شمارهٔ ۶۷ - در شرح شکایت
هوش مصنوعی: شاعر در این متن از توبه خود نسبت به مدح و ستایش شخصیت‌ها سخن می‌گوید و از زیان‌های هجی (ستایش بی‌مورد) و عدم سود آن صحبت می‌کند. او به این نکته اشاره می‌کند که برای افراد بی‌چیز یا بخیل، هجایی گفتن ممکن است مناسب باشد، ولی خود او از این کار خسته شده است. شاعر به یاد می‌آورد که در گذشته شاعران بزرگ مانند امرؤ القیس و دیگران بر روی شعر و قافیه توجه داشتند، در حالی که اکنون بازار شعرهای بی‌محتوا و طنز را می‌بیند. او به تردید خود درباره صداقت در شعرهای مدح اشاره می‌کند و از بی‌اعتباری برخی شاعران معاصر سخن می‌گوید. در نهایت، او به شاعرانی چون حسان بن ثابت و نابغه اشاره کرده و از ویژگی‌های آن‌ها می‌گوید که در مدح پیامبر اکرم (ص) و دیگر شخصیت‌های بزرگ به درستی عمل کرده‌اند.
گاه توبه کردن آمد از مدایح و ز هجیکز هجی بینم زیان و از مدایح سود نی
هوش مصنوعی: گاهی پیش میآید که از ستایشها و مدحها دست بکشم، زیرا از هجایی که متوجه میشوم زیان میبینم و سودی از مدحها نمیبرم.
گر خسیسانرا هجی گویی، بلی باشد مدیحگر بخیلانرا مدیح آری، بلی باشد هجی
هوش مصنوعی: اگر به حقیران و بیخودان توصیف خوبی بگویی، میتوانی آن را ستایش بنامی. اما اگر از بخیلان تعریف کنی، ممکن است در نظر دیگران زشت به نظر بیاید.
روزگاری پیشمان آمد، بدین صنعت همیهم خزینه، هم قبیله، هم ولایت، هم لوی
هوش مصنوعی: روزی به یاد گذشتهها افتادیم که به وسیله این هنر، هم ثروت، هم قوم و خویش، هم سرزمین و هم مقاممان را به دست آوردیم.
از میان خانهٔ کعبه فرو آویختندشعر نیکو را به زرین سلسله پیش عزی
هوش مصنوعی: از دل کعبه، شعری زیبا و باارزش را به زنجیری طلایی برای عزی آویختند.
امرؤ القیس و لبید و اخطل و اعشی قیسبرطللها نوحه کردندی و بر رسم بلی
هوش مصنوعی: امرؤ القیس، لبید، اخطل و اعشی قیس بر خرابههای محبوبشان غمگینی و نوحهسرایی کردند و بر رسم و آئین بیوفایی عشق نالیدند.
ما همه بر نظم و شعر و قافیه نوحه کنیمنه بر اطلال و دیار و نه وحوش و نه ظبی
هوش مصنوعی: همه ما باید دربارهی شعر و نغمهها بخوانیم و نوحهسرایی کنیم، نه درباره ویرانهها و سرزمینها، نه دربارهی حیوانات وحشی و نه دربارهی غزالها.
بو نواس و بو حداد و بوملیک، ابن البشیربو دواد و بن درید و ابن احمر، یافتی
هوش مصنوعی: در اینجا به گروهی از شخصیت‌های ادبی و شاعرانی اشاره شده است که به نوعی در فرهنگ و ادبیات عربی شناخته شدهاند. این افراد نمایانگر فضیلتها و ویژگی‌های خاصی در آثارشان هستند و نویسنده در تلاش است تا به عمق و غنای ادبیاتی که تولید کرده‌اند، اشاره کند. از این رو، نام بردن از آن‌ها به نوعی تأکید بر اهمیت و تأثیر آن‌ها در تاریخ ادبیات است.
آنکه گفته‌ست «آذنتنا» آنکه گفت «الذاهبین»آنکه گفت «السیف اصدق» آنکه گفت« ابلی الهوی»
هوش مصنوعی: کسی که گفت «ما را شنیدهای»، کسی که گفت «رفتنها» و کسی که گفت «شمشیر صادقترین است»، کسی که گفت «هوس شیطانی».
بوالعلاء و بوالعباس و بوسلیک و بوالمثلآنکه از ولوالج آمد آنکه آمد از هری
هوش مصنوعی: شخصیت‌های بزرگ و معروفی از گذشته وجود دارند که هر کدام به نوعی به دنیا آمدهاند و تأثیرگذار بودهاند. این افراد از مناطق مختلفی همچون ولالج و هری برمیخیزند و هرکدام داستانها و تجربیات منحصر به فردی دارند.
از حکیمان خراسان، کو شهید و رودکیبوشکور بلخی و بوالفتح بستی هکذی
هوش مصنوعی: این بیت به بزرگانی از خراسان اشاره دارد که حکیم و شاعر بودهاند. از جمله این شخصیت‌ها میتوان به شهید و رودکی، شاعر معروف ایرانی، و بوالفتح بستی که نامی دیگر از شعرای آن زمان است، اشاره کرد. آن‌ها به عنوان نمادهای فرهنگی و ادبی از سرزمین خراسان شناخته میشوند.
گو بیاید و ببینید این شریف ایام راتا کند هرگز شما را شاعری کردن کری؟
هوش مصنوعی: بیایید و نگاهی به این روزهای ارزشمند و شرافتمند بیندازید، تا ببینید آیا چنین روزهایی میتوانند شما را به شاعری وادار کنند یا نه؟
روزگاری کان حکیمان و سخنگویان بدندبود هر یک را به شعر نغز گفتن اشتهی
هوش مصنوعی: روزی بود که حکیمان و سخنرانان بزرگی وجود داشتند که هر کدام به شعر زیبا گفتن علاقهمند بودند.
اندرین ایام ما بازار هزلست و فسوسکار بوبکر ربابی دارد و طنز جحی
هوش مصنوعی: در این روزها، فضای ما پر از شوخی و بی seriousness است. فعالیتها و کارهای ما بیشتر به طنز و شوخیهای رایج شباهت دارد و به نوعی به کارهایی که بوبکر ربابی میکرد، و طنز جحی مربوط میشود.
هر کرا شعری بری، یا مدحتی پیش آوریگوید این یکسر دروغست ابتدا تا انتهی
هوش مصنوعی: هر کس شعری بگوید یا ستایشی را مطرح کند، می‌گوید که همه آن حرفها از آغاز تا پایان دروغ است.
گر مدیح و آفرین شاعران بودی دروغشعر حسان بن ثابت کی شنیدی مصطفی
هوش مصنوعی: اگر شاعران در وصف و بزرگداشت تو، مدح و ستایش میسرودند، پس چگونه ممکن است دروغ و فریب شعر حسان بن ثابت را درباره مصطفی شنیده باشی؟
بر لب و دندان آن شاعر که نامش نابغهکی دعا کردی رسول هاشمی خیرالوری
هوش مصنوعی: شاعر معروفی که به نابغه مشهور است، با زبان و دندانش دعا می‌کند و نامش در تاریخ به یادگار مانده است.
شاعری عباس کرد و طلحه کرد و حمزه کردجعفر و سعد وسعید و سید ام القری
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به شخصیت‌های بزرگ اسلام اشاره می‌کند، افرادی که در دوران خود نقش مهمی داشتند. درباره عباس، طلحه، حمزه، جعفر، سعد و سعید، که همگی از شخصیت‌های برجسته و مورد احترام در تاریخ اسلام هستند، صحبت می‌کند. همچنین "سید ام القری" به مکانی مقدس اشاره دارد که نماد مرکزیت و اهمیت مذهبی در جامعه اسلامی است.
ور عطا دادن به شعر شاعران بودی فسوساحمد مرسل ندادی کعب را هدیه ردی
هوش مصنوعی: اگر قرار بود که خدای عطا، شعر شاعران را به خوبی و زیبایی بشناسد، باید به جای کعبه، شاعر احمد را هدیه میداد.