شمارهٔ ۳۴
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به مشاهده مرگی پریشان و آشفته می‌پردازد که تن او در گور بی‌نظم قرار گرفته است. او از خود می‌پرسد چرا این انسان پاک و بافضیلت به این سرنوشت دچار شده و چه گناهی مرتکب شده است. پاسخ به حکمت و غرور انسان‌ها اشاره می‌کند که به سبب خود بزرگ‌بینی و غفلت از واقعیت‌های زندگی، به این مرحله می‌رسند. شاعر از دوران و زمان شاکی است که این انسان را از اوج محبوبیت به گور فرستاد و به بی‌اعتباری و فنا دچار کرده است. انسان به خود اعتماد کرده و به غرور افتاده بود و این باعث سقوط او شد. در نهایت، شاعر نتیجه‌گیری می‌کند که حالا باید منتظر عواقب اعمال انسان و پیامدهای آن باشد.
مرده دیدم پریشان گشته اجزای تنشکرده منزل استخوان کله اش از مار و مور
هوش مصنوعی: مردهای را دیدم که اجزای بدنش بههم ریخته و زیر زمین سکونت دارد، سرش پر از مار و مور است.
طبع را از فکر اوصاف غم افزایش ملالدیده را از دیدن حال پریشانش نفور
هوش مصنوعی: دل و فکر آدمی با اندیشههای مربوط به وصف غم، بیشتر متأثر میشود و به خاطر مشاهده وضعیت پریشان آن شخص، چشمها از دیدنش خسته و درمانده میشوند.
گفتم ای دوران چرا این نطفه پاکیزه رااز سریر دولت آوردی بمحنت گاه گور
هوش مصنوعی: به دوران گفتم: چرا این نطفه پاک و سالم را از تخت فرمانروایی به محل سختی و زحمت مرگ آوردی؟
چیست جرم این که در عالم سزای خویش یافتفطرت او را چه شد واقع که واقع شد فتور
هوش مصنوعی: این چه گناهی است که در دنیا به نتیجهای که شایستهاش بود، دست یافته است؟ فطرت او چه تغییری کرد که این واقعیت به وجود آمد؟
گفت ای از حکمت احوال دوران بی خبرغره بود این بی ادب اینست انجام غرور
هوش مصنوعی: بگو ای کسی که از حکمت و حال و هوای زمانه بیخبری، این نادان مغرور به خود میبالد، اما این است نتیجهی تکبر و خودخواهیاش.
قبل ازین خلقت وجودش را نبود این اعتبارره نمودم هستی او را بصحرای ظهور
هوش مصنوعی: قبل از اینکه این موجود خلق شود، هیچ ارزشی نداشت؛ من در مسیر جستجوی وجودش، او را به دشت ظهور آوردم.
من شدم مشاطه حسنش بزلف و خط و خالمن شدم استاد تعلیمش به ادراک و شعور
هوش مصنوعی: من به آرایش و پیرایش زیبایی او مشغول شدم و به خاطر ویژگیهای ظاهریام، به آموزش و پرورش فهم و آگاهیاش پرداختم.
یافت چون تمکین استقلال قدر و منزلتگشت چون سرمست جام عشرت عیش و سرور
هوش مصنوعی: زمانی که توانست به استقلال و عزت خود برسد، مانند کسی که از نوشیدن جام شادی و خوشی مست شده باشد، احساس سرخوشی و خوشبختی کرد.
دید خاک و انجم و افلاک را محکوم خودکرد دعوای انانیت بتدریج و مرور
هوش مصنوعی: خاک و ستارهها و آسمانها تحت تسلط و فرمان او قرار گرفتند، به تدریج و با گذر زمان، دعوای خودخواهی و خودمحوری او را به چالش کشید.
شد چنان سرمست کز مستی ندانست از کجاستدر طبیعت میل در دل معرفت در دیده نور
هوش مصنوعی: چنان شاد و غرق در خوشحالی شدم که دیگر درک نمیکردم از کجا آمدهام. در دل، تمایل به شناخت و در دیده، نوری خاص وجود دارد.
با وجود آن که می کردند دایم خدمتشطعنه می زد بر مدار چرخ و دوران و دهور
هوش مصنوعی: با وجود اینکه همیشه به او خدمت میکردند، او به طور مداوم به چرخ و زمان و روزگار طعنه میزد.
در جمیع عمر خود هرگز ز من راضی نشدگشت بر من نیز استرداد نعمتها ضرور
هوش مصنوعی: در تمام مدت زندگیام هیچگاه از من راضی نشد و این باعث شد که از من نعمتهایم را پس بگیرد.
مستعار چند کز من داشت بگرفتم ازومن ازو چیزی که از وی بود بگرفتم بزور
هوش مصنوعی: در اینجا شاعر به این موضوع اشاره می‌کند که از شخصی که حالتی مستعار و خاص از او دارد، توانسته بخشی از ویژگیها یا صفاتش را به دست آورد. به عبارت دیگر، او با تلاش و با زور، چیزی را که متعلق به آن شخص بوده به خود منتقل کرده است.
حال او اینست حالا تا چه بیند عاقبتاز جزای این عمل در موقف عرض امور
هوش مصنوعی: حال او به گونهای است که باید دید در نهایت چه عاقبت و نتیجهای از پیامدهای این کارش در موقعیت ارائه امور خواهد داشت.