداوندی که در بنیاد و ساختار پرتوازه‌ای ندارد، نه چیزی به او می‌دهد و نه به او آسیبی می‌زند. اما اگر او کار خوبی انجام دهد و بر اساس آن بنیاد چیزی بیفزاید، پاداشش نیکو خواهد بود، و اگر برعکس، به آن بنیاد آسیبی برساند، خود او بطور حتم آسیب خواهد دید.