شمارهٔ ۲۱۱ - باقای دبیر الملک نوشتم که باقای ذکاء الملک وزیر عدلیه برساند
هوش مصنوعی: این متن، شعری است از شاعری که در آن به دردها و عذاب‌های خود اشاره می‌کند. او از خدای خود مدد می‌طلبد و به ناکامی‌هایش در زندگی اشاره دارد. شاعر از تنهایی و دوری دیگران از خود می‌نالد و حس می‌کند که دیگران او را نمی‌فهمند. او از نایابی دوستی و محبت رنج می‌برد و معتقد است که انسان بدون محبت و رساندن به دیگری، هیچ ارزشی ندارد. در ادامه، او نداشتن شکر و صفای قلب در انسان‌ها را مورد انتقاد قرار می‌دهد و به همدلی و تعاون میان افراد اشاره می‌کند. در نهایت، شاعر می‌گوید که باید از غم و اندوه خود رهایی یابد و به محبت و یاری یکدیگر توجه کند.
خدایگانا میرا ز حال خود قدریبه حضرت تو سرایم که جان کتمان نیست
هوش مصنوعی: ای خداوند، من درباره حال خودم قدری با تو سخن میگویم، چرا که نمیتوانم جانم را پنهان کنم.
همه پزشکان از من کناره می جویندمگر که درد مرا ای حکیم درمان نیست
هوش مصنوعی: همه پزشکان از من فرار میکنند، چون درمانی برای درد من ندارند، ای حکیم.
همه دلیران پیش قضا سپر فکنندبغیر من که چو من پهلوان میدان نیست
هوش مصنوعی: همه دلیران برابر قسمت و سرنوشت خود سلاح را زمین میگذارند، جز من که کسی مانند من در میدان قهرمانی وجود ندارد.
دلم چنان پریان خسته اند از غم خویشکه در جهان هیچ اعتنا بدیوان نیست
هوش مصنوعی: دل من مانند پریان، به خاطر غمهایش خسته و ناراحت است و در این دنیا هیچ توجهی به دیوانهها (یا دیوانگی) وجود ندارد.
برای نان نروم زیر بار منت خلقکه آب و نانم جز با خدای منان نیست
هوش مصنوعی: برای به دست آوردن نان، زیر بار درخواستهای دیگران نخواهم رفت، چرا که آب و نان من تنها با لطف و رحمت خداوند تأمین میشود.
ولی ز خجلت یاران خویش در ستهمکه خانه بهر من امروز کم ز زندان نیست
هوش مصنوعی: من از خجالت دوستانم در عذابم، زیرا که امروز خانهام برای من کم از زندان نیست.
روا نباشد ای خواجه سنگ خائیدنبویژه بهر کسی کش بکام دندان نیست
هوش مصنوعی: ای سرور، این ناپسند است که کسی را که بر او تسلط نداریم، آزار دهیم، به ویژه اگر او از ما ناپسند باشد یا نتواند به ما آسیب بزند.
قسم بجان تو کز جان دلم به تنگ آمداگرچه این تن فرسوده زنده با جان نیست
هوش مصنوعی: به جان تو قسم میخورم که روح من از دل سختی کشید و اگرچه این بدن خسته و ٹنیده است، اما دیگر زندگی در آن وجود ندارد.
من آن بهشت کمالم که سرو باغم راطمع بیاد بهاران و ابر نیسان نیست
هوش مصنوعی: من بهشتی هستم که در آن، سرو باغ به یاد بهار و ابرهای بهاری نمیاندیشد.
هوی و شهوت و آز است زیر فرمانمچرا که عقلم فرمان پذیر شیطان نیست
هوش مصنوعی: نفس و خواستهها و آز و طمع تحت کنترل من هستند، زیرا عقل من تسلیم وسوسههای شیطان نمیشود.
چهار طبع مخالف موافقند مراکدام گله که در زیر حکم چوپان نیست
هوش مصنوعی: چهار نوع شخصیت یا طبع متفاوت وجود دارد که به نوعی با من هماهنگ هستند. اما من نمیدانم کدام یک از آنها را انتخاب کنم، چون تحت تأثیر راهنمایی و سرپرستی کسی هستم که در این فضا فراتر از من قرار دارد.
وزیر عدلیه از من بغفلت است آریسرشت انسان هرگز تهی ز نسیان نیست
هوش مصنوعی: وزیر عدلیه به دلیل سهلانگاری من ناراحت است، زیرا طبیعت انسان به هیچوجه از فراموشی خالی نیست.
اگر بزلف بتانش نظر بدی دیدیچو روز من سر زلف بتی پریشان نیست
هوش مصنوعی: اگر به موهای زیبای معشوقهات نگاه کنی، میبینی که مثل روز روشن، موهای او درهم و برهم نیست.
تو دانی آنکه بغیر از تعاون و شفقتیکی عبادت در معبد سلیمان نیست
هوش مصنوعی: تو میدانی که هیچ عملی جز همکاری و محبت در معبد سلیمان، نمیتواند به عنوان عبادت محسوب شود.
جهانیان همه آلات کار یکدگرندجز این در آیه تو ریه و صحف و فرقان نیست
هوش مصنوعی: تمامی انسان‌ها همه ابزارهایی هستند که در کار یکدیگر به کار میروند، اما در این میانه، تنها چیزی که به عنوان نشانهی تو وجود دارد، قرآن و کتابهای آسمانی است.
اگر مسلمان بیند ز نوع خویش یکیزبون و دست نگیرد ورا مسلمان نیست
هوش مصنوعی: اگر فرد مسلمان ببیند که یکی از همنوعانش در وضعیت بدی قرار دارد و به کمک او نشتابد، آن فرد واقعاً مسلمان نیست.
کرامت و شفقت گر نباشد انسان رااگر چه زیبا دارد شمایل انسان نیست
هوش مصنوعی: اگر انسان دارای کرامت و محبت نباشد، حتی اگر ظاهری زیبا داشته باشد، در حقیقت انسان واقعی نیست.
ز من بگوی مر او را که همتی فرمایکنون که کار جهان جاودانه یکسان نیست
هوش مصنوعی: از من بگو که اکنون عزم جدی بگیرد، زیرا کارهای دنیا همیشه ثابت و یکسان نیستند و نیاز به تلاش و کوشش دارند.
من از قضای فلک جاودان ادیبستمولی بجان تو سلطان همیشه سلطان نیست
هوش مصنوعی: من به خاطر سرنوشت و تقدیر، همیشه عالم و ادیب هستم، اما از آنجا که تو سلطنت میکنی، باید بدانیم که سلطنت ابدی نیست و همیشه باقی نمیماند.
همی نه تنها سلطان همیشه نیست بتختکه آسیای فلک هم هماره گردان نیست
هوش مصنوعی: سلطان همیشه روی تخت نخواهد ماند، همانطور که گردشی که آسمان دارد، دائمی نیست.
بفضل و احسان دیوان شدند خادم جمکه هیچ بند گرانتر ز فضل و احسان نیست
هوش مصنوعی: به خاطر لطف و بزرگواری، خادمان شاه جم به مقام بالایی رسیدند، زیرا هیچ چیز ارزشمندتر از لطف و احسان نیست.
اگر تو وارث آن خاتم سلیمانیچه شد که دیو دل منت زیر فرمان نیست
هوش مصنوعی: اگر تو وارث آن انگشتر سلیمان هستی، پس چرا دیو دل، که نماد شر و نافرمانی است، زیر فرمان تو نیست؟
بزن لگامش و رامش کن ای حکیم بزرگکه کشتنی است ترا گر سزای قربان نیست
هوش مصنوعی: ای حکیم بزرگ، لگام او را بزن و او را مطیع کن، زیرا اگر قربانی وجودت نیست، باید تو را بکشند.
مرا بمنت کیوان و تیر در مفکنکه کلک طبعم کمتر ز تیر و کیوان نیست
هوش مصنوعی: من را به خاطر ستاره و تیرش زیر فشار قرار ندهید، زیرا توانایی قلم من کمتر از تیر و ستاره نیست.
بروت کیوان از باد من فسرده چنانککه هیچ گونه ورا موی در زنخدان نیست
هوش مصنوعی: بر اثر وزش باد، چهره کیوان پژمرده شده به گونهای که دیگر هیچ موی نرمی بر چانهاش دیده نمیشود.
دلم بدام خود افکن چو گوی در چوگانکه امتحانی بهتر ز گوی و چوگان نیست
هوش مصنوعی: دل من نیز همانند گوی دگرگون میشود، در دامی که خودم برای آن فراهم کردهام. این موقعیت همانی است که میتواند بهتر از این نوع آزمایشها باشد.
مهل طرازم عنوان بدانکس از غم خودکه در دفاتر خلقش طراز و عنوان نیست
هوش مصنوعی: اجازه نده که در میان غم و اندوه خود، تو را به عنوان و نشانهای برای دیگران معرفی کنند، زیرا در واقع در یادداشتهای زندگی مردم، هیچ نشانهای از غم تو وجود ندارد.
بدست خویش مرا وارهان ز غم مگذاربه دیگری که بهر کس ارادت آسان نیست
هوش مصنوعی: به دست خودت من را از غم آزاد کن و نگذار که به دیگران پناه ببرم، چون برای هرکس محبت و دوستی آسان نیست.
ترا طریق تعاون نبایدم آموختکه هیچ نکته پوشیده بر تو پنهان نیست
هوش مصنوعی: باید بگویم که من نیازی به آموزش روش همکاری ندارم، زیرا هیچ نکتهای برای تو پوشیده نیست و همه چیز را به خوبی میدانی.