غزل شمارهٔ ۲۰۸
هوش مصنوعی: شاعر در این ابیات به احساسات متناقض خود نسبت به معشوق اشاره می‌کند. او می‌گوید که اگر معشوقش را عزیز بدارد یا خوار، همچنان او را دوست دارد. شاعر از درد و غم‌های ناشی از عشق و جدایی صحبت می‌کند و بیان می‌کند که چقدر برایش سخت است که از معشوق دور بماند. همچنین به بی‌توجهی معشوق به احوال خود اشاره می‌کند و اینکه بدون عشق او زندگی برایش دشوار است. در نهایت، شاعر نشان می‌دهد که عشق و وابستگی به معشوق را فراتر از هر چیز دیگری می‌داند و حتی از خدا نیز به خاطر این عشق فاصله نمی‌گیرد.
گر عزیزم بر تو گر خوارمچه کنم دوستت همی دارم
هوش مصنوعی: اگر عزیزم و مورد احترام باشی، یا اگر کم ارزش و ناچیز به نظر بیایی، چه کار میتوانم بکنم؟ من همچنان تو را دوست دارم.
بر دلم گو غمت جهان بفروشبا چنین صد غمت خریدارم
هوش مصنوعی: ای دل، به من بگو که اگر غمت را به دنیا بفروشی، من با تمام وجود میخواهم آن را بخرم.
سایه بر کار من نمی‌فکنیاین چنین نور کی دهد کارم
هوش مصنوعی: تو هیچگاه به کار من نمیاندیشی، پس چگونه ممکن است که نور و روشنی به کارم بتابد؟
هیچ گل ناشکفته از وصلتهجر تا کی نهد به جان خارم
هوش مصنوعی: تا کی میتوانم با غمی که از جدایی میکشم زندگی کنم، در حالی که هیچ گلی هنوز نروئیده و دستنخورده است؟
گویمت جان من بیازاریور تو جانم بری نیازارم
هوش مصنوعی: میگویم اگر تو به من آسیب برسانی، هرچقدر هم که دلم را بشکنی، باز هم ناراحت نخواهم شد.
خویشتن را بدین میار چو منخویشتن را بدان نمی‌آرم
هوش مصنوعی: به خودت ارزش بده و به اندازهای که من به خودم بهایی میدهم، به خودت بها نده.
گویی ار جز خدای دارم و توانوری از خدای بیزارم
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که اگر غیر از خدا را دارم، وجود تو همچون نوری است که تفاوتی با خدا ندارد و من از آن بیزارم.
هم تو دانی که این چه دستانسترو که شیرین همی کنی کارم
هوش مصنوعی: تو خود میدانی که این چه حالتی است که باعث میشود تا کارهای من شیرین و دلپذیر شوند.