غزل شمارهٔ ۳۴۶
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از احساسات شدید و تمنای خود در برابر معشوق صحبت می‌کند. او بیان می‌کند که وقتی معشوق به درون می‌آید، جانش به شدت تحت تاثیر قرار می‌گیرد و نمی‌تواند خود را کنترل کند. شاعر از درد و رنج فراق می‌گوید و این که وجود معشوق برایش هم درد و هم داروی زخم‌هایش است. او در سرگشتگی خود به دنبال نشانه‌هایی از معشوق است و اذعان دارد که در نبود او، از خود بی‌خود می‌شود. در نهایت، شاعر از حیرت و پرسش در مورد مکانی که معشوق در آن است، سخن می‌گوید.
جان از تنم برآید چون از درم درآئیلب را به جای جانی بنشان به کدخدائی
هوش مصنوعی: وقتی که تو به خانهام بیایی، مانند این است که جان از بدنم جدا می‌شود. برایم کافی است که لبخندت را به جای جانم ببینم و این برای من مانند قدرت و بزرگی کدخدایی میماند.
جان خود چه زهره دارد ای نور آشناییکز خود برون نیاید آنجا که تو درآئی
هوش مصنوعی: جان من چه طاقت و جراتی دارد، ای روشنی آشنا، وقتی تو وارد میشوی، نمی‌تواند از خود خارج شود.
جانی که یافت از خم زلفین تو رهائیاز کار بازماند همچون بت از خدائی
هوش مصنوعی: کسی که به لطف زلفهای تو رهایی پیدا کرده، دیگر درگیر کار و مشکل زندگی نشده و مانند بتی است که از پرستش خدا آزاد شده است.
بر زخم‌های جانم هم درد و هم دوائیدر نیمه راه عقلم هم خوف و هم رجائی
هوش مصنوعی: بر روی زخم‌های روح من هم دردی وجود دارد و هم درمانی. در میانهی مسیر فکر و عقل من، هم ترس دارم و هم امید.
از پای پاسبانت بوسی کنم گدائیوانگاه سر برآرم که‌این است پادشائی
هوش مصنوعی: من از پای نگهبان تو بوسهای میزنم و سپس سرم را بالا میآورم تا نشان دهم که این خود نشانهای از پادشاهی است.
تب‌های هجر دارم شب‌های بینوائیتب‌های من ببندی لب‌ها چو برگشائی
هوش مصنوعی: من در شبها به شدت دچار دلتنگی و افسردگی هستم. اشکهایم را با سکوت و خاموشی پنهان میکنم، ولی وقتی که به یاد تو میافتم، تمام دردهایم دوباره زنده میشوند.
گمراه گردم از خود تا تو رهم نمائیاز من مرا چه خیزد اکنون که تو مرائی
هوش مصنوعی: من از خودم گمراه میشوم تا تو مرا به راهی درست هدایت کنی. حالا که تو در مقابل من هستی، من دیگر چه کار کنم؟
تو خود نهان نباشی که‌اندر نهان مائیخاقانی از تحُّیر پرسان که تو کجائی
هوش مصنوعی: تو خود آنقدر در وجودت پنهان نیستی که در حقیقت در نهان زندگی میکنی. خاقانی در حیرت است و از تو میپرسد که تو کجایی.