شمارهٔ ۱۱۰ - مطایبه
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف دوران سلطنت ناصرالدین شاه و استبداد آن زمان میپردازد. شاعر به وضعیت و زندگی شاه، همراهانش و طرز زندگی اشرافی او اشاره میکند؛ از فراشان و دژخیمان گرفته تا شکار و تفریحاتی که در دشتهای مختلف دارد. او با لحنی انتقادی از تجملگرایی و تباهیهای آن دوره سخن میگوید و به ناز و زیباییهای شکار و زندگی شاهانه ناصرالدین شاه اشاره میکند.
دریغ آن ناصرالدین شاه و استبداد دورانشعزیز حضرت سلطان امین بزم خاقانش
هوش مصنوعی: آه از دوران ناصرالدین شاه و حکومت استبدادیاش که باعث شد تا سلطان محبوب و مورد احترامش، در محفل خاقان، به فراموشی سپرده شود.
ز فراشان قرمزپوش و دژخیمان بدهیبتچماق شاطر و چوب قرقچی در بیابانش
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف افرادی میپردازد که با لباسهای قرمز و نقشی خشن، به گشتزنی و نگهداری در بیابان مشغول هستند. آنها با چماق و چوبهایی که در دست دارند، نقش حاکمیتی را ایفا کرده و به نوعی بر محوطهای که در آن قرار دارند، تسلط دارند.
گهی در دشت دوشان تپه گه در مشکوی مشکینشکار آهو و صید گوزن و ناز جیرانش
هوش مصنوعی: گاهی در دشت دوشان، تپهها را میبینم و گاهی در مناطق زیبا و خوشبو، به شکار آهو و گوزن میروم و از زیبایی جیران لذت میبرم.
شدن نخجیر را پویان به دام عنبرین مویانغزال چشم مهرویان پلنگ و ساری اصلانش
هوش مصنوعی: بسیاری از شکارچیان در جستجوی دامهایی برای شکار غزالهای زیبای چشمنواز و پلنگها هستند که زیبایی و نرمی خاصی دارند. این شکارچیان به دنبال موهای نرم و معطر غزال هستند که مانند عنبر میماند.