شمارهٔ ۱۲۶ - تاریخ رحلت شمس المعالی
هوش مصنوعی: این شعر به سوگ و ماتم شمس المعالی، فردی برجسته و با دانش، پرداخته است. شاعر از شکست و درد ناشی از فقدان او سخن می‌گوید و بیان می‌کند که سرای عالم از وجود او خالی شده است. شمس المعالی به عنوان حکیمی فرزانه و دبیری بزرگ توصیف می‌شود که در هنر و دانش برتر بوده و در تحقیقات علمی همچون ستاره‌ای درخشیده است. شاعر به صفات و آثار او اشاره کرده و از مقام والای او تجلیل می‌کند. همچنین، او به ذکر مفاهیم مذهبی و ارتباطات او با حکمت و دانش نیز پرداخته و در نهایت، به مرگ ناگهانی‌اش اشاره می‌کند. شعر احساساتی عمیق از غم و اندوه را نسبت به این شخصیت بزرگ به تصویر می‌کشد.
فغان کن ماتم شمس المعالیشکست آمد بر این طاق هلالی
هوش مصنوعی: آه و ناله کن؛ زیرا شمس المعالی شکست خورده و بر این طاق هلالی حادثهای تلخ رخ داده است.
ز سوگش جامه ایام گردیدسیاه و تیره چون رخت لیالی
هوش مصنوعی: به خاطر غمش، زمانه مانند لباس شبهای تیره و سیاه، غمگین و دلگیر شد.
جهان پر شد زغم تا از وجودشسرای عنصری گردید خالی
هوش مصنوعی: دنیا پر از اندوه شده و به حدی رسیده که خانهی آدمی از وجود او خالی شده است.
حکیمی کز هنر برتر نهاده استزنه گردون و هفت اختر نهالی
هوش مصنوعی: حکیمی که به واسطه هنر خود از همه چیز برتر است، حتی از آسمان و هفت ستاره.
دبیری کز پی خدمت گرفتهالف در پیش کلکش شکل دالی
هوش مصنوعی: دبیری که برای خدمت گرفتن، حرف "الف" را در نظر دارد و در مقابل کارش، شکل "دال" را در نظر میگیرد.
عیار نظمش از بحر قوافیدر آب افکنده معیار جمالی
هوش مصنوعی: نمیتوان قدر و ارزشی را که زیبایی در میان قافیهها و نظم شعری دارد، با چیزی دیگر مقایسه کرد.
سخن سنجی که زاد از خامه اش مشکچنان کز لجه طبعش لئالی
هوش مصنوعی: سخن گفتن انسانی که قلمش مانند مشک خوشبو است، به گونهای که از عمق وجودش جواهرات ناب و زیبا نمایان می‌شود.
طبیبی کز هراسش آخشیجانفرو بسته در بی اعتدالی
هوش مصنوعی: طبیبی که به خاطر ترسش داروهایش را در شرایط نامناسب نگهداشته است.
فلاطون را بحکمت بوده ثانیارسطو را بصنعت گشته تالی
هوش مصنوعی: فلاطون به دلیل حکمت و دانش عمیقش شناخته شده است و ارسطو به خاطر مهارتهای علمی و هنریاش مورد توجه قرار گرفته است.
نشستی همچو مه در چرخ تحقیقحکیمان چون کواکب در حوالی
هوش مصنوعی: نشستهای مانند ماه در آسمان دانش، و حکمتدانان به دور تو مانند ستارهها در اطراف ستارههای درخشان میگردند.
چو خواندی مشتری را درس حکمتعطارد ثبت می کردش امالی
هوش مصنوعی: زمانی که مشتری کتاب حکمت را میخواند، عطارد آن را با دقت یادداشت میکرد.
طریق کعبه گفتی بر مجرهنشان قبله بر قطب شمالی
هوش مصنوعی: راه کعبه را به تو نشان دادند و جهت قبله را در قطب شمال مشخص کردند.
باشراف از شرافت میرو والاباعیان از عنایت صدر و والی
هوش مصنوعی: با شخصیت و باکرامت باش، زیرا که از بزرگان و مقامداران کمک و توجه میگیری.
سمی سامی شاه ولایتامیرالمومنین مولی الموالی
هوش مصنوعی: سمی سامی پادشاه سرزمین امیرالمومنین، استاد وارثان است.
علاء الملة اعلی الله قدرهمهین سیدعلی آن ذات عالی
هوش مصنوعی: علی، سرور و پیشوای عدالت و حقیقت، شخصیت بزرگ و باارزشی است که مقام و شان او در پیشگاه خداوند بسیار بلند و پرعظمت است.
ز نظم احمد اندر ماتم ویکنم تضمین دری شهوار و غالی
هوش مصنوعی: در اشعار احمد به حالت اندوه و ماتم او اشاره دارم و میخواهم در این زمینه شعری زیبا و پرشور بسازم.
«صلاة الله خالقنا حنوطعلی الوجه المکفن بالجمالی »
هوش مصنوعی: دعای خداوند خالق ما، هدیهای است بر چهرهای که با زیبایی پوشانده شده است.
«فان له ببطن الارض شخصاجدیدا ذکرناه و هوبالی »
هوش مصنوعی: او در دل زمین شخص جدیدی دارد که به آن اشاره کردیم و او بالاست.
چو روح پاکش از خاک اندر افلاکهمی فرمود سیر انتقالی
هوش مصنوعی: وقتی که روح نیکو و پاک او از زمین به عرش و آسمانها پرواز کرد و در سفر انتقال خود به اوامر الهی پرداخته و گفتارهایی به اوج رسانید.
بتاریخش امیری گفت ناگهبمینو شد روان شمس المعالی
هوش مصنوعی: روزی حاکمی در سرنوشت خود دچار دگرگونی شد و ناگهان روحش به عالم معانی و نورانیّت پیوست.