بخش ۱۸۳ - علو مقام و مرتبه رضاء بقضای الهی و تسلیم
هوش مصنوعی: این دعا به دوری از رضای خدا اشاره دارد و می‌گوید که اگر کسی در مسیر رضای خدا قرار گیرد، همه چیز برای او فراهم می‌شود و غم‌های دنیا از او دور می‌شوند. در واقع، همه پدیده‌ها بر اساس خواست او حرکت می‌کنند و بدون رضایت او چیزی در این دنیا واقع نمی‌شود. انسان‌های مخلص به خاطر رضای خدا زندگی کرده و از هر گونه غم و درد آزاد می‌شوند. در این دعا، شخص دعا کننده از خدا فقط می‌خواهد که گدا و نیازمند او باشد و خود را در خدمت او قرار دهد، بدون اینکه به چیز دیگری فکر کند. در نهایت، دعا در این مقام به صورت تمنا و خضوع به سوی پروردگار انجام می‌شود و شخص از خواسته‌های دنیوی دوری می‌کند.
این دعا باشد گریزی از رضاشای دعا رو رو تن ما و قضاش
هوش مصنوعی: این دعا میتواند نجاتی باشد از مشکلاتی که رضاش به وجود آورده است. ای دعا، بر ما و سرنوشت ما سایهگستر باش.
هرکه در کوی رضا دارد مقامجستن دفع قضایش شد حرام
هوش مصنوعی: هر کس که در مسیر شناخت و محبت به خداوند قرار دارد، تلاش برای رسیدن به مقام و جایگاه را فراموش کند، زیرا این تلاش برای او بیفایده و ممنوع خواهد بود.
آن دلی کاندر رضایش شاد شداز غم هر دو جهان آزاد شد
هوش مصنوعی: دل کسی که در رضایت خدا خوشحال شده باشد، از غم‌های این دنیا و آن دنیا رهایی مییابد.
بر مرادش کارها باشد همهبر رضای او رود خورشید و مه
هوش مصنوعی: هر کاری که او بخواهد، به طور مطلوب انجام می‌شود و همه چیز در خدمت رضایت اوست، حتی خورشید و ماه نیز.
اختوران هم بر مراد او روانبر مرادش گردش هفت آسمان
هوش مصنوعی: اسبها نیز بر وفق خواسته او در حرکتند و هفت آسمان بر طبق ارادهاش در گردشاند.
بادها هم بر مراد او جهندابرها هرجا که او خواهد روند
هوش مصنوعی: بادها به خواسته او حرکت می‌کنند و ابرها در هر سمتی که او بخواهد میروند.
مردن هرکس به خاطرخواه اوستزندگیها هم همه در راه اوست
هوش مصنوعی: هر کسی به خاطر آرزوها و خواستههایش میمیرد و زندگیها نیز همگی در مسیر رسیدن به آن خواستهها سپری می‌شود.
زانکه او داند که عالم موبموهست اندر قبضه ی سلطان او
هوش مصنوعی: چون او میداند که این دنیا تحت کنترل و سلطهی اوست و همه چیز در دست اوست.
قطره باران بیفتد از سحاببی رضا و حکم آن عالیجناب
هوش مصنوعی: باران با اراده و تصمیم آسمان نمیافتد و هرچند که به نظر میرسد نازک و بیاهمیت است، ولی نسبت به خواست بزرگ و ارادهای که آن را به وجود آورده بیاعتناست.
بی قضا و بی رضایش یک نفسبرنیاید از گلوی هیچ کس
هوش مصنوعی: هیچ کس نمیتواند بدون اراده و خواست او حتی یک نفس هم بکشد.
جز به امر نافذش یکتن نمردلقمه ای کس بی رضای او نخورد
هوش مصنوعی: فقط به اراده و حکم او کسی نمیمیرد و هیچکس بدون خواسته او لقمهای نمیخورد.
احتیاج از او و استغنا ازودیده ای گر کور و گر بینا ازو
هوش مصنوعی: اگرچه برخی افراد نیاز و احتیاج به او دارند و برخی دیگر خود را بینیاز از او میدانند، در هر حال این حقیقت را درک کن که این وابستگی هیچگاه قابل انکار نیست، چه بینا باشی و چه کور.
هر عزیزی را عزیزی داده اوجمله ناچیزی و چیزی داده او
هوش مصنوعی: هر کسی در زندگی عزیزانی دارد، اما باید بدانیم که همه چیزهایی که به آنها میدهیم یا از آنها دریافت میکنیم، در نهایت ممکن است ارزش چندانی نداشته باشند.
هم سر از او هست و هم دستار ازوپایها از او و پا افزار ازو
هوش مصنوعی: همه اجزای وجود از او تشکیل شدهاند؛ حتی سر و دست و پا، همه چیز به او وابسته است و از او نشأت میگیرد.
عزت از او گنج از او دولت ازوذلت از او رنج از او محنت ازو
هوش مصنوعی: عزت و ثروت و نعمت از اوست، و همچنین ذلت و رنج و سختی نیز از او به وجود میآید.
درد ازو درمان ازو بیمار ازوگل از او گلشن ازو و خار ازو
هوش مصنوعی: تمام آلام و مشکلات از اوست و همچنین تمام چارهها و درمانها هم به او بازمیگردد. او منبع زندگی و زیباییهاست، و حتی ناگواریها و تلخیها نیز از او نشأت میگیرد.
من چه گویم درنیاید در شمارهرچه باشد هست زامر کردگار
هوش مصنوعی: من نمیدانم چه بگویم، زیرا هر چه بگویم در حیطه شمارش نمیگنجد. همه چیز، هر آنچه که وجود دارد، از کارکرد خالق ناشی می‌شود.
چونکه بنده در رضایش محو شدهیچ چیزی را نخواهد بهر خود
هوش مصنوعی: زمانی که بنده در خوشنودی و خشنودی خداوند غرق می‌شود، هیچ چیزی را برای خود نمیطلبد.
می نبیند خویشتن را در میانمی نجوید غیر آن سلطان جان
هوش مصنوعی: انسان در حال مستی و غرق در لذتهای دنیوی، خود را نمیبیند و تنها به دنبال حقیقتی میگردد که فراتر از خود و دیگران است، مانند جستوجویی برای یافتن بزرگترین و والاترین وجود.
چونکه می داند جهان را رام اوهست عالم سربسر بر کام او
هوش مصنوعی: چون او میداند که جهان چگونه است، همه چیز در خدمت او قرار دارد و جهان به طور کامل تحت فرمان اوست.
بلکه عالم شد به فرمانش همههرچه باشد لذت جانش همه
هوش مصنوعی: عالم به خواست او برپا شده و هر چیزی که وجود دارد، برای او لذتبخش است و موجب حیات او می‌شود.
فقر و ذلت شکر و حلوای اوزخم و دمل سندس و دیبای او
هوش مصنوعی: فقر و پستی او مانند شکر و شیرینی است که در واقع زخم و بیماری او را میپوشاند، همانطور که لباسهای گرانقیمت و زیبا (مانند سندس و دیبا) ظاهری زیبا دارند اما نمیتوانند دردهای درونی را پنهان کنند.
زندگی و مرگ او یک سان بودبی تفاوت درد بیدرمان بود
هوش مصنوعی: زندگی و مرگ او هیچ تفاوتی نداشت و او به درد بیدرمان خود بیتوجه بود.
بر سرش گر زخم و گر افسر یکی ستدر گلویش لقمه و نشتر یکی ست
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که هر دو وضعیت، زخمی که بر سر شخص است و تاجی که بر سر دارد، به نوعی با هم یکی هستند. همچنین، در گلوی او هم لقمهای و هم نشتر (تیغ) وجود دارد که نشاندهنده تضاد یا دو گانگی و وضعیت دشواری است که او در آن قرار دارد. در واقع، این فرد در شرایطی پیچیده و دردناک به سر میبرد که هم احساس شوق و هم رنج را تجربه می‌کند.
گر بمیرد جمله فرزندان اوخندد و گوید همی قربان او
هوش مصنوعی: اگر همه فرزندان او بمیرند، او خواهد خندید و خواهد گفت که قربان او شوم.
ملک و مالش رفت اگر یک سر به بادگوید آنها هم نثار شاه باد
هوش مصنوعی: اگر همهی ملک و داراییاش از بین برود، او همچنان به باد می‌گوید که آنها هم قربانی شاه باد هستند.
بلکه نی جوید بهشت و نی نعیمنی ز دوزخ باشدش پروا نه بیم
هوش مصنوعی: انسان نه به دنبال بهشت است و نه به نعمتها، او نه از آتش دوزخ ترسی دارد و نه بیمی از آن.
راحتش اندر رضای حق بودخواه دوزخ خواه فردوس ابد
هوش مصنوعی: آرامش او در رضایت خداوند است، چه در آتش دوزخ باشد و چه در بهشت همیشه.
اینچنین کس پس چرا گوید دعالابه کی آرد پی دفع قضا
هوش مصنوعی: پس چرا کسی دعا می‌کند و از خداوند درخواست می‌کند، اگر میداند که سرنوشت و قضای او از پیش تعیین شده است؟
جز مگر چون او دعا فرموده استطالب عجز و دعاهای وی است
هوش مصنوعی: مگر اینکه کسی مثل او دعا کند، خواستهها و درخواستهای او از ناتوانی و نیاز به دعاهایش نشأت میگیرد.
چونکه او جوید دعا اندر عطبچون کند آن عجز و زاری را طلب
هوش مصنوعی: وقتی که او از سر ناچاری و مشکل دعا می‌کند، چگونه میتواند این نقص و زاری را جستجو کند؟
در دعا آید از این ره روز و شبعجز و زاریها کند از این سبب
هوش مصنوعی: دعا کردن با ناله و زاری در طول روز و شب، نشانهای از ناتوانی و نیاز انسان به کمک و رحمت الهی است. این حالات بر اثر مشکلات و دغدغههای زندگی به وجود میآید.
گر دعا و عجز می آرد به پیشکی غرض دارد ازو مطلوب خویش
هوش مصنوعی: اگر دعا و ناتوانی به درگاه خداوند میبرد، پس چه نیازی به خواستهاش دارد؟
مطلب آن امتثال امر اوستامتثال امر اویش طبع و خوست
هوش مصنوعی: موضوع این است که انجام دادن فرمان او، همانند طبیعت و ذات اوست.
استجابت هم نخواهد از دعاچون گدایی باشد او را مدعا
هوش مصنوعی: اگر کسی دعا کند و آن دعا از قلبش بیان نشود و فقط به طور ظاهری و شبیه به گدایی باشد، مسلماً مستجاب نخواهد شد.
شیئی لله گوید اما هیچ شیءجز گدایی نیست قصد جان وی
هوش مصنوعی: هر چیزی که به خداوند نسبت داده شود، در حقیقت چیزی جز درخواست و نیازمندی به او نیست. هیچ چیزی نمیتواند خود را مستقل از او نشان دهد.
در دعا گوید که ای یار عزیزمی نخواهم می نخواهم هیچ چیز
هوش مصنوعی: در دعا می‌گوید که ای دوست گرانقدر، من هیچ چیز جز می را نمیخواهم.
من نخواهم جز گدایی ای خدامن گدایم من گدایم من گدا
هوش مصنوعی: من هیچ خواستهای جز این ندارم که تو را بپرستم و فقط به درگاهت بیفتم. من همواره خَدمتگزار و نیازمند تو هستم.
از گدایی من گدایی خواستمنی گدای گرده و حلواستم
هوش مصنوعی: از من کسی طلب گدایی کرد، ولی من فقط برای دریافت نان و حلوا گدایی نمیکنم.