غزل شمارهٔ ۹۶
هوش مصنوعی: شاعر در این قطعه به زیبایی عشق و عواطف شدید خود اشاره می‌کند. او می‌گوید که عشقش مانند شوری از جهان برمی‌خیزد و دل‌ها را در آتش می‌سوزاند. در دل آرزوی روی معشوق، عاشقان هر لحظه فریاد می‌زنند و زمانی که معشوق سرش را به سمت آن‌ها می‌آورد، رازهای زیادی از دل‌ها برملا می‌شود. شاعر به این مشکل اشاره دارد که در این دنیا هیچ کس نمی‌تواند بدون زیان و دردسری به سودی دست یابد. او می‌داند که کارش را باید به خوبی برای معشوق انجام دهد، اما همزمان احساس می‌کند که این عشق برای او سنگین و دردآور است. هر آه و شکایتی که از معشوق داشته باشد، از دلش برمی‌خیزد و روحش را تحت تاثیر قرار می‌دهد. در نهایت، شاعر خود را خاقانی می‌نامد و می‌گوید که درد و غمش به او رسیده است و همه این احساسات زمانی به او دست می‌دهد که معشوقش در نظرش آید.
عشق تو چون درآید شور از جهان برآیددل‌ها در آتش افتد دود از میان برآید
هوش مصنوعی: وقتی عشق تو به دل‌ها وارد می‌شود، شور و هیجان جهانی را فرا میگیرد و دل‌ها در آتش عشق ذوب میشوند و دودی از میان آن‌ها برمی‌خیزد.
در آرزوی رویت، بر آستان کویتهر دم هزار فریاد از عاشقان برآید
هوش مصنوعی: هر لحظه هزاران عاشق به خاطر دیدن تو در آستان درگاهت فریاد می‌زنند و آرزوی چهرهات را در دل دارند.
تا تو سر اندر آری، صد راز سر برآریتا تو به بر درآئی، صد دل ز جان برآید
هوش مصنوعی: زمانی که تو وارد میشوی، اسرار زیادی آشکار می‌شود و وقتی که به آغوش تو بیایم، قلبها از جانشان بیرون میآیند.
خوی زمانه‌داری ممکن نشد که کس رایک سود در زمانه بی صد زیان برآید
هوش مصنوعی: در این دنیا، هیچکس نتوانسته است که بدون تحمل خسارت و زیان، از زمانه بهرهای صحیح و مفید به دست آورد.
کارم بساز! دانم بر تو سبک نشیندجانم مسوز! دانی بر من گران برآید
هوش مصنوعی: کار را به راه بینداز! میدانم که جانم برای تو آسان است، اما نگذار که دلم بسوزد! میدانی که تحمل ناراحتی من برای تو سخت است.
هر آه کز تو دارم آلودهٔ شکایتاز سینه گر برآید هم با روان برآید
هوش مصنوعی: هر احساسی که از تو دارم، به نوعی نشاندهندهی شکایت و نارضایتی من از دل است. اگر این احساسات از دلم خارج شوند، به همان اندازه عمیق و پرقوت خواهند بود.
خاقانی است و جانی از غم به لب‌رسیدهچون امر تو درآید هم در زمان برآید
هوش مصنوعی: خاقانی انسانی است که به خاطر اندوه بسیار به لب مرز جانش رسیده است. زمانی که فرمان تو صادر شود، او نیز در همان لحظه به اوج خواهد رسید.