شمارهٔ ۱۱۰ - قصیده
هوش مصنوعی: این متن شعری است که در آن شاعر به وصف ویژگی‌های برجسته و مقام رفیع خداوند و محبوبی که در دل‌ها جای دارد، می‌پردازد. او از سخاوت و بزرگواری خداوند می‌گوید و اینکه چقدر محبت محبوبش در دل‌ها ارزشمند است. شاعر تأکید می‌کند که بدون محبت و یاری این محبوب، زندگی سخت و پر از رنج خواهد بود. همچنین، او به ارتباط نزدیک میان محبوب و خداوند اشاره می‌کند و اینکه عزت و قدرت الهی بر اساس لطف و رحمت اوست. در پایان، شاعر می‌گوید که کسی که مورد لطف و رحمت خدا قرار گیرد، قطعاً سعادتمند خواهد بود و عزت و خوشبختی در انتظار اوست.
ای بهنگام سخا ابر کف و دریا دلمشتری خوار ز دیدار تو و ماه خجل
هوش مصنوعی: ای که در وقت بخشندگی و فراوانی مانند ابر نوازشگر و دریا بزرگوار هستی، مشتری تحت تأثیر حضور تو قرار میگیرد و ماه از دیدار تو شرمنده و خجالتزده میشود.
بر نوشته است بعمر ابدی ملک ترادر ازل ایزد و در دست جهان داده سجل
هوش مصنوعی: در سرنوشت ابدی تو، نام تو از ابتدا توسط خداوند ثبت شده و این امتیاز در دستان جهان به تو داده شده است.
ز سواران چگل خوار و خجل خیل عجماز تو خوارند و خجل خیل سواران چگل
هوش مصنوعی: از سواران چگل، افراد بیاعتبار و شرمزدهی جمعیت عجم از تو خجالتزده و پایینتر هستند.
کین تو در دل چون مرگ بود روح گزایمهر تو در دل چون گنج بود آز کسل
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که محبت و عشق تو در قلب مانند مرگ است، یعنی عمیق و جدی. در عین حال، احساسات تو در دل مانند گنجی با ارزش است که نمیخواهیم آن را از دست بدهیم.
هرکه مهر تو نباشد بدل و جانش همیهم ورا بیم ز جانست و همش درد بدل
هوش مصنوعی: هر کس که نسبت به تو محبت و دوستی نداشته باشد، هم قلبش و هم جانش از او ترس دارند و همیشه در رنج و درد به سر میبرند.
تو و شه هر دو بهم لازم و ملزوم همیدانگبین باید تا آنکه شود نیکو خل
هوش مصنوعی: تو و پادشاهی به هم وابستهاید؛ همچون عسل که باید باشد تا آنکه سنگی را به خوبی تبدیل کند.
نتوان کردن بی کشتی در بادیه راهگرفتد ز ابر کف راد تو در بادیه ظل
هوش مصنوعی: در بیابان، بدون کشتی و وسیله نمیتوان به مسیر ادامه داد. تو مانند سایهای در این بیابان هستی که به کمک و حمایت نیاز دارم.
بتو داده است خداوند جهان ملک جهاناندر او مشتری و شمس و زحل کرده سجل
هوش مصنوعی: خداوند به تو سلطنت و قدرتی داده است که در این عالم، ستارههای مشتری، شمس و زحل در وجود تو ثبت شدهاند.
عزت هرکه بجز عزت تو روزی چنددولت هرکه بجز دولت تو مستعجل
هوش مصنوعی: عزت و بزرگواری هر کسی به پای عزت تو نمیرسد و ثروت و نعمت دیگران نیز به اندازه نعمت تو پایدار نیست.
کارهای تو جهاندار همی دارد راستشاد بنشین و جهان را بجهاندار بهل
هوش مصنوعی: کارهای تو باعث میشود که جهان نظم و آرامش داشته باشد، بنابراین با خوشحالی زندگی کن و به جهان هم کمک کن تا بهتر و زیباتر شود.
یک عطای تو چهل باره بود دخل جهانباد در ملک ترا سال چهل بار چهل
هوش مصنوعی: یک بخشش از تو میتواند چهل برابر ارزش داشته باشد. زندگی در این جهان مانند وزیدن باد است و در سلطنت تو، هر سال چهل بار این ارزش دوباره تجدید میشود.
هست مستقبل جاه تو و خواهد بودندولت و عزت و اقبال ترا مستقبل
هوش مصنوعی: آیندهی تو پر از شکوه و عظمت خواهد بود و مقام و منزلت عالیتری در انتظار توست.
دل و جان تو خدا از قبل شادی کردجان بپیوند بشادی و غم از دل بگسل
هوش مصنوعی: خدا از قبل به خاطر شادی تو دل و جانش خوشحال شده است. پس بگذار که جان تو به شادی بپیوندد و غم را از دل خود دور کن.
ذل و عز تو و خصمت ازلی بوده بلیهم خداوند معز است و خداوند مذل
هوش مصنوعی: ذلت و عزت تو و دشمنانت از ابتدای تاریخ وجود داشته است. البته خداوند هم باعث عزت است و هم موجب ذلت.
هرکه را لطف تو شامل بود اندر حق اوبی گمان لطف الهی است بحقش شامل
هوش مصنوعی: هر کس که مورد محبت و لطف تو قرار گیرد، بیشک لطف پروردگار در حق او نیز شامل شده است.
مقبل آنست که مقبول تو افتاد همیهرکسی قابل آن نیست که گردد مقبل
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که بعضی افراد ممکن است به خوبی مورد توجه و قبول دیگران قرار گیرند، اما همهی افراد شایستهی چنین توجهی نیستند و نمیتوانند به جایگاه مقبولیت برسند. به عبارت دیگر، ویژگیها و ظرفیتهای خاصی برای جلب نظر دیگران وجود دارد که هرکسی از آن برخوردار نیست.
تا که از عزت و اقبال بود نام همیبکند عزت و اقبال بکویت منزل
هوش مصنوعی: تا زمانی که در زندگی تو نام و یاد عزت و موفقیت وجود دارد، باید به این نامها احترام گذاشت و به سمت جایی که این عزت و موفقیت در آن جاست، به حرکت درآمد.