شمارهٔ ۳۱
هوش مصنوعی: در این شعر، دهقان کدیور از درد و رنجی که بر او رفته صحبت می‌کند. او به تشبیه و تمثیل اشاره کرده و می‌گوید که به رغم نبودن ازدواجی رسمی و ارتباطی عرفی، از نور خورشید باردار شده است. او احساس می‌کند که در سختی و درد گرفتار شده و از خداوند کمک می‌خواهد. دهقان کدیور از او می‌خواهد که با شمشیرش او را رنجور کند و او را مانند شاپور به زمین بیاندازد. شعر نشان‌دهنده‌ی احساس عمیق درد و زوال است و او به امید رهایی و یادآوری یک روزی خوب، به شعرش درمورد شهریار و موسیقی اشاره می‌کند.
به دهقان کدیور گفت انگورمرا خورشید کرد آبستن از دور
هوش مصنوعی: دهقان به کدیور گفت که انگور من به خاطر تابش خورشید بارور شده و به زودی میوه خواهد داد.
کمابیش از صد وهفتاد شد روزبدم در بستر خورشید پر نور
هوش مصنوعی: تقریباً صد و هفتاد روز از زندگی تلخ من در گرمای خورشید در حال گذر است.
میان ما، نه عقدی، نه نکاحینه آیین عروسی بود و نه سور
هوش مصنوعی: بین ما هیچ گونه پیمانی، ازدواجی یا مراسمی برای جشن و شادی وجود نداشت.
نبودم سخت مستور و نبودندگذشته مادرانم نیز مستور
هوش مصنوعی: من هرگز به شدت پنهان نبودهام و مادرانم نیز در گذشته هرگز پنهان نبودند.
شدم آبستن از خورشید روشننه معذورم، نه معذورم، نه معذور
هوش مصنوعی: به تعبیر این بیت، گویا شاعر از حالتی ویژه و پرچالش در درون خود صحبت می‌کند. او به نوعی احساس می‌کند که در درونش چیزی روشن و درخشان به وجود آمده و این حالت نه به دلیل عذر و بهانهای، بلکه به خاطر وجود آن نور و روشنایی است. این احساس درونی، او را مجذوب خود کرده و به او نوعی آگاهی و شفافیت میبخشد.
خداوندم نکال عالمین کردسیاه و سرنگونم کرد و مندور
هوش مصنوعی: خداوند عالم را سیاه و ویران کرده و من را نیز به درون این سیاهی و تباهی کشانده است.
من از اول بهشتیوار بودمرخ من بود چون پیراهن حور
هوش مصنوعی: من از آغاز آفرینش، چهرهام همچون بهشتیان بوده و زیباییام همانند لباس حوریان است.
خداوندم زبانی روی کرده‌ستسیاه و لفجن و تاریک و رنجور
هوش مصنوعی: خدای من، زبانی برگزیده که تیره، بدزبان، ظلمانی و مبتلا به درد و رنج است.
گماریده‌ست زنبوران به من برهمی درد به من بر پوست، زنبور
هوش مصنوعی: زنبورها به من تلنگر میزنند و دردهایی را بر روی پوستم حس میکنم.
همی‌خواهم من ای دهقان که امروزبگیری خنجری مانند ساطور
هوش مصنوعی: من میخواهم ای کشاورز، امروز خنجری بزرگ و تیز مانند ساطور بگیری.
به خنجر حنجر من باز برینشانی مر مرا بر پشت مزدور
هوش مصنوعی: با خنجری بر گلوی من زخمی بزن و نشانی از من روی پشت آن مزدور بگذار.
بکوبی زیر پای خویش خردمدو کتف من بسنبانی چو شاپور
هوش مصنوعی: اگر زیر پا میزنی، خردی از من به زمین میافتد و دو کتف من را مانند شاپور به یادگار به دوش میکشی.
به چرخشت اندر اندازی نگونمز پشت و گردن مزدور و ناطور
هوش مصنوعی: به خاطر چرخش تو، من در برابر تو تسلیم و سر به زیر میشوم و مانند یک خدمتکار یا نگهبان برایت آمادهام.
لگد سیصد هزاران بر سر منزنی، وز من بدان باشی تو مامور
هوش مصنوعی: تو با لگد به سر من ضربه میزنی و به اندازۀ سیصد هزار بار چنین میکنی، اما از رفتار من راضی هستی و از این بابت به تو دستوری داده شده است.
بیندازی عظام و لحم و شحممرگ و پی همچنان و جلد مقشور
هوش مصنوعی: اگر اجزای بدنم را بیندازی، استخوانها و گوشت و چربی من به همراه رگها و پیها، همچنان که جلدی شکسته باقی میماند.
بگیری خون من چون آب لالهچو قطرهٔ ژاله و چون اشک مهجور
هوش مصنوعی: اگر خون من را بگیری، مانند آب لاله خواهد شد، همچون قطرهٔ شبنم و اشک کسی که دور افتاده است.
فروریزی به خم خسروانینظرداری درو یک سال محصور
هوش مصنوعی: این جمله به نوعی توصیف موقعیت و حالتی است که به زیبایی و نازکی اشاره دارد. در اینجا به خانم یا کسی که زیبایی خاصی دارد اشاره شده و از او خواسته میشود که مثل یک خم خسروانی باشد و در آن به دام افتاده و محصور بماند. به طور کلی، میتوان گفت که این عبارت نشاندهنده ارزش و زیبایی فانی و همچنین حس وابستگی و احساس درونی نسبت به آن شخص است.
مگر باری ز من خشنود گرددبود در کار من سعی تو مشکور
هوش مصنوعی: آیا ممکن است که با تلاش من، رضایت و خوشنودی تو جلب شود؟
پس آنگاهی برون آور ز خممچو کف دست موسی بر که طور
هوش مصنوعی: این جمله به معنای این است که زمانی که از خشم و ناراحتی خارج میشوم، میتوانم مانند دست موسی که بر روی کوه طور قرار گرفته، قدرت و تواناییای را از خود نشان دهم.
به یاد شهریارم نوش گردانبه بانگ چنگ و موسیقار و تنبور
هوش مصنوعی: به یاد شاه و بزرگان گذشتهام، بیفزا خُرمی و نشاط را با صدای ساز و نواهای موسیقی و طنین تنبور.