شمارهٔ ۱۸۸
هوش مصنوعی: این ابیات دربارهٔ عشق و وابستگی عمیق به معشوق صحبت می‌کند. شاعر در گفتگو با معشوقش به ویژگی‌های آتش و دود اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که چقدر برای او ارزشمند است. او تأکید می‌کند که حتی تمامی نعمت‌های دنیا را هم نمی‌تواند با یک موی معشوق عوض کند. عشق او به معشوق همانند آب است که جانش را زنده نگه می‌دارد. همچنین، شاعر به ویژگی‌های حیا و شرم در انسان اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که خودپسندی باعث دوری از دوست می‌شود. در نهایت، او به ارزش دوست و عشق ناب اشاره می‌کند و می‌گوید که هیچ چیز دیگری نمی‌تواند جای آن را پر کند.
گفتمش: آن آتش است؟ گفت که: نی،روست روست!گفتمش: آن دود چیست؟ گفت: که آن موست موست
هوش مصنوعی: به او گفتم: آیا آن آتش است؟ پاسخ داد: نه، آن روست، یعنی بیخطر است! سپس از او پرسیدم: آن دود چه چیزی است؟ او گفت: آن فقط موی بلند است، نه چیز دیگری.
من که بملک جهان، ندهم یک موی اودل بجهان چون دهم؟ در دل من اوست اوست!
هوش مصنوعی: من برای داشتن قدرت و ثروت جهان هم حاضر نیستم حتی یک تار موی او را از دست بدهم. زیرا در دل من او وجود دارد و تنها او برایم اهمیت دارد!
چون شود او جلوه گر، در قدم سرو اوجان من آب است آب، جسم منش جوست جوست
هوش مصنوعی: وقتی او نمایان می‌شود، وجود من در سایه زیباییاش همچون آب است، که به راحتی و آرامی در جریان است. جسم من در تلاش برای نزدیک شدن به اوست.
آنکه شود پردگی، مغز بود؛ مغز، مغزوآنکه بود خودنما، پوست بود پوست پوست
هوش مصنوعی: کسی که فروتن و باطننگر است، عمق وجود او را نشان می‌دهد؛ اما کسی که تنها به ظواهر و خودنمایی اهمیت می‌دهد، فقط ظاهرش باقی میماند.
شرم بود، همچو آب؛ در گهر آدمیهست بها در حیا، آب چو در روست روست
هوش مصنوعی: شرم و حیا در وجود انسان اهمیت زیادی دارد، مانند آب که در دل زمین وجود دارد و به زندگی و نشاط آن کمک می‌کند. بنابراین، همانطور که آب در روستاها ارزش و کاربرد زیادی دارد، حیا و شرم نیز در زندگی انسانها بسیار باارزش و لازم است.
کس نپسندد ترا، زآنکه توی خودپسندگر تو به خود دشمنی، خلق بود دوست دوست
هوش مصنوعی: اگر کسی تو را نخواهد و نپسندد، به خاطر این است که خود را بیش از حد دوست داری. اگر خودت با خودت دشمنی کنی، دیگران به تو محبت خواهند کرد.
پا ننهد یاد دوست، در دل پرکبر و نازدل چو شود خاکسار، یار مرا کوست کوست
هوش مصنوعی: هرگاه یاد محبوب در دل رخ بنماید و غرور و ناز در دل بمیرد، انسانی خاضع و فروتن می‌شود. در این حال، محبوب من کجاست؟
سیم و زر و ملک و مال، دشمن جان تواندبا تو کسی نیست نیست غیر غم دوست دوست
هوش مصنوعی: زمانی که داراییها و ثروتها، از جمله طلا و نقره و املاک، به خودی خود نمیتوانند به تو شادی و آرامش بدهند، تنها غم و اندوه دوست است که در کنارت باقی میماند و هیچکس نمی‌تواند در این معادله، جانت را تهدید کند.
چشم سیه مست او، گر گزدش دور نیستواعظ بی دل کباب، ز آتش آن خوست خوست
هوش مصنوعی: چشمهای سیاه و مست او، اگرچه دور باشد، تاثیری بر دل نمیگذارد. واعظ بیدل مانند کبابی است که از آتش عشق او گرما میگیرد.