بخش ۴ - نشأه جام دوم
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از ساقی می‌خواهد که به او شرابی دهد که غم‌ها را از او دور کند و او را از مشکلات نجات دهد. او ساقی را مظهر حیات و خرد می‌داند و از او خواهان زنده‌کردن روح و جان خود است. شاعر به دنبال آرامش و تماشای زیبایی‌های عالم است و از ساقی می‌خواهد که با دادن جامی دیگر، او را به نشئگی کامل برساند تا بتواند افکار و احساسات خود را به راحتی بیان کند. در واقع، این شعر حول محور جستجو برای رهایی از غم و دستیابی به حالتی از آگاهی و شادی می‌چرخد.
بیا ساقی آن راحت‌افزای روحکه طوفان غم راست کشتی نوح
هوش مصنوعی: بیا ای ساقی، راحتی را بیاور که روح را شاد کند؛ زیرا که طوفان غم همچون طوفان نوح میباشد و ما به آرامش نیاز داریم.
به‌من ده که از غم نجاتم دهدنجات از همه مشکلاتم دهد
هوش مصنوعی: به من چیزی بده که مرا از غم و نگرانیهایم خلاص کند و به حل مشکلاتم کمک کند.
بیا ساقی آن مظهر سرّ ذاتکه خضر خرَد راست آب حیات
هوش مصنوعی: بیا ای ساقی، آن نمایندهی راز وجود را بیاور که خضر، حکیم، درست دریای زندگی را یافته است.
بده، زنده گردان من مرده راتر و تازه کن نخل پژمرده را
هوش مصنوعی: به من زندگی دوباره ببخش و حال و هوای تازهای به جانم ببخش، مانند نخیلی که پژمرد و به زندگی برمیگردد.
بیا ساقی آن جام آیینه‌فامکه عالم درو می‌نماید تمام
هوش مصنوعی: بیا ای ساقی، آن لیوانی را بیاور که مانند آینه میدرخشد و تمام جهان را در آن میتوان دید.
به من ده که تشویش دل کم کنمزمانی تماشای عالم کنم
هوش مصنوعی: به من چیزی بده که بتوانم کمی از نگرانیام بکاهم و زمانی را صرف نگاه کردن به زیبایی‌های دنیا کنم.
چو کردی مرا آگه از فیض جامبه جام دوم نشئه‌ام کن تمام
هوش مصنوعی: وقتی مرا از نعمت و زیبایی آگاه کردی، حالا مرا بینهایت شاد کن و سرمست ساز.
که دل از دوم نشئه گردد دلیرکند بر تو اظهار ما‌فی‌الضمیر
هوش مصنوعی: دل به حالت دیگری درمیآید و جرات پیدا میکند تا آنچه در دل دارد را به تو نشان بدهد.