شمارهٔ ۱۳
هوش مصنوعی: این متن به اهمیت هماهنگی میان دانش و عمل اشاره دارد. بیان می‌شود که تنها داشتن دانش بدون اعمال مؤثر، مانند درختی بدون میوه است که فایده‌ای ندارد. علم بی عمل به حالت نقشی بر دیوار یا تیغی در دست دزد می‌ماند که نهایتاً آسیب می‌زند. پندهای دوستان و نصایح زمانی به گوش شنیده می‌شوند که فکر و ذهن از خودپرستی خالی شده باشد. در نهایت، این دو مار که یکی شهوت و دیگری غضب هستند، اشاره به موانع انسانی در برابر خداپرستی دارند و می‌گویند که انسان باید از این دو نیرو دوری کند تا به سلامت و کمال برسد.
هر که را دانش و کنش شد یارگردد از عمر خویش برخوردار
هوش مصنوعی: هر کسی که علم و عمل را با هم داشته باشد، از زندگی خود بهرهمند خواهد شد.
دانش بی کنش پیمبر گفتچون درختی است کش نباشد بار
هوش مصنوعی: دانش بدون عمل همانند درختی است که میوه ندارد و نمیتوان از آن بهرهبرداری کرد.
دانش بی کنش ندارد سودسر چو نبود چه سود از دستار
هوش مصنوعی: علمی که بدون عمل باشد، تفاوتی نخواهد داشت؛ مانند این که اگر سر بدون مغز باشد، هیچ سودی از آن حاصل نمیشود.
دانش بی کنش بدان ماندکه بود نقش علم بر دیوار
هوش مصنوعی: دانش بدون عمل و تلاش، مانند تصویری است که تنها روی دیوار نقش بسته و هیچ تاثیری در زندگی ندارد.
دانش بی کنش چنان باشدکه فتد تیغ بر کف عیار
هوش مصنوعی: دانش بدون عمل و اقدام، مانند این است که شمشیری در دست مردی رزمنده بیفتد و او نتواند از آن استفاده کند.
تیغ کاندر بدست دزد افتاددستش از تن بریده شد ناچار
هوش مصنوعی: دزد که تیغی در دست داشت، به طرز ناخواستهای دستش از بدنش جدا شد.
پند یاران نگنجد اندر گوشتا دماغت پر است از پندار
هوش مصنوعی: پند و نصیحت دوستان وقتی به ذهنت نمیرسد که پر از افکار و خیالهای خودت هستی.
سر ز پندار چون تهی کردیگوش خویش آنگهی سوی پندار
هوش مصنوعی: وقتی که ذهن خود را از افکار بیهوده پاک کردی، آنگاه میتوانی به اندیشههای درست و مفید توجه کنی.
چیست پندار؟ خود پرستی کونشود با خدا پرستی یار
هوش مصنوعی: پندار چیست؟ خودخواهی نمیتواند با پرستش خداوند همزمان باشد.
سرفرا برده ات ز دوش بگوشهمچو ضحاک مار دوش دو مار
هوش مصنوعی: سری بلند کردهای که به گوش تو میرسد، مانند ضحاک که دو مار بر دوش دارد.
گر نهی سوی این دو مار دو گوشمی بر آرندت از وجود دمار
هوش مصنوعی: اگر به این دو مار نزدیک شوی، گوشهایت را میگیرند و تو را از هستیات بینصیب میکنند.
قوت این هر دو مغز خلق بودکه جهان دشمنند و جان او بار
هوش مصنوعی: قدرت و نیروی این دو مغز (عقل و احساس) در دست مردم است، زیرا جهان و شرایط آن به نوعی با هم دشمنی میکنند و جان انسان مانند باری است که بر دوش اوست.
این دو مار تو شهوت است و غضبکه دو مردم کشند و جان آزار
هوش مصنوعی: این دو حس، یکی تمایلات شدید و دیگری خشم، مانند دو موجود خطرناک هستند که میتوانند انسان را به خطر بیندازند و جان او را آزار دهند.