شمارهٔ ۳۸۸
هوش مصنوعی: این شعر به بیان حسرت و افسوس شاعر نسبت به از دست رفتن شادی‌ها و زیبایی‌های زندگی می‌پردازد. او به اثرات منفی دنیا و دوری از می و مستان اشاره می‌کند و می‌گوید که با انتخاب راه هشیاری و دوری از لذت‌ها، خود را به قید نام و ننگ گرفتار کرده است. شاعر از نابودی خوشی‌ها و زیبایی‌ها در زندگی صحبت می‌کند و به تنگناهای اجتماعی و فرهنگی نیز انتقاد می‌کند. در نهایت، او حسرت می‌خورد که در سن پیری و ناتوانی، به جای لذت، سنگینی و بی‌ثمر بودن زندگی را تجربه می‌کند.
هرکه تایِب گردد از می بر رخ او رنگ حیفاز سر کوی مغان بر کاسهٔ او سنگ حیف
هوش مصنوعی: هر کسی که از می (شراب) خود را پاک کند و به حالت توبه درآید، رنگ چهرهاش همچون شراب سفید میشود. ولی افسوس که بر سر کوی مغان (شرابفروشان) سنگی بر کاسهٔ او قرار میگیرد، که نشان از غم و اندوه اوست.
از عصا و سَبحه‌ام نفزود قدر و حرمتیگردن مینا ز چنگم رفت و زلف چنگ حیف
هوش مصنوعی: از عصا و تسبیحی که دارم، ارزش و احترامی بیشتر به دست نمیآورم؛ به طوری که زیبایی و مقام نگار همچنان از دستانم رفته و تنها زلفش باقی مانده است.
از می و مستان بریدم یار هشیاران شدمخویش را انداختم در قید نام و ننگ حیف
هوش مصنوعی: از می و شادمانی فاصله گرفتم و به حال هشیاران درآمدم. خودم را گرفتار نام و ننگ کردم و این واقعاً افسوسبرانگیز است.
کامرانی‌های خاطر جان و دل را تیره ساختشه چو بی‌عصمت بُوَد بر مُلک بر او رنگ حیف
هوش مصنوعی: خوشی‌ها و موفقیتهای زندگی و روح را زمانی که حاکم بیتقوا و نالایق باشد، تحت تأثیر قرار میدهد و بر زندگی مردم سایهای از ناامیدی میافکند.
تا به راحت تکیه کردی گفت دنیا: اَلرَّحیلبانگ بی‌هنگام دارد مرغ خوش‌آهنگ حیف
هوش مصنوعی: وقتی که به آرامش و راحتی رسیدی، دنیای فانی به تو یادآوری می‌کند که زمان رفتن فرا رسیده و این جدایی مثل صدایی بیموقع است، در حالی که زندگی میتوانست زیبا و دلنشین باشد.
پیکر فَغفور و خاقان شد درین منظر خرابمی‌خورد عاقل به نقش مانی و ارژنگ حیف
هوش مصنوعی: در این صحنه، بدن شاهان و پادشاهان در حال ویرانی به محو شدن است و عاقل در حالی که مشغول نوشیدن شراب است، به تصویر مانی و ارژنگ مینگرد و افسوس می‌خورد.
خوبی‌ای در کس نمی‌بینم که بنمایم به اودر بغل تاریک شد آیینه‌ام از زنگ حیف
هوش مصنوعی: در هیچکس خوبی‌ای نمی‌بینم که بخواهم آن را به او نشان دهم، چرا که آیینه‌ام از زنگ زدن تاریک شده است. حیف است.
خط چو شد با طره‌اش همسایه جای جان گرفتخانه درویش شد از قُرب منعم تنگ حیف
هوش مصنوعی: وقتی خط موی او با هم گره خورد، جان من به آن نزدیک شد و خانه من به واسطه نزدیکی به او مانند خانه یک درویش شده است. آری، حیف که این حالت به اندازهای تنگ و محدود است.
ناز بر شاهد «نظیری» وقت پیری می‌کنیبس خِرِف گردیده‌ای از عقل و از فرهنگ حیف
هوش مصنوعی: در سن پیری به زیبایی و دلربایی کسی توجه و ناز میکنی، اما در این سن دیگر خیلی ناتوان و کمفهم شدهای و این جای تأسف دارد.