قصیدهٔ شمارهٔ ۱۲۱ - در مدح صدرالامم کمال‌الدین محمود
هوش مصنوعی: این شعر به وصف صفات شاه و فضایل او می‌پردازد. شاعر به زیبایی و کمالات وجودی او اشاره دارد و می‌گوید که هر روز برکت و خوشی از وجود او ناشی می‌شود. او را بزرگ و برتر از دیگران می‌داند و می‌گوید که کارهایش باعث ترقی و عزت ملک و مملکت است. شاعر همچنین به ویژگی‌های مثبت او از جمله عفو، بخشش و درایت اشاره می‌کند و او را جوانمردی می‌خواند که در عین ثروتمند بودن، از مال و دارایی خود متواضع است. در انتها، به زیبایی‌اش و تأثیر او بر دیگران اشاره می‌کند و از او می‌خواهد که همچنان بر خوبی‌ها و نیکی‌ها پایدار بماند.
ای به هستی داده گیتی را کمالملک را فرخنده هر روز از تو فال
هوش مصنوعی: ای کسی که به هستی زیبایی و کمال میبخشی، هر روز برای پادشاهی خوشبختی و موفقیت از تو نیکو omen می‌شود.
صدر دنیایی و دنیا را به توهست هر ساعت کمالی بر کمال
هوش مصنوعی: تو در اوج عظمت دنیایی و هر لحظه کمالی بر کمال به تو عطا می‌شود.
چون وزارت آسمان رفعت شودهر کرا جاه تو افزاید جلال
هوش مصنوعی: وقتی مقام و قدرت آسمانی افزایش یابد، بر هر کسی که مقام و جایگاهش بالا برود، شکوه و عظمت نیز افزوده می‌شود.
بخت بیدار تو حی لاینامملک تایید تو ملک لایزال
هوش مصنوعی: سرنوشت بیدار تو همیشه در حال حرکت است و هیچگاه خواب نمیرود. حکمت و نعمت تو همیشگی و پایدار هستند.
در مقاتب آفتابت زیردستدر معالی آسمانت پایمال
هوش مصنوعی: در زیر نور آفتاب تو، در عرش آسمانت، احساس میکنم که در حال سرکوب شدن هستم.
اوج جاهت را ثوابت در جوارغور حزمت را حوادث در جوال
هوش مصنوعی: در اوج بالندگی و شرافت تو، ستارهها در کنار تو قرار دارند و حوادث و رویدادها، دنیای تو را تحت تأثیر قرار میدهند.
ملک را حزم تو دفع چشم بدفتنه را دور تو دور گوشمال
هوش مصنوعی: حضور مهر و مّحبّت تو، از هر آسیب و خطر جلوگیری می‌کند و بیثباتی و مشکلات را از تو دور میسازد.
اصل اوتاد زمین شد حزم توزان چنین ثابت اساس آمد جبال
هوش مصنوعی: پایههای زمین به وجود تو استوار شده و به همین دلیل کوهها نیز استوار گشتهاند.
چیده گوش از نطق تو در ثمیندیده چشم از کلک تو سحر حلال
هوش مصنوعی: گوشم را از گفتار تو گرفتهام و چشمانم را به زیبایی نوشتههای تو معطوف کردهام.
ناله از کلکت به عدوی شد به خصمکلک را گو کار خود کردی منال
هوش مصنوعی: صدای ناله از دستان خودت به دشمن رسید، به او بگو که خودت عامل این مشکل بودی و نگران نباش.
هر کجا امرت سبک دارد عنانچرخ بستاند رکاب امتثال
هوش مصنوعی: هر جا که دستورات تو با نرمی و آسانی ارائه شود، چرخ زندگی به راحتی به سمت اجرای آن پیش میرود.
هر کجا قهرت گران دارد رکابکوه برتابد عنان احتمال
هوش مصنوعی: هر جا که خشم تو شدت بگیرد، کوه هم تاب تحمل نخواهد داشت و در برابر آن تسلیم می‌شود.
چون گره بر ابروی قهرت زدندآسمان گوید کفی‌الله القتال
هوش مصنوعی: وقتی که تیر خشم تو به ابرویت نقش میبندد، آسمان می‌گوید که بس است، خداوند کافیست در جنگ و نبرد.
نیستی یزدان، چرا هست ای عجبمثل و مانند ترا هستی محال
هوش مصنوعی: اگر یزدان (خدا) وجود ندارد، چه جای تعجب دارد که چیزی شبیه او قابل تصور نیست، چرا که وجود او نه ممکن است و نه قابل قیاس.
عفو تو تعیین کند عذر گناهجود تو تلقین کند حسن سؤال
هوش مصنوعی: بخشایش تو باعث می‌شود که خطای ما بخشیده شود و generosity تو به ما یاد میدهد که چگونه سوالات زیبا و درست بپرسیم.
ای جوانمردی که در ایام توهست کمتر ثروت آمال مال
هوش مصنوعی: ای جوانمرد، در زمانه تو کمتر کسی است که ثروت و دارایی را به آرزو تبدیل کند.
آز را از کثرت برت گرفتدر طباع اکنون ز استغنا ملال
هوش مصنوعی: از آنجا که او به خاطر فراوانی چیزها از آز و خواهش خود گذشت، اکنون به دلیل بینیازیاش احساس کسالت می‌کند.
گر شود محسوس دریای دلتاخترش گوهر بود طوبیش نال
هوش مصنوعی: اگر دریاچه قلبت احساساتش را نشان دهد، ستارهاش همان گوهر است و شادابیاش هم نالهای در دل دارد.
اختران را سعیت ار حامی شودفارغ آیند از هبود و از وبال
هوش مصنوعی: اگر ستارهها تحت حمایت قرار گیرند، از هر نوع سختی و مشکل رها خواهند شد.
آسمان را نهیت ار منعی کندمنفصل گردد زمان را اتصال
هوش مصنوعی: اگر آسمان مانعی برای ما ایجاد کند، زمان از هم گسسته و جدا خواهد شد.
ور کند خورشید رای روشنتسوی چارم چرخ رای انتقال
هوش مصنوعی: اگر خورشید اندیشهات به سمت چهارمین آسمان هدایت شود، به یک انتقال بزرگ دست مییابی.
از سواد شب نماند گرد روزآن قدر کاید رخش را زلف و خال
هوش مصنوعی: در تاریکی شب، هیچ نشانی از روشنایی روز باقی نمانده است. به اندازهای که زلف و خال رخسار تو را زیبا میسازد.
اختران کز علمشان خارج نجستبر جهان بادی و کی بودی محال
هوش مصنوعی: در این بیت به ستارهها اشاره شده که از دانش و علم خود دور نشدند و به جهان تأثیر میگذارند و هیچ چیز برایشان غیرممکن نیست.
جمله اکنون چون به درگاهت رسنداین از آن می‌پرسد آیا چیست حال
هوش مصنوعی: اکنون هر کسی که به درگاه تو میرسد، از تو می‌پرسد حال و احوالت چگونه است.
ای بجایی کز تحیر وصف توطوطی نطق مرا کردست لال
هوش مصنوعی: ای تو که به جایی رسیدهای که حتی طوطی هم وقتی بخواهد تو را توصیف کند، زبانش بند میآید و خاموش می‌شود.
چون فلک نسگالدت جز نیکوییبدسگالت را بدی گو می‌سگال
هوش مصنوعی: زمانی که سرنوشت به تو خوبی نمیکند، به بدیهای آن سرنوشت شکایت نکن و فقط به خوبی‌ها توجه کن.
چون روان بر آفرینش قول تستقیل گو چندان که خواهی باش و فال
هوش مصنوعی: به اندازهای که بخواهی، میتوانی به خلقت و آفرینش بپردازی و دست به کار شوی، زیرا روح تو به این کار دعوت شده است.
طبل را کی سود دارد ولولهچون باول نافریدندش دوال
هوش مصنوعی: طبل وقتی سودی دارد که صدای آن به گوش برسد و کسی با آن درگیر نشود. اگر دوال را که دستگیرهای برای طبل است به آن نزنند، صدایش به جایی نمیرسد.
ذره گر پنهان کند روی از شعاعنام هستی هم بر او آید زوال
هوش مصنوعی: اگر ذرهای از حقیقت و نور خود را پنهان کند، حتی نام وجودش نیز تحت تاثیر قرار میگیرد و به زوال نزدیک می‌شود.
صاحبا تا شمع و تا پروانه هستاین غرورانگیز و آن صاحب جمال
هوش مصنوعی: دوست عزیز، تا زمانی که شمع و پروانه وجود دارند، زیبایی و عشق در زندگی ادامه دارد و این زیبایی همواره دلنواز و جذاب است.
برنخیزد گفت و گوی و جست و جویگرچه سوزد خویشتن را پر و بال
هوش مصنوعی: اگر گفتگو و تلاش متوقف شود، حتی اگر فرد آسیب ببیند و بسوزد، نباید دست از کوشش و جستجو بردارد.
گوش را از انفعال این سخنباز خر گو ایهاالساقی تعال
هوش مصنوعی: گوش خود را از تأثیرپذیری این سخن آزاد کن، ای ساقی، بیا نزدیکتر.
جام مالامال نوش از دست آنکو به سیارات ننماید جمال
هوش مصنوعی: جام پر از نوشی از دست کسی است که زیبایی‌اش به سیارات نمایان نمیشود.
جرعهٔ رخسار او از روی عکسپر می رنگین کند جام هلال
هوش مصنوعی: نوشیدن جرعهای از چهرهٔ او، با انعکاسش بر روی جام، رنگی شبیه به رنگ هلال ماه به جام میدهد.
تا که باشد سمت میل آفتابگه جنوب از روی دوران گه شمال
هوش مصنوعی: تا زمانی که آفتاب در مسیر خود به سمت جنوب یا شمال حرکت می‌کند، همواره وجود دارد.
سال و مه دورانت اندر سایه بادای طفیل دور عمرت ماه و سال
هوش مصنوعی: ای عزیز، در دوران زندگیات که تحت تاثیر گذر زمان است، سالها و ماهها همچون سایههایی در کنارت خواهند بود.
جاودان محروس و محفوظ از همومزانکه معصوم آمدستی از همال
هوش مصنوعی: تو همیشه در امان و محفوظ از نگرانیها هستی، زیرا که معصوم و پاک به دنیا آمدهای و از هر گونه آلودگی و مشکلات دور هستی.
سرو اقبال تو تر وز عرق اوباغ دولت را نهال اندر نهال
هوش مصنوعی: سرو خوشبختی تو مانند درختانی است که در باغ دولت روییدهاند و با عرق تلاش و شوق تو، هر روز به سرسبزی و رشد خود ادامه میدهند.
سد دشمن رخنه چون دندان سینپشت حاسد کوز چون بالای دال
هوش مصنوعی: دشمنان نمیتوانند به راحتی به ما آسیب برسانند، مانند دندانهایی که پشت لثهها پنهان شدهاند، یا حاسدانی که در سایه شکافهای دیوار کمین کردهاند.
معتدل اقبال بادی کو چرازانکه بنیاد بقا شد اعتدال
هوش مصنوعی: باد معتدل و خوشی میوزد، اما چرا این خوشحالی به آن جا میرسد که زندگی بر پایه تعادل استوار شده است؟