بخش ۱۹۷ - توجیه دیگر از برای حدیث لاجبر ولا تفویض
هوش مصنوعی: این متن بیان می‌کند که انسان در انجام کارهای خود مختار است، چه بخواهد کاری انجام دهد و چه نخواهد. هیچ‌کس نمی‌تواند اراده و اختیار او را زیر سؤال ببرد یا او را به انجام عملی مجبور کند. اختیار واقعی تنها زمانی وجود دارد که فرد بتواند به طور کامل بر اعمال خود کنترل داشته باشد. اگر اختیار او به دست دیگران باشد، دیگر نمی‌توان آن را اختیار واقعی دانست. بنابراین، انسان باید با شعور و اراده خود، انتخاب‌هایش را انجام دهد و به اطمینان از اختیار خود بپردازد.
فعل را خواهی کنی و خواه نهجز تو را در فعل و ترکش راه نه
هوش مصنوعی: هرگونه که بخواهی عمل کنی یا از آن دوری جویی، در نهایت تو را در همان عمل و ترک آن، راهی نیست.
کس نبتواند بپیچد پنجه‌اتیا ز منع فعل سازد رنجه‌ات
هوش مصنوعی: هیچ‌کس نمی‌تواند به چنگال تو آسیب بزند یا از جلوگیری به عمل تو، درد و رنجی به تو برساند.
با تو باشد اختیار و اختیاراختیارت را بود بیخ استوار
هوش مصنوعی: با تو است که اختیار من و تواناییام در دست تو قرار دارد و این ارتباط، ریشهای محکم دارد.
ورنه آن قدرت نباشد جان منبا چنین قدرت دم از قدرت مزن
هوش مصنوعی: اگر آن نیرویی که در اختیار دارم وجود نداشت، جان من با این همه توانایی نمیتوانست به خود ببالد. پس در مورد قدرت، سخن نگویید.
اختیارت چون به دست دیگری‌ستاختیارت اختیار ای دوست نیست
هوش مصنوعی: وقتی که اختیار و تصمیمگیری تو به دست دیگران باشد، در واقع تو اختیار واقعی نداری، ای دوست.
باشد او از تو بگیرد اختیارهم نماید از تو سلب اقتدار
هوش مصنوعی: اگر او از تو خواستهای بگیرد، ممکن است قدرت و اختیار تو را نیز از تو بگیرد.
عاجز و زار و زبون گرداندتاز فرازی سرنگون گرداندت
هوش مصنوعی: تو را از بلندای مقام و عظمت به جایی میرساند که ضعیف و بیچاره و ناتوان میشوی.
یا فرستد مانعی در کار توسست سازد همت ستوار تو
هوش مصنوعی: ممکن است که مانع یا مشکلی در مسیر تو به وجود بیاید که باعث تضعیف عزمی که برای انجام کارهایت داری، شود.
یا بگرداند از آن میل دلتیا بیارد پیش شغل شاغلت
هوش مصنوعی: یا دلخواهت را به چیزی دیگر مشغول کند یا آنچه را که به آن مشغولی، به جلو بیاورد.
این نباشد اختیار و جبر نیزهست امر بین امرین ای عزیز
هوش مصنوعی: این نوعی از وضعیت است که نه تنها ما اختیار داریم، بلکه جبر نیز وجود دارد. در واقع، ما در شرایطی هستیم که بین اختیار و جبر در حال حرکتیم.
گر کنی فعل از تو باشد ای عموبا شعور و با اراده مو به مو
هوش مصنوعی: اگر تو اقدام کنی، همه چیز به تو بستگی دارد ای عمو، که با هوش و اراده هستی.
دست تو بگرفته شاه دستگیرآن نباشد جبر ای مرد خبیر
هوش مصنوعی: اگر شاه دست تو را گرفته باشد، دیگر مجبور نیستی که فرمانبردار باشی ای مرد باخبر.