شمارهٔ ۱۱۷
هوش مصنوعی: این شعر نشاندهنده حسرت شاعر به دوران گذشته و پادشاهان بزرگ ایران است. او از جمشید، سکندر و دیگر پادشاهان یاد میکند و از اوج باشکوه آن زمانها و نشانههای ایشان در جهان کنونی سوال میکند. شاعر به منار سکندر و دیگر مکانهای تاریخی اشاره میکند و از وضعیت پادشاهان معروف مانند انوشیروان و ملکشاه میپرسد. در نهایت، او به "دل" خود اشاره میکند که اگر به نیشابور برود، باید از بزرگان آن زمان بپرسد. این شعر احساس نوستالژیکی را نسبت به قدرت و جلال گذشته به تصویر میکشد.
جمشید کو؟ سکندر گیتی ستان کجاست؟آن حشمت و جلال ملوک کیان کجاست؟
هوش مصنوعی: کجاست جمشید، آن پادشاه بزرگ؟ سکندر که سرزمینها را فتح کرد، کجاست؟ آن عظمت و شکوه پادشاهان کیان کجا رفته است؟
تاج قباد و، تخت فریدون، نگین جمطبل سکندر و، علم کاویان کجاست؟
هوش مصنوعی: جایگاه و مقامهای بزرگ تاریخی و افسانهای مانند تاج قباد، تخت فریدون، انگشتر جم، طبل سکندر و پرچم کاویان کجا هستند؟
هر میل چل منار زبانیست در خروشگوید، به صد زبان که: جم شه نشان کجاست؟
هوش مصنوعی: هر یک از این میلهای چل منار، مثل زبانی است که در حال سخن گفتن است و به صد زبان به ما میگوید که نشانهی جم، یعنی پادشاه بزرگ، کجاست؟
گردد ز گنبد هرمان، این صدا بلندآنکو بنا نهاد مرا در جهان، کجاست؟
هوش مصنوعی: این صدا از گنبد آسمان بلند میشود، جایی که کسی مرا در این دنیا ساخته و آفریده است. کجاست آنجا؟
این بانگ از منار سکندر رسد بگوش:دارا چه شد؟ سکندر گردون مکان کجاست؟
هوش مصنوعی: این صدا از منار سکندر به گوش میرسد: دارا چه بر سرش آمده؟ سکندر کجاست و جایگاه او در آسمان کجاست؟
وا کرده است طاق مدائن دهن مدامفریاد میکند که: انوشیروان کجاست؟
هوش مصنوعی: طاق مدائن (پایتخت ساسانیان) به حالتی آسیبدیده و بیروح درآمده است و به طور مداوم فریاد میزند که انوشیروان، پادشاه بزرگ و نیکوکار، کجاست؟ این بیان نشاندهندهی حسرت و اندوه بر فقدان او و شکوه روزهایی است که آن پادشاه بر سرزمین فرمانروایی میکرده است.
بر فرد فرد خشت خورنق نوشته است:نعمان و آن دوریه صف چاکران کجاست؟
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که بر هر قطعه از خشتهای شهر خورنق، نام نعمان حک شده است و از آنجا پرسیده میشود که کجاست آن صف قشقران که دور نعمان است. به نوعی نشاندهنده اهمیت و قرار گرفتن نام او در تاریخ و یادآوری دلاوریها و دستاوردهای اوست، و همچنین اشاره به یادآوری یا جستجوی صفی از جنگجویان که در کنار او بودهاند.
ای دل رهت به ملک نیشابور اگر فتدآن جا سئوال کن، که: الب ارسلان کجاست؟
هوش مصنوعی: ای دل، اگر به نیشابور سفر کردی، از آنجا بپرس که: البد ارسلان کجاست؟
گر بگذری بدخمه سلجوقیان، بپرسسنجر چگونه گشت و، ملکشاهتان کجاست؟
هوش مصنوعی: اگر از میان ویرانههای سلطنت سلجوقیان عبور کنی، از یادگارهای سنجر بپرس و اینکه ملکشاه کجاست؟
فرداست بلبلان چمن هم بعد فغانخواهند گفت: واعظ شیرین زبان کجاست؟
هوش مصنوعی: فردا، بلبلان باغ به گلایه خواهند پرداخت که کجا هست آن واعظ خوشزبان که ما را امیدوار کند؟