غزل شمارهٔ ۱۷۹
هوش مصنوعی: این شعر به بیان ناامیدی و کمبود وفا در جهان می‌پردازد. شاعر به این نتیجه می‌رسد که زندگی در این دنیای پر از درد و رنج، فاقد معنا و ارزش است. او بر عدم وجود وفا و محبت در روابط انسانی و طبیعی بودن این موضوع تأکید می‌کند. شاعر همچنین به این نکته اشاره می‌کند که اگرچه ممکن است انسان‌ها دارای ثروت و دارایی باشند، اما بدون صداقت و ارزش‌های درونی، زندگی آنها بی‌معنی است. در نهایت، او از دردها و زخم‌های ناشی از این واقعیت‌ها lament می‌کند و به نوعی در جستجوی معنی و ارزش‌های واقعی در زندگی است.
دل از گیتی وفاجویی نداردکه گیتی از وفا بویی ندارد
هوش مصنوعی: دل از دنیا و بی وفایی آن چیزی نمیخواهد، زیرا دنیا خودش از وفا هیچ نشانی ندارد.
به دل‌جویان ندارد طالع ایامچه دارد پس که دل‌جویی ندارد
هوش مصنوعی: روزگار برای کسانی که دل‌جویی میکنند، خوب نیست. اگر دل‌جویی در میان نباشد، دیگر چه چیزی ارزش دارد؟
وفا از شهربند عهد رسته استکه اینجا خانه در کویی ندارد
هوش مصنوعی: وفا از شهری که به همعهدی پایبند نیست، فرار کرده و اینجا مکانی برای زندگی وجود ندارد.
سلامت نزد ما دور از شما مرددریغا مرثیت گویی ندارد
هوش مصنوعی: سلامت و wellbeing برای ما بسیار با ارزش است، اما در دوری از شما، هیچ کس نیست که برای شما سوگواری کند و بیانگر درد ما باشد.
جهان را معنی آدم به جای اَستچه حاصل آدمی خویی ندارد
هوش مصنوعی: معنی زندگی و وجود انسان‌ها، در واقع به لحاظ جهانی اهمیت دارد و اگر انسان ویژگیهای انسانی نداشته باشد، ارزشی نخواهد داشت.
اگر صد گنج زر دارد چه حاصلکه سختن را ترازویی ندارد
هوش مصنوعی: اگر کسی صدها کیسه طلا داشته باشد، چه فایده دارد اگر نتواند وزن و ارزش آن را به درستی اندازهگیری کند؟
مکش چندین کمان بر صید گیتیکه چندان چرب پهلویی ندارد
هوش مصنوعی: زیاد تلاش نکن تا به هر چیزی که در دنیا میخواهی دست پیدا کنی، چرا که آن چیزی که دنبالش هستی، به این اندازه که فکر میکنی خوب و دلپذیر نیست.
نشاید شاهدی را کرم پیلهکه بیش از چشم و ابرویی ندارد
هوش مصنوعی: شایسته نیست که به کسی که زیباییاش تنها به چشم و ابرویش محدود است، به عنوان گواه و شاهد اعتماد کنیم.
چه بینی از عروسان بربری نازکه الا فرق و گیسویی ندارد
هوش مصنوعی: چه فرقی می‌کند از زیباییهای عروسان بربری که جز خط و گیسویی متفاوت ندارند؟
بنازد بر جهان خاقانی ایراکجهان امروز چون اویی ندارد
هوش مصنوعی: خاقانی ایراک بر روی زمین افتخار می‌کند؛ زیرا در دنیای امروز کسی مانند او وجود ندارد.
از آن در عدهٔ عزلت نشسته استکه از زن سیرتان شویی ندارد
هوش مصنوعی: کسی که در گوشهنشینی به سر میبرد، به این دلیل است که دیگر تمایلی به زندگی با همسرش ندارد.
که از سنجاب شب تا قاقم روزدواج همتش مویی ندارد
هوش مصنوعی: این بیت به این مفهوم اشاره دارد که تا زمانی که شب و روز در حال تغییر هستند، انسان باید همواره تلاش کند و به هدفهای خود ادامه دهد. به عبارت دیگر، تلاش و همت باید همیشگی باشد و نباید به سستی و بیحوصلگی دچار شد.
دل خاقانی این زخم فلک راستکه آن چوگان جز این گویی ندارد
هوش مصنوعی: دل خاقانی از درد و زخمهایی که زندگی به او وارد کرده پر شده است و این درد چیزی نیست جز تنی که نمیتواند به غیر از این زندگی تحمل کند.