شمارهٔ ۲۳
هوش مصنوعی: این متن به بررسی اهمیت علم و هنر در زندگی انسان می‌پردازد. شاعر از پسرش می‌خواهد که او را به عنوان پدر بخواند اگر در زندگی خود بندگی و هنری داشته باشد. او تأکید می‌کند که انسان بیهنر مانند درخت خاری است که ثمری ندارد، در حالی که انسان با هنر مانند درخت بارور است.
شاعر به خرد و عقل به‌عنوان ویژگی‌های انسانی اشاره می‌کند و هشدار می‌دهد که نباید راه خیره‌سری را انتخاب کرد که به زیان می‌انجامد. او سه بهره برای زندگی را ذکر می‌کند: بندگی، آسایش و کار و تلاش در زندگی که هرکدام نقش مهمی دارند.
در نهایت، شاعر تأکید می‌کند که انسان گدای خدا است و در عین حال باید همواره به سوی خداوند حرکت کند و تمام زندگی‌اش را بر اساس معنای حقیقی و اصول انسانی بنا کند.
ای پسر گر کنی مرا پسریبندگی کن بمردم هنری
هوش مصنوعی: ای پسر، اگر میخواهی من هم چون پسرت باشم، پس باید بندگی کنی و هنری از خود نشان دهی.
بیهنر چون درخت خار آوربا هنر چون درخت باروری
هوش مصنوعی: بیمهارت مانند درخت خاری است که چیزی برای عرضه ندارد، اما دارای مهارت مانند درختی است که ثمر و میوه می‌دهد.
بایدت کند و سوخت در آتشچون نه شاخ و نه سایه نی ثمری
هوش مصنوعی: باید در آتش بسوزی و بیفایده بمانید، زیرا نه شاخهای داری و نه سایهای که به تو ثمر و سودی برساند.
زی خردگام زن ز بی خردیزی خبر راه پو ز بی خبری
هوش مصنوعی: از عقل و دانش قدم بردار و از نادانی دوری کن، زیرا فقط از آگاهی میتوان به مسیر درست رسید، نه از ناآگاهی.
بهتر آدمی شود زندهکه همان مردنست بی هنری
هوش مصنوعی: انسان بهتر است که در زندگی خود به گونهای باشد که وجودش فقط به خاطر بیهنریاش به هدر نرود، چرا که در واقع زندگی بدون هنر و هدف، قابل توجه نیست.
چون زر اندوده نقش گاو و خراستبیهنر پوشد ار قبای زری
هوش مصنوعی: اگر کسی ظواهر زیبا و قیمتی را بپوشد، اما درونش فاقد ارزش و هنر باشد، مانند این است که یک گاو را با طلای خالص بپوشانیم؛ در واقع زیباترین ظاهر، بدون عمق و معنا، بیفایده است.
خویشتن را پیمبری خو کناگر از دوده پیامبری
هوش مصنوعی: اگر میخواهی به مقام پیامبری برسی، ابتدا باید خود را به صفات نیکو و اخلاقی این مقام برسانی.
راه چونین پدر اگر نرویزشت و ناخوب و ناخلف پسری
هوش مصنوعی: اگر از راه نیک پدرت پیروی نکنی، فرزند زشت و نامناسبی خواهی شد.
پسری کن مرا بعلم و هنرتا کنم نیز من تو را پدری
هوش مصنوعی: مرا به علم و هنر تربیت کن تا من هم بتوانم مثل یک پدر برای تو باشم.
ما سفر کرده و جهان دیدهتو نبرده رهی و نو سفری
هوش مصنوعی: ما که در سفرها بودهایم و دنیای زیادی را دیدهایم، تو هنوز راهی را نرفتهای و سفری جدید نداشتهای.
از پی ما بپو که هر که نکردرهروی مینکرد راه بری
هوش مصنوعی: به دنباله ما بیا که هر کس که در زندگی به دنبال هدفی نرود، قادر نخواهد بود دیگران را به راهنمایی کند.
ره چنین سخت و با نشیب و فرازرهبر ار نه چسان شوی سپری
هوش مصنوعی: اگر این مسیر پر از سختی و پستی و بلندی باشد، بدون رهبر چگونه میتوانی محافظت کنی؟
آدمیرا بهوش و عقل و خردبندگی کرده اند دیو و پری
هوش مصنوعی: انسانها به واسطه هوش و عقل و خرد خود، در خدمت موجوداتی چون دیو و پری قرار گرفتهاند.
راه خیره سران مپو که زیانبینی از سرکشی و خیره سری
هوش مصنوعی: به راه افرادی که سرسخت و نافرماناند نرو، زیرا از نافرمانی و لجاجت آنها متضرر خواهی شد.
گر کنی ره ببزم پرده درانپرده ما و خویشتن بدری
هوش مصنوعی: اگر راهی پیدا کنی تا در جمع ما وارد شوی، پردهها و حجابها میان ما و خودت کنار خواهد رفت.
روز و شب بایدت که چون داناساعت عمر خویش بر شمری
هوش مصنوعی: در طول روز و شب باید مراقب باشی که مانند یک انسان فرزانه، مدت عمر خود را بشماری و از آن به خوبی بهره ببری.
هر چه در خور بود بهر ساعتبسپاری و ژرف در نگری
هوش مصنوعی: هر چیزی که مناسب است را برای هر زمانی آماده کن و به عمق مطالب توجه کن.
هر شب و روز را سه بهره کنیکه ز هر بهره بهره ای ببری
هوش مصنوعی: در هر شب و روز سه قسمت از وقتت را به کارهای مختلف اختصاص بده تا از هر کدام سودی بدست آوری.
بهره ای بهر بندگی کردنکه از این بهره نیک بهره وری
هوش مصنوعی: برای انجام بندگی و خدمت، بهرهای حاصل کن که از این بهره، بهترین بهره را ببری.
وان دوم بهره بهر آسایشکه بگوئی و بغنوی و خوری
هوش مصنوعی: و بهرهی دومی که از زندگی میبری، آسایش و آرامش است؛ چیزی که میگویی و میخوری.
وان سه دیگر بکار و کرد جهانآمد و رفت و گفت و بیع و شری
هوش مصنوعی: این سه چیز دیگر مربوط به فعالیتها و تعاملات انسانهاست: آمدن و رفتن، گفتوگو و معامله.
حیله ای به ز راستی نبودتا نگردی بگرد حیله وری
هوش مصنوعی: هیچ کلکی بهتر از حقیقت نیست، تا زمانی که در جستجوی فریبکاری نباشی.
دو جهان از برای تو کردندکه تو از دو جهان عزیزتری
هوش مصنوعی: دو دنیا را برای تو آفریدند، اما تو برای این دو دنیا باارزشتر و عزیزتری.
از دو گیتی فزون بود معناتگرچه بسیار خرد و مختصری
هوش مصنوعی: معنى تو از دو دنیا بیشتر و والاتر است، هرچند که به نظر کوچک و مختصر میآید.
تو گدای خدا گدای تو خلقگر گدائی گدای معتبری
هوش مصنوعی: تو نیازمند خدا هستی و خدایی که به خلق انس می‌دهد. اگر گدا هستی، باید خود را به عنوان گدای قابل احترام بشناسی.
هر شب و روز می بگرد سرتگردد این آفتاب باختری
هوش مصنوعی: هر روز و شب بر روی تو میتابد این خورشید غروبکننده.
همه گیتی بسوی تو پویندکه تو هم کعبه ای و هم حجری
هوش مصنوعی: تمام جهان به سوی تو حرکت می‌کند، زیرا تو هم کعبهای و هم سنگ مقدسی.
نزد نامحرمان بحرص و طمعتا بکی آب مردمی ببری
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که تا چه زمانی به دنبال بهرهبرداری و طمع از دیگران هستی، در حالی که به خاطر حرمت انسانیت دچار مشکل میشوی.
همه گیتی سوی تو ره سپرندکه تو سوی خدا ره سپری
هوش مصنوعی: تمام جهان به سمت تو حرکت می‌کند، زیرا تو به سوی خدا حرکت میکنی.