شمارهٔ ۶۷ - در مدح ابوالخلیل جعفر - قطران تبریزی

بفرخ فال و خرم بخت و میمون روز و نیک اختربدارالملک باز آمد شه نیک اختر از لشگر

شکسته لشکر جنگی بسان خیل افریدونگشاده قلعه محکم بسان سد اسگندر

چنین زی لشگر ترکان و پیکار بداندیشانبرفت و قلعه ای بگرفت در دم اژدها پیکر

چنان چون اژدهای هند پیچان بر لب دریارسانده زی ثری دنبال و برده بر ثریا سر

ندیدند ایچ میغی را که بارید از بر او نمندیدند ایج مرغی را که بگشود از سر او پر

همه گیتی همی گفتند جنگ و شغل آن دژ رانباید تاختن آنجا بباید ساختن ایدر

ملک نشنید قول کس به رأی خویش بیرون شدکه فر خداوند است و با تأیید پیغمبر

همانا غیب ها داند که هرچه گوید آن باشدز ناز و رنج و مهر و کین و صلح و جنگ و خیر و شر

نه هر کاری خدایی را ز مردم مشورت بایدنه هرگز هیچ پیغمبر کسی را گشت فرمان بر

کسی کو را بود یزدان مساعد عالم او را دانچه انس و جان و گنج و کان چه کوه و در چه بحر و بر

بدین زودی ظفر کو یافت بر محکم دزی چونیننه رستم یافت بر گنگ نه حیدر یافت بر خیبر

جهانگیری چنو هرگز نبوده است و نباشد هماز آدم باز تا اکنون وز اکنون تا گه محشر

بچشم دوستان اندر خیالش همچو خواب خوشبچشم دشمنان اندر سنانش چون سر نشتر

بدست حاسدانش گل شود چون شعله آتشبه نزد ناصحانش آتش شود چون دیبه ششتر

از او راضی شده سلطان از او عاجز شده دشمنخدای آسمان او راگشاد از ناز و نیکی در

جهان از فر او خالی نباشد جاودان زیراکه داد از فر خویش او را خدای جاودانی فر

همیشه هست کارش راست زان کور است دارد دلچه با دوست و چه با دشمن چه با مؤمن چه با کافر

اگر رادیش را گویی چو حاتم شایدش خادمو گر مردیش را گویی چو رستم بایدش چاکر

همیشه تا فلک گردان و خور تابان بود باشدخداوند فلک یزدان خداوند زمین جعفر

نبرده بوالخلیل آن کو بنوک نیزه و زوبینظفر جوید ز پیل مست و ببر تند و شیر نر

سپرده خدمتش را جان امیران جهان یکساننهاده طاعتش را سر بزرگان جهان یکسر

امیرا از تو بدخواهان غلط کردند یکسر ظنندانستند کت دانش مشیر است و خرد رهبر

نباشد هیچ روزی نو که فتح تو نیابی تونباشد هفته ای دیگر که نستانی دژ دیگر

همه نام از هنر جویی همه داد از خردخواهیز هرکس داد بستاند کسی کو را خرد داور

همه کردارهای تو مهان و خسروان شاهاهمی بینند در عمری نباشد شان همی باور

بروز بزم در مجلس سخا باشد تو را مونسبروز رزم در میدان فلک باشد ترا یاور

بکف راد روز مهر و تیغ تیز روز کینبدین سازنده چون آبی بدان سوزنده چون اخگر

بروز رزم تو خصمان دهند اندر هزیمت گهدو صد مغفر بیک معجر دو صد جوشن بیک چادر

ازانگه کآفرید ایزد جهان اندر جهان نامدجز از تو تخت را زیبا جز از تو تاج را در خور

تو چون جمشید دانائی چو افریدون توانائیبدانش همچو بهرامی بمردی همچو زال زر

ببانگ سائلان جانت بیفروزد چونا ناگاهانببانگ گم شده فرزند بفروزد دل مادر

چنان گشته است زر و سیم خوار از کف راد توکه دارد سنگ ننگ از سیم و دارد خاک عار از زر

همت دین است و هم دانش همت رای است و هم رامشهمت بخشش همت کوشش همت منظر همت مخبر

امیرا بنده معذور است گر نامد بره با توکه پشتش بود چون چوگان و قدش بود چون چنبر

گر از سر پای دانستی کسی کردن بدانائیبجان پاک تو شاها که کردی بنده پا از سر

الا تا آرزو نکند کسی سوزن به سو سنبرالا تا کس گزین نکند همی حنظل شبکر بر

بزیر و پشت بدگویانت سوسن باد چون سوزنمیان کام دلجویانت حنظل باد چون شکر