غزل شمارهٔ ۱۰۶
هوش مصنوعی: این شعر به زیبایی و کمال معشوق اشاره دارد و شاعر به شیفتگی و محبت عمیق خود نسبت به او می‌پردازد. او بیان می‌کند که حتی اگر آفتاب بخواهد جمال معشوق را ببیند، کم‌ارزش می‌شود. شاعر معتقد است که زیبایی معشوق تا حدی است که زمان و فلک نیز حاضرند قربانی او شوند. وصال معشوق برای او کار آسانی نیست و به نوعی آرزوی ناامیدکننده به نظر می‌رسد. در نهایت، شاعر تأکید می‌کند که هیچ‌کس نمی‌تواند به زیبایی معشوق او برسد و تمامی زیبایی‌ها در برابر او ناچیز هستند.
ذره نماید آفتاب ار به جمال تو رسدعین کمال خسته باد ار به کمال تو رسد
هوش مصنوعی: اگر ذرهای از زیبایی تو به آفتاب برسد، آن نور میتواند عین حُسن و زیبایی باشد. تا آنجا که اگر به کمال و تمامیت تو برسد، دل انسان خسته خواهد شد.
ماه منی و ماه را چرخ فدای تو دهدگر به دیار دشمنان وقت زوال تو رسد
هوش مصنوعی: عزیز من، تو مانند ماهی و اگر زمانی در سرزمین دشمنان قرار بگیری، چرخ و فلک برای تو فدای می‌شود و با تمام وجود از تو حمایت خواهد کرد.
چشم زمانه را فلک میل زوال درکشدگر نظر گزند او سوی جمال تو رسد
هوش مصنوعی: اگر چشمان زمان بر جمال تو نظر بیندازد، آنگاه سرنوشت جهان را به سوی زوال خواهد کشاند.
یافتن وصال تو کار نه چون منی بوددولت دیگری طلب کو به وصال تو رسد
هوش مصنوعی: کسی مانند من نمی‌تواند به راحتی به وصال تو برسد، پس کسی دیگر را جستجو کن که لیاقت رسیدن به تو را دارد.
چشم من ار هزار سال از پی روی تو دودگر برسد به عاقبت هم به خیال تو رسد
هوش مصنوعی: چشم من، حتی اگر هزار سال به دنبالت برود و در این مسیر دچار آسیب و تاریکی هم بشود، در نهایت باز هم فقط به تفکر و خیال تو خواهد رسید.
دیدهٔ خاقنی اگر لاف جمال تو زندکس نکند قبول ازو کآن به مثال تو رسد
هوش مصنوعی: اگر چشمان خاقانی دربارهٔ زیبایی تو صحبت کنند، هیچ کس از او نمیپذیرد، زیرا هیچ‌کس نمی‌تواند به سطح زیبایی تو برسد.