شمارهٔ ۲۰۲ - در تحسر مرگ رشید فرزند خود
هوش مصنوعی: این شعر از شاعر خاقانی به تأمل در مورد گذر عمر و فریب‌های زندگی اشاره دارد. شاعر خواستار محاسبه عمر خود می‌شود و بیان می‌کند که زندگی تنها یک نمایش است و شب و روز تنها خطوطی در این نمایش هستند. او از غم و اندوه طولانی خود سخن می‌گوید و به این نکته اشاره می‌کند که ناله و اشک بر مشکلات زندگی تأثیر چندانی ندارد. در نهایت، به تضاد میان زندگی و مرگ می‌پردازد و تأکید می‌کند که هر چند زندگی سریع می‌گذرد، اما باید به یاد داشته باشیم که تقدیر در نهایت اقدام خود را انجام می‌دهد و کسانی که از ما جدا می‌شوند، ممکن است به نحوی بازگردند.
ای خواجه حساب عمر برگیرزین خط دو رنگ شام و شبگیر
هوش مصنوعی: ای آقای من، عمرت را با توجه به این دو زمان متفاوت، یعنی شب و صبح، محاسبه کن.
جز خط مزور شب و روزحاصل چه ازین سرای تزویر
هوش مصنوعی: فقط خطوط دروغین شب و روز چه نتیجهای از این دنیای فریب به دست میآید؟
خوانی است جهان و زهر، لقمهخوابی است حیات و مرگ، تعبیر
هوش مصنوعی: جهان مانند یک کتاب است و هر لحظهای از آن میتواند حاوی طعمی شیرین یا تلخ باشد. زندگی و مرگ تنها تفسیری از این ماجرا هستند.
خاقانی از انده رشیدتتا کی بود اشک و نوحه بر خیر
هوش مصنوعی: خاقانی می‌گوید: چه مدت دیگر باید به خاطر رشیدت، غمگین باشم و بر خوبیهای تو بگریم؟
کاین نوحهٔ نوح و اشک داوددر یوسف تو نکرد تاثیر
هوش مصنوعی: ای دل، گریه و زاری نوح و اشکهای داود نتوانستند بر تو تأثیری بگذارند.
جانی ز تو بستدند و دادندفرزند تو را به گاه تصویر
هوش مصنوعی: روح تو را از تو جدا کردند و به فرزند تو را در لحظهای که تصویرش را دیدند، سپردند.
فرزند که از تو بستد ایاماین جان به تو باز داد تقدیر
هوش مصنوعی: فرزندی که از تو روزها و لحظهها را گرفت، در نهایت سرنوشت این جان را دوباره به تو می‌دهد.
او زود شد و تو دیر ماندیاین سود بدان زیان همی گیر
هوش مصنوعی: او زودتر از تو رفت و تو دیر آمدی؛ پس در این حالت، بهرهاش را ببر و زیانش را هم بپذیر.