بخش ۱۹۰ - ظل‌الاله
هوش مصنوعی: این شعر به وصف انسان کامل و کمالات الهی او می‌پردازد. شاعر بر این باور است که انسان کامل تمامی کمالات را به طور کامل داراست و در حقیقت تجلی وحدت الهی است. او می‌گوید که هیچ موجودی جز او وجود ندارد و با وجود هزاران آدم، همیشه یک حقیقت یکتا در عالم وجود دارد. در نهایت، شاعر بر یکتایی و بی‌نظیری او تأکید می‌کند و بیان می‌کند که جمال و کمال الهی در انسان کامل تجلی یافته است.
بود ظل اله انسان کاملکمالات حق او را جمله حاصل
هوش مصنوعی: انسان کامل، سایهای از وجود الهی است که تمام کمالات و فضایل الهی را در خود جمع آوری کرده است.
تحقق یافت بی‌نقص دوئیتجناب او بجمع واحدیت
هوش مصنوعی: دوگانگی وجود او به گونهای بی‌نقص به وحدت رسیده است.
بود مرات جمع ذات واحدکمال واحدیت ز او مشاهد
هوش مصنوعی: در اینجا به وضوح بیان شده که موجودات مختلف در نهایت به یک حقیقت واحد و کامل منتهی میشوند و همه آنها از آن یک وجود واحد الهام میگیرند و به نوعی درک و مشاهده میشوند. این نشان دهنده این است که همه چیز در عین تنوعش، به یک اصل واحد و کامل وابسته است.
بهر دوری عیان در عالم او بودبد اریک ور هزاران آدم او بود
هوش مصنوعی: به خاطر فاصله، در دنیای او، بدی آشکار است، هرچند که او میتواند هزاران آدم را در کنار داشته باشد.
همیشه یار ما یکتاست در دهرنکوتربین که بی‌همتاست درد هر
هوش مصنوعی: در زندگی همیشه یک یار و همراه بینظیر داریم که در هر شرایطی به ما کمک می‌کند و درک بهتری از دردها و رنجهای ما دارد.
نه پنداری که جز او آدمی هستو یا جز ملک عشقش عالمی هست
هوش مصنوعی: مگذار فکر کنی که غیر از او کسی وجود دارد یا اینکه به جز عشق او، جهانی دیگر هست.
بیکتائی سخن با راستان کردهر آن یکتا شد از وی داستان کرد
هوش مصنوعی: هر بار که کسی با أصحاب حق و راهنمایان واقعی سخن می‌گوید، به طور طبیعی داستانی از او شکل میگیرد و او به یک فرد منحصر به فرد تبدیل میشود.
جمال خویش در وی ذوالکرم دیدبمرأت ازل حس قدم دید
هوش مصنوعی: در زیبایی خود، جمال ذوالکرم را در آینه ازل مشاهده کرد و آثار قدم او را دید.