غزل شمارهٔ ۱۶۴
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به بیان احساسات عمیق خود درباره عشق و غم می‌پردازد. او به این نکته اشاره می‌کند که هیچ‌کس نباید غم خورد اگر آن کسی که می‌تواند غم‌ها را تسکین دهد، در کنارشان نیست. شاعر همچنین از شادی‌هایی می‌گوید که از یاد غم‌ها ناشی می‌شود و ناله‌هایی که در درگاه محبوب به گوش می‌رسد. او به عشق و دردهای ناشی از آن اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که عاشقان همواره تحت فشار زمان و مشکلات قرار دارند. زلف محبوب نیز به نوعی به عنوان عاملی مسحورکننده معرفی می‌شود که عشق را هر روز تجدید می‌کند و بر دل‌سوختگان تأثیر می‌گذارد. در پایان، شاعر خود را مقایسه می‌کند با دیگران که نمی‌توانند از این نوع عشق و غم فرار کنند و در واقع این عشق از آن‌ها می‌گذرد.
آن را که غم‌گسار تو باشی چه غم خوردو آن را که جان توئی چه دریغ عدم خورد
هوش مصنوعی: اگر کسی باشد که تسلیدهنده غمهایت است، دیگر چه دلیلی برای غم خوردن وجود دارد؟ و اگر تو خود زندگی و جان او باشی، پس چرا باید از نبودن و عدم ناراحت شود؟
شادی به روی آنکه به روی تو جام میاز دست غم ستاند و بر یاد غم خورد
هوش مصنوعی: شادی برای کسی است که به خاطر تو، غم را کنار می‌گذارد و به یاد غم، نوشیدنی مینوشد.
بر درگه تو ناله کسی را رسد که اوچون کوس هرچه زخم بود بر شکم خورد
هوش مصنوعی: در درگاه تو، صدای ناله کسی به گوش می‌رسد که مانند کوس، زخمهای زیادی را بر بدنش تحمل کرده است.
هرکس که پای داشت به عشق تو هر زماناز دست روزگار دوال ستم خورد
هوش مصنوعی: هر کسی که به عشق تو پایبند بود، در هر زمانی از سختیها و ظلمهای زمانه آسیب دید.
عشق تو بر سر همه عشاق آب خوردگر مرد اوست بر سر ابدال هم خورد
هوش مصنوعی: عشق تو مانند آبی است که بر سر عاشقان میافتد؛ اگر مردی باشد، بر سر زمینی که امن و آرامش دارد، هم میریزد.
زلف تو کافری است که هر دم به تازگیخون هزار کس خورد آنگه که کم خورد
هوش مصنوعی: زلف تو مانند کافری است که هر لحظه به تازگی جان هزاران نفر را میگیرد، هرچند که گاهی کمتر از این کار را می‌کند.
عالم تو را و گوئی خاقانی آن ماستاو آن حریف نیست کز این گونه دم خورد
هوش مصنوعی: تو میگویی که خاقانی عالم است، اما او چنین دوستی نیست که از این نوع حرفها بزند.