غزل شمارهٔ ۹۳
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از حال و هوا و درد عشقی سخن می‌گوید که به شدت او را تحت تأثیر قرار داده است. او در می‌گوید که دچار تب و عشق شده و وقتی به محبوبش نگاه می‌کند، او را زردرنگ و لرزان می‌بیند. شاعر به دلواپسی درباره وضعیت محبوبش اشاره می‌کند و تصمیم می‌گیرد او را درمان کند. او از پزشک می‌خواهد تا خون‌گیری کند، اما هر بار که این کار انجام می‌شود، درد و رنج بیشتری به او می‌رسد. در نهایت، خون او به طشتی می‌ریزد که نمادی از درد و غم اوست و این تصویر هنری، عواطف عمیق و دردناک شاعر را نمایان می‌کند.
تب دوشین در آن بت چون اثر کردمرا فرمود و هم در شب خبر کرد
هوش مصنوعی: در اینجا گفته می‌شود که عشق و جذبهای که به معشوق دارد، او را به شدت تحت تأثیر قرار داده است و حتی در شب هم از احساساتش با خبر شده است. به نوعی، این عشق و دلدادگی او را به فکر واداشته و حالتی جادویی و رازآلود به او داده است.
برفتم دست و لب‌خایان که یاربچه تب بود اینکه در جانان اثر کرد
هوش مصنوعی: من از شدت شوق و شادی دست به دندانهایم زدم و گفتم: خدایا، این چه احساسی است که در وجودم به وجود آمده و بر دل محبوب تأثیر گذاشته است؟
بدیدم زردرویش گرم و لرزانچو خورشیدی که زی مغرب سفر کرد
هوش مصنوعی: نفرینی را دیدم که چهرهاش زرد و لرزان است، مانند خورشیدی که در حال غروب از سمت مغرب میرود.
بفرمودم که حاضر گشت فصّادبرای فصد، قصد نیشتر کرد
هوش مصنوعی: من دستور دادم که فصّاد آماده شود برای عمل فصد (خون‌گیری)، و او نیت آوردن نیشتر را کرد.
بهر نیشی که بر قیفال او زدمرا صد نیش هندی در جگر کرد
هوش مصنوعی: به خاطر ضربهای که به سر او زدم، مرا صد ضربهی شدیدتر در دل زجر داد.
مرا خون از رگ جان ریخت لیکنورا خون از رگ و بازو بدر کرد
هوش مصنوعی: من جانم را به خاطر او فدای میکنم، اما او از درد و رنج من بیخبر است و به راحتی از تمام زخمها و مشکلاتش عبور می‌کند.
به نوک غمزه هر خون کو ز من ریختز راه دستش اندر طشت زر کرد
هوش مصنوعی: به نوک انگشتانش، هر قطرهی خونی که از من ریخت، در ظرف طلایی جمع کرده است.
تو گفتی روی خاقانی است آن طشتکه خونِ دیده بر وی رهگذر کرد
هوش مصنوعی: تو گفتی که آن طشت که چشمهایم خون می‌ریزد و بر آن اثر میگذارد، به یاد خاقانی است.