شمارهٔ ۹۶ - وله
هوش مصنوعی: این شعر به تمجید از زیبایی‌ها و لذت‌های زندگی پرداخته و از سادگی و بی‌فکری انتقاد می‌کند. شاعر به تصویر کشیدن زیبایی طبیعت و لذت نوشیدن شراب اشاره می‌کند و از تقلید و دست‌ساخته‌های مصنوعی می‌نالد. همچنین بر اهمیت درک و شناخت در زندگی تأکید می‌کند و بر ضرورت خدمت به جامعه و ملک تاکید دارد. در نهایت، بر لزوم درک شرایط مختلف زندگی و عدم غرق شدن در لذت‌های زودگذر تأکید می‌شود.
خیز ای آیینه‌رخ می آر با صد طنطنهکاینک از آب آورد دی چون سکندر آینه
هوش مصنوعی: برخیز ای چهرهی زیبای من، با جلال و شکوهی خود را نشان بده، زیرا حالا از آب بیرون آمدهایم و چون سکندر، آینهای را به نمایش میگذاریم.
ساغری خور زآب رز بیهوده در قاقم مخزکز خز افزون است رز را طمطراق و طنطنه
هوش مصنوعی: نوشیدن آب گلسرخ بیفایده است؛ چون در ظرفی که در آن قرار دارد، زیبایی و شکوه گل سرخ کمتر از خود گل است.
روزن دل ساز سد از شیشهٔ آب رزانسود ندهد در خزان از شیشهٔ سد روزنه
هوش مصنوعی: دریچهای که به دل ما راه دارد، در برابر سدی از شیشه، در روزهای خنک پاییز، به ما سودی نمیرساند.
ایمن و ایسر منه منقل که باید در شتاباده بر میسره آتش رخی در میمنه
هوش مصنوعی: در اینجا گفته شده که باید در شرایط سخت و در زمان سرما از راحتی و امنیت خود مراقبت کنیم و در عین حال برای روشن کردن آتش به سمت راست برویم. در واقع، تأکید بر حفظ راحتی و امنیت در مواقع دشوار و توجه به راه درست در زندگی است.
در حقیقت دهر اکنون شد به میخواران بهشتکز ستبرق فرش بینی دشت و کوه و دامنه
هوش مصنوعی: در واقع، در حال حاضر زندگی به گونهای است که برای مینوشان، بهشتی به وجود آمده است، زیرا اگر به اطراف نگاه کنی، زمین و کوهها و سرزمینها را پوشیده از نعمتها و زیبایی‌ها میبینی.
چیست خرگاه و بنه در برف ران اسب شکاریک صراحی می به از هفتاد خرگاه و بنه
هوش مصنوعی: نوشیدن یک جام شراب منزوی در دل برف و در حال شکار، به مراتب بهتر از داشتن هفتاد منزل و اقامتگاه است.
خسروی جام از سیاوش خون منه یک دم تهیخاصه در اسفند و بهمن ویژه در بهمنجنه
هوش مصنوعی: خسرو، آنکه جام عشق را از سیاوش به ارث برده است، لحظهای هم نباید بیمقدار شود، بهویژه در ماههای اسفند و بهمن، بهویژه در زمان بهمنجنه.
در تصنع ابر را بین کز بخارات زمینآورد سیماب و زو سیمین نماید امکنه
هوش مصنوعی: ابر را ببین که چگونه با بخارهای زمین به وجود آمده و نمایی نقرهای به مکانها میبخشد.
گویی از این زیبق‌افشانی صناعت کرده کسباز صنیع الدوله ابن اعتماد السلطنه
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که این زیبایی و جلوهگری، مانند هنری است که توسط شخصی به نام صنیع الدوله ابن اعتماد السلطنه ساخته شده است.
آن خداوندی که از ادراک نغز و هوش مغزفخرها دارد زمان شخص او بر ازمنه
هوش مصنوعی: آن خدای بزرگواری که فخرش به علم و فهم و هوش انسانهاست، زمان و شخصیت او در مقایسه با زمانهای دیگر بینظیر است.
خوی بامردی گرفته ذاتش اندر عهد مهدمشنو این مجبول مردی بگذرد زان شنشنه
هوش مصنوعی: او از ویژگیهای مردانگی برخوردار است و در زمان طفولیت این خصلت را به دست آورده است. بنابراین، این شخص نباید با شنوندگان اندکتوجه، تحت تأثیر قضاوتهای سطحی قرار گیرد.
ای تو بعد از فرض حق در کار شه نشناختهروز را از هفته هفته ز مه مه از سنه
هوش مصنوعی: ای شخصی که در امور خود به حق و حقیقت توجه نمیکنی، روز را از هفته و ماه را از سال نمیتوانی تشخیص دهی.
آری این سان چاکری باید ملک را مست امرنه کسی کز فرط لهو آرد به دور دن دنه
هوش مصنوعی: برای خدمت به ملک و حکومت، باید کسی باشد که در پی سرگرمی و خوشگذرانی نباشد و به جای آن، کاملاً در پی انجام وظایف خود باشد.
در غنایی فکر محتاجان خلاف آنکه گفتسیر را نبود غم از آسیب حال گُرسَنه
هوش مصنوعی: در زیبایی، ذهن نیازمندان را در نظر بگیر، زیرا مانند آنچه گفته شده، سیر (فرد سیر) از مشکلات و دردسری که گرسنهها دارند، بیخبر است.
وقت حلمت گرچه از موری کشی سختی ولیکگاه خشمت یال دزدد شیر دشت ارژنه
هوش مصنوعی: زمانی که صبر و بردباری تو باعث می‌شود که از یک مورچه هم زجر بکشی، اما هنگامی که خشمگین میشوی، قدرت و شجاعت تو همچون یال یک شیر در دشت ارژنه نمایان می‌شود.
تا زند دور آفتاب اندر بروج آسمانآسمانت آستان و آفتابت مدخنه
هوش مصنوعی: تا زمانی که خورشید در برجهای آسمانی گردش می‌کند، تو نیز در آستانهات، در سایهی تابش آن قرار داری.