بخش ۱۱۲ - در بیان آنکه نزد عاقل هرچه هست علامت توحید است و معنی بی نشانی خدا چیست
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی و توصیف خداوند و صفات او میپردازد. شاعر به مفهوم بینهایت و بینشان خدا اشاره میکند و میگوید که او را نمیتوان با نشانهها و اوصاف انسانی شناخت. خدا پادشاهی بزرگ و ذوالجلال است که عالم را پر و خالی میکند و نور او در دلها روشن است. با اینکه عقل و چشمها قادر به درک و دیدن او نیستند، دلها میتوانند از انوار او بهرهمند شوند. شاعر به عمق این مسائل پرداخته و توصیه میکند که در این موضوعات سکوت کنند و از ثنای خدا بگویند، به جای افراط در سخن گفتن. او به شوریدهای که در کلیسا بوده اشاره میکند و در نهایت خواننده را به احتیاط و دقت در شنیدن میخواند.
آنکه او باشد نشان خویشتنبی نشان کی باشد او ای مؤتمن
هوش مصنوعی: کسیکه خود را نمایانگر هویت خویش میداند، چگونه میتواند بدون علامت و نشانهای مشخص باشد، ای کسی که به او اعتماد داری؟
اولم یکف بربک، ای سعیدانه کان علی الکل شهید
هوش مصنوعی: ای سعید، همانا نخستین فردی که در روز قیامت به شفاعت میرسد، تو هستی و به دیگران شهادت میدهی.
آنکه باشد گر نشانی زو خبرمی دهد کی بی نشان باشد دگر
هوش مصنوعی: هر که دارای نشانه و نشانی باشد، خبر میدهد از آنچه در دلش میگذرد، اما آن که بینشان است، در حقیقت چیزی برای گفتن ندارد.
بی نشان است آن شهنشاه الستمعنی آن لیک چیز دیگر است
هوش مصنوعی: آن پادشاه بزرگ در عالم وجود، نشانی ندارد و معنایش متفاوت است و چیزی فراتر از آنچه فکر میکنیم وجود دارد.
یعنی او را از اشاره پاک دانپاک هم از صورت از ادراک دان
هوش مصنوعی: یعنی او را از نشانههای افراد با تقوا و پاکدامن، همچنین از ظاهر و از درکهای مادی نجات ده.
وهم را اندر حریمش بار نیستعقل محرم اندر آن دربار نیست
هوش مصنوعی: در این بیت گفته میشود که در فضایی که حقیقت و واقعیت وجود دارد، خیالات و اوهام جایی ندارند؛ زیرا تنها کسانی که به علم و عقل دسترسی دارند، میتوانند به آن حقیقت نزدیک شوند و درک کنند. در واقع، تنها عقل و دانش میتواند وارد این عرصه شود و نه خیال و تصور.
دیدهها کورند از دیدار اولیک دلها روشن از انوار او
هوش مصنوعی: چشمها به خاطر دیدن او نابینا هستند، اما دلها از نور او روشن و پرنورند.
ای بزرگ آن پادشاه ذوالجلالخود نشان بی نشان و بی مثال
هوش مصنوعی: ای پادشاه عظیم و بزرگ که دارای جلال و شکوهی بینظیر و مثالزدنی هستی، خود را بر همگان نمایان کن، اگرچه نشانی از تو نیست.
عالم از او هم پُر و هم خالی استجان از او پر گوهرِ اجلالی است
هوش مصنوعی: جهان بهطور همزمان وجود و عدم را از او میگیرد، و روح انسان از او سرشار از ارزش و عظمت است.
دیدهها بینا از او و کور از اوسینهها سینا صفت پر نور از او
هوش مصنوعی: چشمها از نور او بینا میشوند و کسانی که از او دورند، نابینا هستند. دلها نیز به خاطر او پر از نور و روشناییاند.
آسمان از بیم جودش یک حبابذره ای از عکس نورش آفتاب
هوش مصنوعی: آسمان به خاطر بخشندگی او، یک حباب کوچک از نور خورشید را در خود دارد.
این سخن بگذار کاین بحر عمیقکرده سیاحان عالم را غریق
هوش مصنوعی: این جمله بیان میکند که باید این حرف را فراموش کنیم؛ چرا که این دریای عمیق، موجب غرق شدن کاوشگران و سیاحان دنیا شده است.
اندرآن پیدای ناپیدا کرانیاوه گشته شهسواران جهان
هوش مصنوعی: در این دشت وسیع و بیپایان، افرادی که خود را قهرمان جهان میدانند، به دنبال فریبی گمراهکننده میگردند.
چون به اینجا میرسی خاموش باشاندرین محفل سراپا گوش باش
هوش مصنوعی: زمانی که به این نقطه میرسی، سکوت کن و در این جمع فقط گوش بده.
از کلام حق ثنای او بجویاندر اینجا غیر لااحصی مگوی
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که باید فقط از کلام حق برای ستایش او استفاده کرد و از هر گونه سخن بیمورد یا اضافی پرهیز کرد.
گو که آن شوریدهٔ یکتای فرددر کلیسا شد چه گفت و او چه کرد
هوش مصنوعی: بگو که آن دیوانه ی منحصر به فرد در کلیسا چه سخنانی به زبان آورد و چه کارهایی انجام داد.