شمارهٔ ۴۶ - در عزلت
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر از وضعیت عزلت و فقر خود اظهار شکرگزاری می‌کند و از زندگی در نعمت و آسایش دوری انتخاب می‌کند. او با یادآوری آرزوهایش، از آتش آز و تمایلات دنیوی فاصله می‌گیرد و بر اصول همت و ویژگی‌های فردی خود تأکید می‌کند. شاعر به بی‌معنایی تلاش‌های دنیا و تاثیرات دور فلک اشاره می‌کند و می‌گوید که زندگی مادی و تلاش برای جمع‌آوری ثروت، در نهایت به جایی نمی‌رسد. او به این نتیجه می‌رسد که باید از دنیا بگذرد و قرار نیست در آن جا بماند. در نهایت، او به خالق خود اشاره می‌کند و به این نکته می‌پردازد که کار واقعی و ارزشمند، تابع اراده و تقدیر الهی است.
شاکرم از عزلتی که فاقه و فقر استفارغم از دولتی که نعمت و ناز است
هوش مصنوعی: سپاسگزارم از تنهايی که مرا از گرسنگی و فقر دور کرده است و از دولتی که سرشار از نعمت و آسایش است، دلخور و بینیازم.
خون ز رگ آرزو براندم و زین رویرفت ز من آن تبی کز آتش آز است
هوش مصنوعی: به خاطر آرزوهایم، غم و اندوهی در وجودم ایجاد شد که باعث شد احساساتم شدیدتر و آتشینتر شوند و در نتیجه، آن تمایل و اشتیاقی که به خاطر آز و حرص داشتم، از من دور شد.
بر قد همت قبای عزله بریدمگرچه به بالای روزگار دراز است
هوش مصنوعی: من با تلاشی بلند، زینت و زیبایی خود را سامان دادم، هرچند که زندگی و روزگار برایم چالشهای زیادی دارد.
تا کی جوئی طراز آستی مننیست مرا آستین چه جای طراز است
هوش مصنوعی: چرا دائم به دنبال نشانههایی هستی که من ندارم؟ من هیچ آستینی ندارم که نشاندهندهای برای تو باشد.
دور فلک را به گرد من نرسد وهمگرچه مهندس نهاد و شعوذه باز است
هوش مصنوعی: دوران و گردش زمان به من نزدیک نمیشود، هرچند که مهندس و سازنده آن وجود دارد و به هر ترفند و سحری متوسل شده است.
من به صفت کدخدای حجرهٔ رازمشکل فلک چیست حلقهٔ در راز است
هوش مصنوعی: من به ویژگی‌های شخصیتیام مانند کدخدای یک راز کوچک هستم و نمیدانم چه شکلی دارد. حلقهٔ در این راز به من نشان میدهد که چه چیزی در پشت آن پنهان است.
دهر نه جای من است بگذرم از ویمسکن زاغان نه آشیانهٔ باز است
هوش مصنوعی: دنیا جای مناسبی برای من نیست، بنابراین از آن عبور میکنم. زندگی زاغها نیست؛ اینجا خانهی پرندگان آزاد نیست.
از تک و تازم ندامت است که آخرنیستی است آنچه حاصل تک و تاز است
هوش مصنوعی: از شتاب و عجلهام پشیمانم، زیرا در نهایت، آنچه از این تلاش به دست میآید، فانی و بیارزش است.
آقچهٔ زر گر هزار سال بماندعاقبتش جای هم دهانه گاز است
هوش مصنوعی: حتی اگر یک چیز گرانبها و ارزشمند برای مدت طولانی باقی بماند، در نهایت به سرنوشت نامطلوبی دچار میشود و هیچ چیز جاودانه نیست.
خواه ظلم پاش خواه نور گزین پسدیدهٔ خاقانی از زمانه فراز است
هوش مصنوعی: هرچه بر تو بگذرد، چه ظلم و ستم باشد و چه نور و روشنی، در هر حال نگاه خاقانی فراتر از آنچه در این دنیا میگذرد است.
کار من آن به که این و آن نه طرازندکانکه مرا آفرید کار طراز است
هوش مصنوعی: من وظیفهام این است که به کارهایی بپردازم که از نظر من ارزشمند و با اهمیت هستند، نه اینکه به قضاوتها و معیارهای دیگران توجه کنم؛ زیرا آفریدگار من، خود معیار و استاندارد واقعی است.