غزل شمارهٔ ۲۹۶
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از درد و رنج عشق و جدایی سخن می‌گوید. او به یار خود که به شدت به او عشق می‌ورزد، اشاره می‌کند و از تأثیرات منفی رفتارهایش بر عاشقان و دل‌های بی‌قرار سخن می‌گوید. شاعر احساس می‌کند که عشقش او را دچار عذاب کرده و زندگی‌اش را به شب و غم تبدیل کرده است. او به مشکلات و دردسرهای عشق اشاره می‌کند و در نهایت ناله می‌کند که حتی در میان دیگران نیز تنهاست و دلش را به زخمی خونین تشبیه می‌کند. او به دنبال آرامش و التیام دردهایش است و از یار می‌خواهد تا او را به حال خود رها نکند.
شد آبروی عاشقان از خوی آتش‌ناک توبنشین و بنشان باد خویش ای جان عاشق خاک تو
هوش مصنوعی: آوازه و حیثیت عاشقان به خاطر طبع آتشین تو آسیب دیده است. ای جان عاشق، بیرحمانه بر جان خود آسان بگیر و آرامش خود را به من منتقل کن.
بس کن ز شور انگیختن وز خون ناحق ریختنکز بس شکار آویختن فرسوده شد فتراک تو
هوش مصنوعی: دیگر بس است شور و نشاطی که به پا میکنی و خون ناحق را میریزی، زیرا از بس شکار کردهای، تجهیزات و زین اسب تو فرسوده و خسته شدهاند.
ای قدر ایمان کم شده زان زلف سر در هم شدهوی قد خوبان خم شده پیش قد چالاک تو
هوش مصنوعی: ای ایمان و اعتقاد کم شده است به خاطر آن زلف درهم وارفته، و قد زیبای دیگران خمیده شده در مقابل قامت چابک تو.
بردی دل من ناگهان کردی به زلف اندر نهانروزی نگفتی کای فلان اینک دل غم‌ناک تو
هوش مصنوعی: دل من را ناگهان بردی و در زلفهای خود پنهان کردی. روزی نگفتی که ای فلانی، حالا دل غمگین تو کجاست؟
ای اسب هجر انگیخته نوشم به زهر آمیختهروزم به شب بگریخته زان غمزهٔ بی‌باک تو
هوش مصنوعی: ای اسب جدایی، من نوشیدنی را با زهر مخلوط کردهام و روزهایم به شب بدل شده است، به خاطر آن ناز و بیپروا بودن تو.
مرغان و ماهی در وطن آسوده‌اند الا که منبر من جهانی مرد و زن بخشوده‌اند الا که تو
هوش مصنوعی: پرندگان و ماهیها در کشور خود راحت و آسوده زندگی میکنند، اما من احساس تنهایی میکنم. همه چیز برای دیگران فراهم است، اما فقط تو را از دست دادهام.
دل گم شد از من بی‌سبب برکن چراغ و دل طلبچون یافتی بگشای لب کاینک دل صد چاک تو
هوش مصنوعی: دل من بدون دلیل ناپدید شده است، چراغ را خاموش کن و دل را جستجو کن. وقتی دل را پیدا کردی، زبانت را باز کن که دل من به شدت دچار درد و زحمت شده است.
دل خستگان را بی‌طلب تریاک‌ها بخشی ز لبمحروم چون ماند ای عجب خاقانی از تریاک تو
هوش مصنوعی: دل خستگان را بدون درخواست، مانند کسی که از لبی محروم باشد، تریاک میدهی. این عجیب است که خاقانی به خاطر تریاک تو به این حال درآمده است.