قصیدهٔ شمارهٔ ۹۷ - در مدح امیر شمس‌الدین اغلبک
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش شخصیتی بزرگ و با فضیلت پرداخته است، کسی که همت و شجاعتش فراتر از همه چیز است و در برابردر مقابل چرخ زمان و مشکلات همیشه پیروز است. او را به عنوان فردی با شرف و سخاوتمند توصیف می‌کند و به قدرت فکری او که می‌تواند مسائل پیچیده را حل کند اشاره می‌کند. شاعر به مشکلات بی‌پناهی و نیازمندی‌های مردم اشاره کرده و از صاحب مقام خواسته برای رفع مشکلات آن‌ها اقدام کند. در پایان، شاعر به قدرت و شکوه صاحب مقام اشاره می‌کند و آرزوی موفقیت و ماندگاری او را دارد.
ای بهمت ورای چرخ اثیرچرخ در جنت همت تو قصیر
هوش مصنوعی: تو به قدری بلند همت هستی که حتی چرخ فلک در بهشت هم نمیتواند به مقام و جایگاه تو برسد.
ای بقدر و شرف عدیم شبیهوی به جود و سخا عدیم نظیر
هوش مصنوعی: شما به اندازهای باارزش و شریف هستید که هیچ کس دیگری را نمیتوان یافت که با generosity و بخشندگی شما قابل مقایسه باشد.
پیش وهم تو کند سیر شهابپیش دست تو زفت ابر مطیر
هوش مصنوعی: در مقابل تصورات تو، شهاب (ستاره دنبالهدار) به آرامی حرکت می‌کند، در حالی که ابرهای بارانزا نسبت به دستان تو سنگین و بیحرکت هستند.
نه به فر تو در کمان برجیسنه به طبع تو در دو پیکر تیر
هوش مصنوعی: نه زیبایی تو مانند کمان برجیس است و نه طبع عالی تو به دو پیکر تیر.
قلمت راز چرخ را تاویلسخنت علم غیب را تفسیر
هوش مصنوعی: قلم تو به خوبی می‌تواند رازهای دنیا را توضیح دهد و سخنانت می‌تواند دانش نهفته را روشن کند.
برق با برق فکرت تو صبوربحر با بحر خاطر تو غدیر
هوش مصنوعی: فکری که تو داری مانند برقی است که به سرعت میدرخشد، و دریاهایی که در دل تو هستند همگی آرامش و عمق غدیر را دارند.
بگشایی گه سؤال و جوابمشکلات فلک به دست ضمیر
هوش مصنوعی: زمانی که سوالات و جوابها به مشکلات آسمان پرداخته میشود، این کار با نیروی فکر و درکی عمیق صورت میگیرد.
خدمتت حرفهٔ وضیع و شریفدرگهت قبلهٔ صغیر و کبیر
هوش مصنوعی: خدمت تو کاری است هم ساده و هم بزرگ، و درگاه تو مورد توجه و احترام همه، چه کوچک و چه بزرگ، است.
ای جوان بخت سروری که ندیدچون تو فرزانه چشم عالم پیر
هوش مصنوعی: ای جوان خوشبخت و سرشار از استعداد، کسی مانند تو را که اینچنین فهیم و دانا باشد، در طول تاریخ دیده نشده است.
بنده را خصم اگر به کین تو کردنقش عنوان نامهٔ تزویر
هوش مصنوعی: اگر دشمن من به خاطر کینهات نقشی از دروغ و فریب بر من بزند، من به آن اهمیت نمیدهم.
مالش این بس که تا به حشر بماندبی‌گنه مست شربت تشویر
هوش مصنوعی: این شعر به این معناست که ثروت و دارایی به اندازهای ارزش دارد که حتی در روز قیامت نیز می‌تواند فرد را بیگناه نگه دارد و او را از عذاب نجات دهد، مانند نوشیدنی که انسان را سرمست و شاداب می‌کند.
مبر امیدش از عطای بزرگای بزرگ جهان به جرم حقیر
هوش مصنوعی: امید کسی را که به خاطر نزدیکی به ذات بزرگ و مهم الهی امید به بخشش دارد، از او نگیرید. این اشخاص به خاطر کوچک بودن خود و اعمال نادرستشان، نمیتوانند از بزرگی و رحمت تو بینصیب بمانند.
زانکه جز دست جود تو نکشدپای ظلم و نیاز در زنجیر
هوش مصنوعی: زیرا تنها دست سخاوتمند تو می‌تواند ظلم و نیاز را از زنجیر رها کند.
مادری پیر دارد و دو سه طفلاز جهان نفور جفت نفیر
هوش مصنوعی: مادری سالخورده دارد و دو یا سه فرزند که از دنیا و زشتیهای آن بیزارند.
همه گریان و لقمه از اومیدهمه عریان و جامه از تدبیر
هوش مصنوعی: همه افراد در حال گریه هستند و تنها به امید لقمهای خوراک به خودشان نگاه میکنند، در حالی که همه عریان هستند و لباسشان از تدبیر و تدبیرهایی که داشتهاند، بیبهره است.
کرده از حرص تیز و دیدهٔ کنددیدها وقف روزن ادبیر
هوش مصنوعی: عشق و حرص باعث میشود انسان به چیزهایی که میخواهد، دست یابد و در این میان، گاهی چشمسپاری به امید و آرامش خود را از یاد میبرد. در واقع، گاهی انسان در جستجوی دستاوردها، بخش مهمتری از زندگیاش را نادیده میگیرد و بینش واقعیاش را کمرنگ می‌کند.
غم دل کرده بر رخ هر یکصورت حال هر یکی تصویر
هوش مصنوعی: غم دل بر چهره هر کس نمایان است و حال هر فردی نشان دهنده وضعیت درونی اوست.
دست اقبالت ار بنگشایدبند ادبار زین معیل فقیر
هوش مصنوعی: اگر دست شانس و اقبال تو برداشته شود، دیگر نیازی به نگرانی از فقر و مشکلات نخواهی داشت.
گاو دوشای عمر او ندهدزین پس از خشکسال حادثه شیر
هوش مصنوعی: گاو هرگز به او فرصتی برای ادامه زندگی نخواهد داد، به همین دلیل پس از این حادثه سخت و خشکی، نیازی به تلاش برای به دست آوردن شیر نیست.
پای من بنده چون ز جای برفتکارم از دست من برون شده گیر
هوش مصنوعی: وقتی پا از جای خود برود و حرکت کند، دیگر کنترل کارهایم از دستم خارج میشود.
من چه گویم که حال من بندهحال من بنده می‌کند تقریر
هوش مصنوعی: من نمیدانم چه چیزی بگویم، حالتی که دارم خود به خود خودم را توصیف می‌کند.
تا بود چرخ را جنوب و شمالتا بود ماه را مدار و مسیر
هوش مصنوعی: تا وقتی که چرخش عالم وجود دارد، همیشه مسیر و حرکت ماه نیز مشخص و معین خواهد بود.
تخت بادت همیشه چرخ بلندتاج بادت همیشه بدر منیر
هوش مصنوعی: همواره سلطنت و قدرت تو بالا بماند و همیشه تاج و مقام تو درخشان و پرنور باشد.
اشک بدخواهت از حسد چو بقمروی بدگویت از عنا چو زریر
هوش مصنوعی: اگر اشکی از حسادت بر صورت بدخواهت بریزد، این نشانهای است از زشتی و بدی که در وجود اوست. مثل اینکه دشمنانه به تو نگاه می‌کند و در واقع خودش را شرمسار می‌کند.
قامت دشمنت چو قامت چنگنالهٔ حاسدت چو نالهٔ زیر
هوش مصنوعی: قد و قامت دشمن تو مانند قامت یک ساز است، و ناله و صدای حسادتت هم مانند نالهای است که از زیر شنیده میشود.