قصیدهٔ شمارهٔ ۱۲۶ - در مدح سلطان غیاث الدین ابوشجاع سلیمان شاه‌بن محمد
هوش مصنوعی: این متن شعری ست که به ستایش یک شخصیت بزرگ و شاه مظفر پرداخته است. شاعر، او را به عنوان فردی قدرتمند و فرهمند توصیف می‌کند که در میدان جنگ و سیاست دارای عزت و شجاعت است. او به زیبایی و جلال حکومت این شاه اشاره می‌کند و از او به عنوان کسی که سرنوشت‌ها و قضاها را در اختیار دارد، یاد می‌کند. شعر به نوعی به قدرت و اقتدار این شخصیت در اداره ملک و دولت و توانایی‌اش در راستای خیر و پیروزی می‌پردازد و از احساس محبوبیت و ارادت شاعر نسبت به او حکایت دارد. شاعر همچنین از عزم خود برای خدمت به این شخصیت و وفاداری‌اش به او سخن می‌گوید و تأکید می‌کند که هیچگاه از افتخار بندگی او کاسته نخواهد شد.
ای خنجر مظفر تو پشت ملک عالموی گوهر مطهر تو روی نسل آدم
هوش مصنوعی: ای خنجر پیروز، تو به پشتیبانی سلطنت عالم آمدهای. تو همچون گوهر پاک و باارزشی، به نسل آدمیت روشنی میبخشی.
ای در زبان رمح تو تکبیر فتح مضمروی در مسیر کلک تو اسرار چرخ مدغم
هوش مصنوعی: ای تو که در کلامت، صدای پیروزی و فتح نهفته است و در نقشت، رازهای زندگی و گردش زمان پنهان شدهاند.
حزمت به هرچه رای کند بر قضا مسلطعزمت به هرچه روی نهد بر قدر مقدم
هوش مصنوعی: هر چه سرنوشت برای تو مقدر کند، تو بر آن تسلط داری و هر قدمی که برداری، به تدبیر و قدرت تو بر میگردد.
آورده بیم رزم تو مریخ را به مویهوافکنده رشک بزم تو ناهید را به ماتم
هوش مصنوعی: بیم نبرد تو باعث شده که مریخ آشفته و نگران شود و رشک بزم و شادی تو ناهید را در غم و اندوه فرو ببرد.
خال جمال دولت بر نامهات نقطهزلف عروس نصرت بر نیزهات پرچم
هوش مصنوعی: جمال و زیبایی تو بر نامهای تو مانند نقطهای در زلف عروس است و پرچم پیروزی بر نیزههای تو همانند نشانهای از برتری و افتخار است.
در اژدهای رایت از باد حملهٔ توروح‌الله است گویی در آستین مریم
هوش مصنوعی: در اژدهای پرچم تو، حمله تو را روحالله میدانند، انگار که او در آستین مریم پنهان شده است.
هم جور کرده دست ز آوازهٔ تو کوتههم عدل کرده پای بر اندازهٔ تو محکم
هوش مصنوعی: این بیت به رابطهی دوسویه و تعامل بین ویژگیهای شخصی و رفتارها اشاره می‌کند. طرف اول به نوعی خود را با شهرت و آوازهی دیگری تطبیق میدهد و در عین حال، طرف دوم نیز با انصاف و دقت به اندازه و وزن آن شخص رفتار می‌کند. به عبارت دیگر، این دو نفر به گونهای به هم پاسخ میدهند که نشاندهندهی تأثیر و تاثر متقابل آنها بر یکدیگر است.
در زیر داغ طاعت و فرمان تست یکسراز گوش صبح اشهب تا نعل شام ادهم
هوش مصنوعی: زیر بار سنگین اطاعت و فرمان تو، تمام روز از سپیدهدم تا غروب تحت تاثیر تو هستم.
دستی چنان قویست ترا در نفاذ فرمانکز دست تو قبول کند سنگ نقش خاتم
هوش مصنوعی: دستی به قدری نیرومند است که وقتی فرمانی صادر می‌کند، حتی سنگی که نقش انگشتری بر آن حک شده را هم به راحتی قبول می‌کند.
تالیف کرده از کف تو کار نامهاء کانمدروس کرده با دل تو بار نامهائیم
هوش مصنوعی: در این شعر به این نکته اشاره شده است که نوشتهها و آثار تو، یعنی کارهایی که انجام دادهای، به نوعی تحت تأثیر قلب و احساسات تو قرار گرفتهاند. این بیانگر ارتباط عمیق میان احساسات و آثاری است که فرد خلق می‌کند.
آنجا که در زه آرد دستت کمان بخششابر از حسد ببرد زه از کمان رستم
هوش مصنوعی: در آنجا که حُسن و بخشش مثل کمان در دستانت جلوهگری می‌کند، ابر حسود پر از حسد، تیرهایی را مانند زهر از کمان رستم رها میسازد.
دست چنار هرگز بی‌زر برون نیامدابر ار به یاد دست تو بارد ز آسمان نم
هوش مصنوعی: هرگز درخت چنار بدون ثمر نیست. اگر ابرها به یاد دستان تو باران ببارند، نم و رطوبت خواهد آورد.
با آسمان چه گفتم گفتم که هست ممکندستی ورای دستت در کارهای عالم
هوش مصنوعی: با آسمان صحبت کردم و گفتم امکان دارد دستی فراتر از دست تو در کارهای دنیا وجود داشته باشد.
گفتا که دست قدرت و قدر ملک سلیمانآن خسرو مظفر شاهنشه معظم
هوش مصنوعی: او گفت که توانایی و عظمت پادشاهی سلیمان، این شاه بزرگ و پیروز، نشاندهنده قدرت و جایگاه ویژهاش است.
آن قدر تست او را بر حل و عقد گیتیکان تا ابد نگردد هرگز مرا مسلم
هوش مصنوعی: او به قدری آگاهی و تسلط بر کارهای دنیا دارد که تا ابد هرگز برای من دلیلی بر ناراحتی وجود نخواهد داشت.
تا پایدار دولت او در میانه هستمهمراه با سیاست او با دو دست برهم
هوش مصنوعی: تا وقتی که قدرت و موفقیت او ادامه دارد، من نیز در کنار او هستم و با تمام توانم از او حمایت میکنم.
گفتم که باز دارد تاثیرهات رایشگفتا که می‌چگویی تقدیرها را هم
هوش مصنوعی: گفتم که آیا میتوانی تاثیراتت را کنترل کنی؟ او پاسخ داد که تو از تقدیر چه میگویی؟
تا چند روز بینی سگبانش برنهادهشیر مرا قلاده همچو سگ معلم
هوش مصنوعی: چرا باید همچنان شاهد باشم که او نگران و مراقب است و من را مانند یک سگ به بند کشیده است؟
ای بادپای مرکب تو فکرت مصوروی آب رنگ خنجر تو نصرت مجسم
هوش مصنوعی: ای بادپای مرکب: تو اندیشهات را به تصویر میکشی و با رنگآمیزی خنجر خود، یاری و پشتیبانی را به نمایش میگذاری.
ای لمعهٔ سنان تو در حربگاه کردهبر خصم طول و عرض جهان عرصهٔ جهنم
هوش مصنوعی: تو که همچون شعلهای در میدان نبرد با دشمنان، گسترهٔ زمین را به عرصهٔ جهنم تبدیل کردهای.
در هریکی از بیلک تو چرخ کرده تضمیناز سعد و نحس دولت و دین کارهای معظم
هوش مصنوعی: در هر یک از چرخهای زندگی تو، نشانهای از خوب و بد سرنوشت و ایمان در کارهای بزرگ دیده میشود.
من بنده از مکارم اخلاق تو که هرگزدر چشم روزگار مبادی به جز مکرم
هوش مصنوعی: من به خوبیهای اخلاقی تو افتخار میکنم، چرا که تو هرگز در نظر زمان و دنیا به جز خوبان و بزرگواران نگاه نمیکنی.
زانگه که خاک درگه عالیت بوسه دادمدر هیچ مجلسی نزدم جز به شکر تو دم
هوش مصنوعی: از زمانی که به خاک درگاه تو احترام گذاشتم، در هیچ مجلسی حاضر نشدم جز برای شکرگزاری از تو.
عزمی بکرده‌ام که ز دل بندهٔ تو باشمعزمی چگونه عزمی عزمی چنان مصمم
هوش مصنوعی: من تصمیمی گرفتهام که از دل، بندۀ تو باشم. این تصمیم چقدر محکم و قاطع است!
کز بندگیت کم نکنم تا که کم نگردمآخر وفای بندگی چون تویی از این دم
هوش مصنوعی: من از خدمتگزاری و بندگی تو دست نمیکشم، تا زمانی که خودم نیز کم نشوم. وفای من به بندگی تو همچنان ادامه خواهد داشت، چون تو لیاقت این وفا را داری.
زین پس مباد چشمم بی‌طلعت تو روشنزین پس مباد عیشم بی‌خدمت تو خرم
هوش مصنوعی: از این پس آرزو دارم چشمانم دیگر بدون دیدن چهره تو روشن نباشد و زندگیام بدون خدمت و همراهی تو شاد و خوش نباشد.
همواره تا که دارد مشاطگی نیسانرخسار لاله رنگین زلف بنفشه پر خم
هوش مصنوعی: تا زمانی که چهرهی زیبای نیسان درخشان است و زلفها به رنگ بنفشه و پرپشتی خمیدهاند، همواره زیبایی و آراستگی برقرار است.
با آفتاب و سایه روان باد امر و نهیتتا آفتاب و سایه موافق نگشت با هم
هوش مصنوعی: با تابش آفتاب و سایه، کارهایت را مدیریت کن تا زمانی که آفتاب و سایه به توافق نرسیدهاند.
یا چون بنفشه باد زبان از قفا کشیدهخصم تو یا چو لاله به خون روی شسته از غم
هوش مصنوعی: یا مانند بنفشه، که بادی از پشت به آن وزیده و زبان به انتقاد و دفاع گشوده، یا مانند لالهای که از شدت غم و اندوه، با خون خود رنگین شده است.