شمارهٔ ۱۱
هوش مصنوعی: این شعر به بیان شادی و بشارتهایی میپردازد که از طریق آمدن شخصیتی بزرگ و ویژه به وجود آمدهاند. شاعر با استفاده از تصاویر زیبا و نمادهای مذهبی، از بوی خوش نسیم صبح، مژده شادی در دلها و روشن شدن چهره عزیزان جهان صحبت میکند. در این مدح، از ویژگیها و صفات نیکو این شخصیت یاد شده و او را مشابه پیامبران و بزرگانی مانند عیسی و موسی توصیف میکند. همچنین، به تأثیرات مثبت او بر روی جامعه و جهان اشاره دارد و به نوعی او را نشاندهنده عدالت و رحمت الهی میداند. در نهایت، شاعر با آرزوی موفقیت و ماندگاری این شخصیت، امید به آیندهای روشن و شکوفا دارد.
مژده ای دل هان که ما را مژده جان آمدهستوز نسیم صبح بوی زلف جانان آمدهست
هوش مصنوعی: ای دل، خوش خبر باش که مژدهای به ما رسیده است و از نسیم صبح، عطر موهای معشوق به مشام میرسد.
تن مزن ای دل! بزن دستی و جان را برفشانزانکه این خوش مژده در دل از ره جان آمدهست
هوش مصنوعی: ای دل، آرام باش! دستی بزن و روح را به شادی بگذار، چرا که این بشارت خوش از راه جان به دل رسیده است.
نیم شبخیزان دولت جوی را اندر مشامبوی اقبال از دم صبح درفشان آمدهست
هوش مصنوعی: در نیمههای شب، دولتمندان و خوشبختیطلبان بویی از خوشبختی را حس کردند که از سپیده دم با آرامش و نور بر افراز شده است.
چشم روشن گشتهاند الحق عزیزان جهانزین نسیم خوش که از یوسف به کنعان آمدهست
هوش مصنوعی: چشمها از خوشحالی درخشان شدهاند، واقعاً عزیزان این دنیا به خاطر این نسیم دلپذیر که از یوسف به کنعان آمده است، شادمانند.
از ندای ابشروا گویان به پیروز اختریزخمها در زخم این پیروزه پنگان آمدهست
هوش مصنوعی: صدای بشارت و خوشحالی میرسد، زیرا پیروزی در آسمان به ثمر نشسته است. زخمها و دردها در این پیروزی به یکدیگر پیوند خوردهاند.
وز فغان بانگ گردون بر صلای جان فشانعیسی اندر حجره گردون به افغان آمدهست
هوش مصنوعی: از صدای دردناک آسمان، ندا و فریاد جان فشان عیسی در آن اتاق میتوزد و به گوش میرسد.
لب چو جام پر شکر خندست عالم را از آنکخاتم گم گشته با دست سلیمان آمدهست
هوش مصنوعی: لب مانند جامی پر از شکر است و لبخند او جهانی را شاد کرده است، زیرا خاتم، که نماد قدرت و حاکمیت است، با دستان سلیمان به او داده شده است.
این سعادت بین که مهد کبریای احمدیپیش بو ایوب انصاری به مهمان آمدهست
هوش مصنوعی: این خوشبختی را ببین که مهد کبریایی پیامبر احمد (ص) در خانهابن انصاری به مهمانی آمده است.
آیت انی انا الله دان که از طور جلالسوی گوش محرم موسی عمران آمدهست
هوش مصنوعی: علامت این که من خدا هستم، از بالای کوه جلال به سمت گوش مخصوص موسی پسر عمران نازل شده است.
هین که باز از بهر دفع فتنه افراسیابروستم بر پشت رخش از زاولستان آمدهست
هوش مصنوعی: دقت کن که روستم از زاولستان آمده تا دوباره برای مقابله با فتنه افراسیاب آماده شود. او بر پشت اسبش رخش نشسته است.
از کبوتر خانههای مرغ عرش نامهبراین بشارت نامه در پر بسته پنهان آمدهست
هوش مصنوعی: کبوتران که در آشیانههای آسمانی هستند، این پیام خوش را در پرهای خود دارند و به زمین میآورند.
یارب این سورست یا صور دوم کز یک دمشرفتگان را قوت جان در تن آسان آمدهست
هوش مصنوعی: ای خدا، آیا این شادی و شور واقعی است یا مانند تصویر دوم است که با یک دمش، جان از رفتگان را به زندگی و راحتی بازگردانده؟
آسمان جان بر طبق بنهاده یعنی آفتابزین طرب در خاک همچون سایه گردان آمدهست
هوش مصنوعی: آسمان روح خود را بر زمین قرار داده است، یعنی آفتاب به خاطر این شادی در خاک مانند سایهای در حرکت درآمده است.
این همه رمز و اشارت هیچ می دانی که چیست؟یا چه فیض است این که از انجم در ارکان آمدهست؟
هوش مصنوعی: آیا میدانی این همه نشانه و رمز چیست؟ یا این نعمت و برکتی که از آسمانها به زمین آمده، چه معنا و اهمیتی دارد؟
شاه مغرب را که در مشرق امان از عدل اوستشهریاری در وجود از لطف یزدان آمدهست
هوش مصنوعی: سلطان مغرب که در مشرق از عدالت او آسایش داریم، مدیریتی در وجودش به برکت خداوند به وجود آمده است.
کرد سعدان فلک در طالع خوبش قرانلاجرم صاحب قران از فر سعدان آمدهست
هوش مصنوعی: چرخ فلک به خاطر سرنوشت نیک سعدی، او را خوشبخت و کامیاب ساخته است. بنابراین، کسی که از این خوشبختی بهرهمند است، از خانواده سعدی آمده است.
چرخ یکتا کرده بد دل بر امید دایگیشبر سر گهواره خاکی دو تا زان آمدهست
هوش مصنوعی: چرخ (سرنوشت) به یک نفر بدی کرده و او بر امید خود تکیه کرده است. در حالی که بر سر گهوارهای از خاک، دو نفر با هم آمدهاند.
او ز سه شاه از اتابک در جهانداری و قدرهمچو زال از سام و چون سام از نریمان آمدهست
هوش مصنوعی: او در زمینه حکمرانی و مقام از سه شاه قدرتمند به مانند زال از سام و مانند سام از نریمان است.
پرتو از خورشید و نور از ماه و باران از سحابگل ز گلبن دُر ز دریا گوهر از کان آمدهست
هوش مصنوعی: نور خورشید و روشنایی ماه و باران از ابرها و گل از باغها و مروارید از دریا به زمین میآید.
شیر پستان، آب حیوان گشت و او خضر دومشیر بین کاب حیاتش شیر پستان آمدهست
هوش مصنوعی: شیر مادر به آب حیوان تبدیل شده و آن شخص مثل خضر دوم، از شیر حیاتبخش استفاده کرده است. این جریان نشاندهنده تاثیر شیر مادر بر زندگی و رشد انسان است.
از خم مهدش خم ایوان کسری رشگ بردکین خم اندر قدر به زان شکل ایوان آمدهست
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به زیبایی و عظمت مهدی (محل نوزادی) دارد که به اندازهای دلربا و زیبا است که حتی ایوان کسری را به حسادت وامیدارد. این مهد، به خاطر شکل و ویژگیهای خاصش، به طرز شگفتانگیزی برجسته و شاخص به نظر میرسد.
ملک ایران با فلک پهلو باید بی خلافزین خلف کاکنون ز پشت شاه ایران آمدهست
هوش مصنوعی: پادشاه ایران باید در کنار آسمان قرار گیرد و بدون هیچ شبههای، از نسل پادشاهانی است که اکنون از پشت او به دنیا آمدهاند.
چون پدر شاهست و عم سلطان و جد سلطان نشانشاید او سلطان نشان و شاه سلطان آمدهست
هوش مصنوعی: این فرد به دلیل نسب و ارتباطش با شاه و سلاطین، میتواند جایگاه و مقام برجستهای داشته باشد و به عنوان یک شاهزاده شناخته شود.
همچو عیسی وقت طفلی شد طفیل قدر اواز جلالت هرچه آن در حد امکان آمدهست
هوش مصنوعی: این بیت اشاره دارد به اینکه مانند عیسی در دوران کودکی، شخصیت و مقام او نیز به طرز شگفتانگیزی نمایان است. هرچه ما از عظمت و بزرگمنشی او درک کنیم، در حد توان و امکان ماست. به عبارتی، بزرگی و شأن او فراتر از آن چیزی است که بتوان به طور کامل فهمید.
شاه محمود محمد خواندش گردون از آنکهمچو محمود از سر تیغ آتش افشان آمدهست
هوش مصنوعی: شاه محمود محمد را به نام خود یاد میکند، زیرا همچون محمود، از دل آتش و خطرات بیرون آمده و میدرخشد.
ای جهانبخشی که هر دم تحفه ایام توفتح دیگرگون و اقبال دگرسان آمدهست
هوش مصنوعی: ای کسی که به دیگران نیکی میکنی، هر لحظه، هدیهای از روزگار تو به شکل یک پیروزی جدید و خوش شانسی متفاوت به ما میرسد.
کشت خشک مکرمت را اندرین آخر زمانفیض انعام تو در خور تر ز باران آمدهست
هوش مصنوعی: در این زمانهی آخر، برکت و لطف تو به اندازهای فراوان شده که زمینهایی که خشک بودند، اکنون به حدی مستعد و سرسبز شدهاند که حتی از باران هم بهتر شدهاند.
در صف مردی لوای نصرت آرای تراسورت نصر من الله جمله درشان آمدهست
هوش مصنوعی: در صف حضور مردی که پرچم پیروزی به دوش دارد، چهرهات در میان نشانههای یاری خداوند جلوهگر شده است.
آنچنان در خون خصمت شد جهان کز بهر اوغنچه در بستان چو خون آلوده پیکان آمدهست
هوش مصنوعی: به قدری دنیا تحت تأثیر دشمنی او قرار گرفته که برای او گلها در باغ مثل تیرهایی خونآلود به نظر میرسند.
چون تو بر یکران خود جولان نمایی در مصافدر حمل خورشید پنداری خرامان آمدهست
هوش مصنوعی: وقتی تو با این زیبایی و شجاعت در میدان نبرد ظاهر میشوی، گویی که خورشید در حال جلوهگری و درخشش است.
اسب همت را عنان ار تنگ گیری تو رواستزانک پیش تو جهان بس تنگ میدان آمدهست
هوش مصنوعی: هرگاه اراده و تلاش تو را محدود کنی، بر اسب همت جایز است که در تنگنای تو بجهد، زیرا در قیاس با تو، جهان بسیار تنگ و کوچک به نظر میرسد.
کارساز عالمی امروز در دوران تستخوشتر از خوش هرچه آن در تحت دوران آمدهست
هوش مصنوعی: امروز در جهان، هرچه که در حال حاضر به وجود آمده، از همه چیز بهتر و شیرینتر است.
تیغ یک زخمت که او را هست دندان در شکمخصم را الحق حریف آب دندان آمدهست
هوش مصنوعی: تیغی که به خاطر زخم تو به دشمن ضربه میزند، حقیقتاً دندان هم دارد و این دشمن به خاطر این دندان، در حال تحمل درد است.
دولتت در پای دُر بخش است، وز دوران چرخاو به پایان آید از دریا به پایان آمدهست
هوش مصنوعی: سرنوشت تو وابسته به در است و زمانی که دوران چرخ به پایان برسد، از دریا نیز همه چیز به آخر رسیده است.
گر سکندر خوانمت حق با منست از بهر آنکتیغ تو سدی میان کفر و ایمان آمدهست
هوش مصنوعی: اگر بخواهم تو را سکندر بنامم، حق با من است، چون تیغ تو مانع جدی میان کفر و ایمان شده است.
مؤمن از تست ایمن و ترساست ترسان لاجرمدر حریم ترس تو ترسا مسلمان آمدهست
هوش مصنوعی: مؤمن به خاطر ایمانش در امان است، اما ترسویی که همیشه درگیر ترس است، در واقع در فضای ترس تو قرار دارد. این ترسو به عنوان مسلمان در دنیا آمده است.
همتت جایی رسید ای شاه کاندر جنب اونُه فلک با طول و عرضش ده یکِ آن آمدهست
هوش مصنوعی: ای شاه، تلاش و تلاش تو به جایی رسیده است که در جنبش و حرکت تو، نه فقط افلاک و天地، بلکه خود آنها هم به اندازه یک آن به تو نزدیک شدهاند.
دوش با دل گفتم این شهزاده از روی خردچون پدر فرمانده ایران و توران آمدهست
هوش مصنوعی: دیشب با دل خودم صحبت کردم و گفتم این شاهزاده با درایت و هوش، مانند پدرش که فرمانده ایران و توران بود، به اینجا آمده است.
دل مرا گفت این قدر میدان که از قرآن مجدلفظ انی جاعل در شأن ایشان آمدهست
هوش مصنوعی: دل من گفت: بدان که در قرآن مجید درباره شأن ایشان واژه "انی جاعل" آمده است.
عدل کسری ظلم حجاج است در عهد تو زانکپیش عدلت عدل کسری عین عدوان آمدهست
هوش مصنوعی: در عهد تو، عدالت کسری به ظلم حجاج تشبیه شده است؛ زیرا در برابر عدالت تو، عدالت کسری خود ظلم و تعدی محسوب میشود.
آسمان عمر پیما از نهیب تیغ توبا تو از بهر امان در عهد و پیمان آمدهست
هوش مصنوعی: آسمان زندگی، از شدت ضربههای تو در حال تلاطم است و برای حفظ امنیت و وفاداری، به تو روی آورده است.
چون کف راد است گر کان رفته شد گو رفته باشخاک بر سر شعر را جایی که قرآن آمدهست
هوش مصنوعی: اگر شعر را با قرآن مقایسه کنیم، در واقع به اهمیت و مقام قرآن اشاره دارد. در صورتی که شعر در برابر قرآن فاقد ارزش است و باید در جایی قرار گیرد که قرآن بر آن سایه افکنده. بنابراین، باید به ارزش و جایگاه واقعی قرآن توجه کنیم و دیگر چیزها را در برابر آن کوچک بشماریم.
تا کند هنگام بزمت پیش تو بازیگریماه مار افسا و گردون کاسه گردان آمدهست
هوش مصنوعی: در زمان برگزاری مجلس جشن و میهمانی، هنرپیشهای زیبا و ماهر به میهمانی شما آمده است، همانند یک سیاره که در دایرهای چرخش میکند.
حافظ ملک عراقی و اتابک تاج بخشقتلغ اینانج از پی ملک خراسان آمدهست
هوش مصنوعی: حافظ به شخصی اشاره میکند که از طرف حاکمان و بزرگان کشور به سمت خراسان فرستاده شده است. این فرد، از یک سرزمین دور آمده و هدفش یافتن پادشاه خراسان است. جمله به نوعی خبر از سفر و مأموریتی مهم میدهد که در پی دستورات بزرگان صورت گرفته است.
شاد باش ای شیر شیرآشام و طفل روزبهکاسمان با فر او طفل دبستان آمدهست
هوش مصنوعی: ای شیر دل و شیرینزبان، خوشحال باش! تو همچون کودکی در روز روشن، به فر و زیبایی آسمان پیوستهای. اینک آن کودک، نماد علم و دانش، به مکتب آمده است.
مردم چشم است و چشم عالمی روشن بدوستلاجرم با چشمه خورشید یکسان آمدهست
هوش مصنوعی: مردم مانند چشم هستند و این چشم، جهان را روشن میکند. به همین دلیل، این چشم به نور خورشید شباهت دارد.
او هنوز اندر میان مهد و خیل جاه اوبرتر از ایوان چرخ و اوج کیوان آمدهست
هوش مصنوعی: او هنوز در میان مهد و گروه، جایگاهش بالاتر از همه چیزها و آسمان است.
ای بسا رخنه که از میلاد عمر افزای اودر لوای ایلک و قدر قدر خان آمدهست
هوش مصنوعی: بسیاری از رخدادها و تغییرات مثبت به خاطر تولد و رشد او در دل سرزمین و زیر سایهی قدرت و عظمت سران این قبیله به وجود آمده است.
هست در بستان دولت سدره و طوبی ملکگرچه باغ روح را چون شاخ ریحان آمدهست
هوش مصنوعی: در باغ سرسبز و پرنعمت، درختانی با نامهای سدره و طوبی وجود دارند. با این حال، درختهای مانند ریحان هم در باغ روح وجود دارند که زیبایی و دلانگیزی خاص خود را دارند.