بخش ۱۹۶ - حدیث لاجبر ولا تفویض بل امر بین الامرین
هوش مصنوعی: این متن به بررسی مفهوم وجود و عدم و ارتباط آن با علم و اراده میپردازد. شاعر میگوید که در جهان چیزی به نام "امر بین امرین" وجود دارد که نه به طور کامل هست و نه به طور کامل نیست. او اشاره میکند که وجود انسان نه صرفاً وجود است و نه صرفاً عدم، بلکه ترکیبی از هر دو است. همچنین، نویسنده به مسئله اختیار اشاره کرده و آن را به عنوان چیزی که در دست انسان است، توصیف میکند. در نهایت، متن به این نکته میرسد که علم و جهل هر دو باید به درک و شناخت این امر بین امرین منتهی شوند، و قدرت و اختیار انسان نیز مرتبط با این مفهوم است.
هست امر بین امرین ای پسرنشنو از من بلکه بشنو از خبر
هوش مصنوعی: میگوید که در مسائل مهم و پیچیده، بین دو حالت متفاوت قرار داریم و نباید فقط به کلام من گوش دهی؛ بلکه باید به نشانهها و خبرهایی که به تو میرسد توجه کنی.
ان ما فیالبیت یشبه صاحبهخواه زیبا باشد و خواهی تبه
هوش مصنوعی: آنچه درون خانه است، به صاحبش شباهت دارد؛ چه زیبا باشد و چه زشت.
هرچه اندر خانه وی فرزانه استسر به سر مانند صاحبخانه است
هوش مصنوعی: هر چیزی که در خانه یک فرد بافرهنگ وجود دارد، همانند خود آن فرد بافرهنگ است.
بود آدم هست چون وی محترمنی وجود صِرف نی صِرف عدم
هوش مصنوعی: وجود انسان مانند آن است که ای عزیز، نه فقط وجود خالص است و نه صرف عدم. به عبارت دیگر، انسان حالت میانهای دارد که نه کاملاً موجود و نه کاملاً ناپدید است.
هستیی با نیستی آمیختهدر میان این دو طرحی ریخته
هوش مصنوعی: وجود و عدم در هم آمیختهاند و در این دو حالت، طرح و نقشی به وجود آمده است.
هست امری در میانِ هست و نیستمن نمیدانم ولی آن امر چیست
هوش مصنوعی: در زندگی موضوعی وجود دارد که بین وجود و عدم قرار دارد. من نمیدانم آن موضوع چیست، اما وجود دارد.
گر وجود است این، فنا او را چراستور عدم، این های و هوها از کجاست
هوش مصنوعی: اگر این جهان و هرچه در آن است وجود دارد، پس چرا آن را فنا و نابود شدن مینامیم؟ و اگر هیچ نیست، پس این همه هیاهو و سر و صدا از کجا سر برآورده است؟
همچنین علمش نه علم است ای همالعلم آن باشد که دارد ذوالجلال
هوش مصنوعی: علم واقعی همان علمی است که خداوند و صاحب جلال دارد، نه هر دانشی که به نام علم شناخته میشود.
جهل هم نبود چه جهل است ای جنابآنچه او را بود پیش از اکتساب
هوش مصنوعی: نادانی هم نادانی نیست، ای عزیز. آنچه که او پیش از آموختن دارد، همان چیزی است که نمیتوان نادانیاش نامید.
دارد امری لیک نی علم و نه جهلهرچه میخواهی بگو امریست سهل
هوش مصنوعی: موضوعی وجود دارد که نه به دانش و نه به نادانی مربوط میشود. هر چیزی که بخواهی بگویی، کار راحتی است.
همچنین دان اقتدار و اختیاربر دهان جبریان پنبه فشار
هوش مصنوعی: بدان که قدرت و اختیاری که بر دهان متکبران و ظالمین داری، مانند فشردن پنبه است.
اختیارش آنچه میدانی بودیعنی از اوصاف امکانی بود
هوش مصنوعی: اختیار او بستگی به دانستههایت دارد، یعنی ویژگیهای موجود در عالم را شامل میشود.
وصف امکانی تو دانی چیست آننفی ضد است آن حقیقت نیست آن
هوش مصنوعی: توصیف حالت و ویژگیهای تو چگونه است؟ در واقع، توصیف کردن چیزی که در تضاد با خود باشد، حقیقت ندارد و نمیتواند واقعیت را بیان کند.
قدرت و علم و حیات و اختیارجمله را مثل وجود او شمار
هوش مصنوعی: قدرت، علم، زندگی و اختیار را میتوان به عنوان نشانههایی از وجود او به حساب آورد.
جمله امر بین امرین است و بسنسبتش با وصف عنقا و مگس
هوش مصنوعی: تمامی امور تنها در دو دسته قرار میگیرند و ارتباطشان با توصیف موجوداتی است که هم میتوانند بسیار دور از ذهن و خارقالعاده باشند (مانند عنقا) و هم میتوانند بسیار عادی و بیاهمیت (مانند مگس).
چیست دانی ای برادر اقتدارآنکه در دست تو باشد اختیار
هوش مصنوعی: ای برادر، آیا میدانی که قدرت واقعی چیست؟ اینکه اختیار و کنترل در دست تو باشد.