بخش ۲۵ - الانیت
هوش مصنوعی: شاعر در این ابیات به توضیح زانیت و وجود خداوند میپردازد. او میگوید که ذات خداوند کامل و بیماهیت است و وجودش تنها به خود او مربوط میشود. اما در مورد موجودات ممکن، اینگونه نیست و وجود آنها وابسته به شرایط و عوامل مختلف است. بنابراین، انیت یا ویژگی خاص بودن هر چیز، به ذات و نیت آن چیز وابسته است و وجود عینی آن تحت تأثیر رتبه و مقامش قرار دارد.
زانیت بگویم و ز جهاتشبود نسبت بواجب عین ذاتش
هوش مصنوعی: میخواهم درباره ذات او سخن بگویم و از زوایای مختلفی که میتوانیم به آن نگاه کنیم، ارتباط آن را با وجود حقیقیاش بررسی کنیم.
که صرف ذاتاللهیت است اووجود محض بیماهیت است او
هوش مصنوعی: او تنها وجود و ذات خداوند است و هیچ ویژگی خاصی ندارد.
ولی در ذات ممکن بر خلافستخود انیت بذات او مضافست
هوش مصنوعی: در وجود ممکن، ویژگیهایی وجود دارد که با ذات او متفاوت است و خود او به طور مستقل وجود ندارد، بلکه به سایر چیزها وابسته است.
در انیت تحقق گو به نیتوجود عینی است از حیث رتبت
هوش مصنوعی: وجود حقیقی در واقع حالتی از هستی دارد که وابسته به نیت و اراده است. این وجود از نظر ترتیبی و سازماندهی، نگاهی به درون نیاز دارد تا به تحقق برسد.