شمارهٔ ۷۵
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف حال و احساسات شاعر می‌پردازد. شاعر از غم و تحیر خود در زندگی می‌گوید، به خصوص در رابطه با عشق و جدایی. او بیان می‌کند که باوجود دلتنگی و یتیمی، همچنان با زیبایی‌ها و لطافت‌های زندگی آشناست. به نوعی، شاعر در میان شعور و احساسات خود در جستجوی درک عمیق‌تری از درد و عشق است. او به اشاره به زیبایی‌های عشق و تنهایی، به رازهای نهفته و دلشکستگی‌هایش می‌پردازد و به نوعی عواطف انسانی را به تصویر می‌کشد. شاعر همچنین به آشنایی با بزرگان و اشخاص مهم اشاره کرده و از این که در سایهٔ آن‌ها قرار دارد ابراز افتخار می‌کند. در پایان به اهمیت امانت‌داری و احترام به تفاوت‌ها (مانند مسلمان و کافر) نیز اشاره کرده و کلام را با نوای عشق و زیبایی خاتمه می‌دهد.
تا درین وادی غبار ما به دامان آشناستدست مجنون از تحیر با گریبان آشناست
هوش مصنوعی: در این مکان، هر غبار و نشانهای از عشق ما را به هم نزدیک می‌کند و دست مجنون، در حالتی حیرتزده، به آغوش کسی که او را میشناسد، چسبیده است.
نیست اندر ساز قانون دل ما نغمه‌ایعمرها شد ناله ما با نیسان آشناست
هوش مصنوعی: در دل ما آهنگی وجود ندارد و مانند نی، تنها نالهای سر میدهیم که عمرها به طول انجامیده و با درد و غم آشناست.
می‌فتد بر پای مردم دم به دم از روی زرددر اشکم از یتیمی تا به نیستان آشناست
هوش مصنوعی: هر لحظه درد و اندوه ناشی از یتیمی بر دوش مردم سنگینی می‌کند و این غم مانند اشکی زرد از چشمم میریزد. زندگی در کنار نیستان (منزلت یا خانه) موجب آشنایی با این تنهایی و غم شده است.
می‌فتد بر پای مردم دم به دم از روی زرددر اشکم از یتیمی تا به نیسان آشناست
هوش مصنوعی: هر لحظه بر مردم میخورم و از چشمان زردم اشک میریزم. از یتیمی و بیپناهیام تا به آمدن بهار و نیسان، آشنا و آگاه هستم.
حیرتی دارم که اسرارش بگوید مو به موشانه را دل گر به آن زلف پریشان آشناست
هوش مصنوعی: من در شگفتم که آیا رازهای این زلف نامنظم را میتوان با دقت و مو به مو بازگو کرد، به شرطی که دل من با آن آشنا باشد.
از خرام ناز به ره عکس پایش دیده‌امجوهر آیینه‌ام با چشم حیران آشناست
هوش مصنوعی: از ناز قدمهایش در راه، رد پای او را دیدهام و گوهر وجودم با نگاهی حیرتزده، آشناست.
نیست امکان حصول مدعای حاجتشچشم سائل گرچه با دست کریمان آشناست
هوش مصنوعی: خواستههای سائل به آسانی به دست نمیآید، حتی اگر با افراد سخاوتمند و نیکوکار آشنا باشد.
می‌تپد دل در برم هر لحظه از شوق رخشبال این پروانه با شمع شبستان آشناست
هوش مصنوعی: دل من هر لحظه از شوق دیدن روی محبوب می‌تپد. این پروانه به شمع شبستان آشناست و عشق او را به خوبی میشناسد.
از تبسم دم به دم شوری به دل‌ها افکندزخم‌های سینه ما با نمکدان آشناست
هوش مصنوعی: هر لحظه با لبخند خود شور و شوقی را در دل‌ها به وجود میآورد. دردهای قلب ما با نمکهای تلخی که داریم، آشنایند.
در بغل رم دارد از عکس سواد دیده‌اشبس که آهوی مرا وحشت به مژگان آشناست
هوش مصنوعی: در کنار رم، آن تصویر از چشمان تیرهاش در ذهن من جا گرفته، بهگونهای که آهوی من از نگاهش بهشدت ترسیده و آشنا شده است.
با بزرگان هیچ از عاجزنوازی عار نیستاز ضعیفی مور اینجا با سلیمان آشناست
هوش مصنوعی: با بزرگترها هیچ اشکالی ندارد که به نرمی رفتار کنیم، چرا که حتی مورچهای ضعیف هم میتواند با سلیمان آشنا شود.
حبذا طغرل که بیدل می‌سراید مصرعیصافی آیینه با گبر و مسلمان آشناست
هوش مصنوعی: حبذا طغرل، که شاعر بیدل در شعر خود، مصراعهایی روشن و زلال مانند آینه می‌سراید و در آن، ارتباط و نزدیکی میان گبر و مسلمان را به تصویر می‌کشد.