شمارهٔ ۵۸
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر عواطف و احساسات خود را در مورد لذت و زیبایی زندگی در فصل سرما و برف ابراز میکند. او به مصرف شراب و بودن در کنار دوستان اشاره میکند و این را نشانهای از شادی و زندگی میداند. به بیان او، در این زمان سرد اگر کسی باده ننوشد، باید دلیلی برای آن بیابد. شاعر همچنین به زیباییهای طبیعت و بهار اشاره میکند و قدردانی خود از نعمتهای الهی و شخصیتهای بارز را بروز میدهد. او به مدح خداوند و نقش خدمت در زندگی انسانها اشاره کرده و بر اهمیت ارتباط با دیگران و قدردانی از نعمتها تأکید میکند. در نهایت، او آرزو میکند که در زندگیاش همیشه شادی و آرامش حاکم باشد و از شر ناملایمات دور بماند.
در این برف و سرما چه چیز است لایقشراب مروق رفیق موافق
هوش مصنوعی: در این برف و سرما، چه چیزی مناسب است که به نوشیدن شراب خوب و با دوستان خوشجلوه بپردازیم؟
رفیق موافق شراب مروقعزیزند هر روز و هر وقت لایق
هوش مصنوعی: دوستانی که همواره در کنار هم مینشینند و به نوشیدن شراب میپردازند، در هر روز و هر زمانی شایسته و ارزشمند هستند.
یکی باده ای خواه چون روی عذرابر این ابر بارنده چون چشم وامق
هوش مصنوعی: یک نوشیدنی بیاور که وقتی عذرا را میبینم، مانند باران این ابرها بر من بریزد، مثل چشمان وامق که پر از حسرت است.
گر از برف چون روز شد چهره شبیکی آتش افروز چون صبح صادق
هوش مصنوعی: اگر چهره شب مانند روز برفراز شود، باید مانند آتشافروزی در صبح صادق باشد.
در این فصل و این وقت باده ننوشینگویی چه مانع نگویی چه عایق
هوش مصنوعی: اگر در این فصل و در این زمان نوشیدنی نداشته باشی، نگو که چه دلیلی برای آن وجود دارد و نگو که چه چیز باعث جلوگیری از آن شده است.
چو کس مطلع نیست بر راز گیتیچه مصلح چه زاهد چه مفسد چه فاسق
هوش مصنوعی: زمانی که هیچکس از اسرار جهان آگاه نیست، چه شخصی مصلح باشد، چه زاهد، چه مفسد، و چه فاسق، در واقع همه در نادانی مشترک هستند.
بیار آن شرابی به لعلی و پاکیچو رخسار معشوق و چون اشک عاشق
هوش مصنوعی: لطفاً آن شرابی را بیاور که مانند لبهای زیبا و خالص محبوب، شفاف و درخشان باشد و همچنین مانند اشکهای یک عاشق، زلال و خالص.
اگر گل برفت و شقایق نباشدمی لعل و آتش گل است و شقایق
هوش مصنوعی: اگر گل نرود و شقایق نباشد، رنگ لعل و آتش به شکل گل و شقایق باقی خواهد ماند.
ز نطق ار فرو ماند بلبل من اینکچو بلبل به مدح خداوند ناطق
هوش مصنوعی: اگر بلبل من نتواند سخن بگوید، من اکنون مانند بلبل، در ستایش خداوند سخن میگویم.
ولی النعم صدر احرار عالمامین ممالک گزین خلایق
هوش مصنوعی: بهترین و با فضیلتترین افراد در صدر جامعه، افرادی هستند که به عنوان نگهبان و امین سرزمینهای مختلف شناخته میشوند و برگزیده مردم هستند.
عمر کز عمر عدل را هست نایبچه نایب که همچون منوب است حاذق
هوش مصنوعی: عمرهایی که به نیکی و عدل میگذرد، مانند پادشاهی است که هیچ کس نمیتواند به خوبی او عمل کند.
فزاینده اندر معالی معانیگشاینده اندر مکارم دقایق
هوش مصنوعی: افزایشدهنده در بلندیهای معانی و گشاینده در فضایل ظریف.
بدو تازه گشته رسوم اوایلوز او زنده مانده علوم حقایق
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که آداب و رسوم تازهای آغاز شده و از او (یکی از شخصیتها یا بزرگانی که مورد اشاره است) دانشهای حقیقی و ارزشمند باقی مانده است.
به همت همه سایلان را منافعبه رتبت همه زایران را مرافق
هوش مصنوعی: با تلاش همه زائران، منافع مشترکی برای همگان ایجاد میشود و همه در این سفر با یکدیگر همراهی خواهند کرد.
ایا آفتابی که مر همتت رانجوم ثواقب طناب سرادق
هوش مصنوعی: آیا تو آن آفتابی هستی که تلاش و کوشش تو، ستارههای تابناک آسمان را در خود میپیچد؟
کرا چون تو ممدوح و مخدوم باشداگر جز تو جوید که باشد؟ منافق
هوش مصنوعی: هرکس که مانند تو ستایششده و مورد احترام باشد، اگر غیر از تو به دنبال چیزی برود، در واقع نشاندهنده نفاق اوست.
یکی نیک به از فراوان رذالهیکی شاه به از هزاران بیادق
هوش مصنوعی: یک شخص خوب و نیکو در مقایسه با تعداد زیادی انسانهای بد، ارزش بیشتری دارد. همچنین، یک پادشاه با عظمت و شایسته از هزاران فرد بیارزش و نادان برتر است.
به ایمان به قرآن به کعبه به زمزمبرب المغارب و رب المشارق
هوش مصنوعی: به ایمان به قرآن، کعبه و آب زمزم، پروردگار مشرقها و مغربها را ستایش میکنم.
که مدح تو گویم به پیدا و پنهانسپاس تو گویم به مخلوق و خالق
هوش مصنوعی: من به صورت علنی و در خفا تو را ستایش میکنم و از مخلوق و خالق به خاطر تو سپاسگزاری میکنم.
تو را حق نعمت مرا حق خدمتجز این بی کرانه حقوق سوابق
هوش مصنوعی: تو به من نعمت دادهای و من وظیفهام خدمت به توست؛ به جز این رابطه بیپایان حقوق و گذشتهها هیچ چیز دیگری وجود ندارد.
ز من بنده کفران نعمت نیایدکه از بعد ایزد تو بودیم رازق
هوش مصنوعی: من، بندهای هستم که نعمتها را کفران نمیکنم، زیرا رازق ما تنها خداوند است.
نجویم فراق تو و خدمت تووگر گردم از جان شیرین مفارق
هوش مصنوعی: من به دنبال جدایی از تو و خدمت به تو نیستم، و اگر هم از جان شیرینم جدا شوم، این را نمیخواهم.
به مدح تو دارم همیشه تعلقز غیر تو دارم گسسته علایق
هوش مصنوعی: من همیشه به ستایش تو وابستهام و از هر چیزی جز تو بریدهام.
ولیکن تو در حق من بنده اکنونچنان نیستی چون به ایام سابق
هوش مصنوعی: اما تو اکنون نسبت به من مانند گذشته نیستی.
به توفیق بی حد به تشریف بی مربه اکرام فایض به انعام فایق
هوش مصنوعی: با خوش شانسی و توفیق بسیار، در جایگاه والایی قرار گرفتی و به بزرگی و احترام فراوانی دست یافتی.
بدزدی ز نعمت بدزدم ز خدمتچه برکت بود در میان دو سارق
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به این است که اگر کسی از نعمتها و خدمات دیگران سوءاستفاده کند، هیچ فایدهای در این کار نیست؛ زیرا در نهایت هیچ چیز خوبی از این رفتار به دست نخواهد آمد و دو فرد خائن به یکدیگر نفعی نخواهند برد.
نبینی که تا ابر نیسان نباردمعطر نگردد نسیم حدایق
هوش مصنوعی: اگر باران نبارد، بوی خوش باغها در نسیم وزیدن نمیگیرد.
سخن بی نوازش بلندی نگیردچنین دان حقیقت بر این باش واثق
هوش مصنوعی: سخن بدون محبت و لطفت تاثیرگذار نخواهد بود، پس این واقعیت را به خوبی دریاب و بر آن مطمئن باش.
همی تا سپهرت و بر وی کواکبهمی تا زمین است و در وی طرایق
هوش مصنوعی: تا زمانی که آسمان و ستارگان در آن وجود دارند، و تا زمانی که زمین و راههای آن برقرار است.
به شادی همی زی و رامش همی خورخدایت نگهدار من شر غاسق
هوش مصنوعی: به خوشی زندگی کن و از لذتها بهرهمند شو و از خداوند بخواه تا مرا از شر افراد بد محافظت کند.