بخش ۲۱۹ - عبدالباری
هوش مصنوعی: این متن به بیان نظراتی درباره علم و خالقیت می‌پردازد. شاعر از "عبدالباری" (بنده‌ای که به علم آراسته است) یاد می‌کند و می‌گوید که او به خدا نزدیک است. علم او به دلیل تفاوت و اختلاف موجود در خلقت و افعال، خالی از تناقض و تضاد است. همچنین، اشاره می‌کند که افعال خداوند بدون نسبت به اسم باری (خداوند) است و باید با دقت در افعال او تأمل کرد. در نهایت، اشاره‌ای به اسماء الهی و تجلی آن‌ها در خلقت دارد و کوه را به عنوان نمونه‌ای از این تجلی معرفی می‌کند.
ز عبدالباری ار علمت ادیب استشنو و آن عبد خالق را قریب است
هوش مصنوعی: اگر علم و دانشی که از عبدالباری به دست میآوری نیکو و شیواست، پس بدان که آن عبد خالق (خداوند) نیز به تو نزدیک است.
بری چون علم اوکان بخلافبستبخلقان از تفاوت و اختلافست
هوش مصنوعی: تو مانند علم و دانایی او بر این اختلافها و تفاوتها آگاه هستی، اما چنان به نقص و نیاز خود معتقدی که میان انسانها به خاطر همین تفاوتها و اختلافها، دچار جدایی و دوری شدهای.
پس از فعلی است او البته عاریکه بی‌نسبت بود با اسم باری
هوش مصنوعی: این جمله بیان می‌کند که انجام یک عمل نتیجهای دارد و این نتیجه هیچ ارتباطی با عنوان و نام خداوند ندارد. یعنی کارهای انسان و نتایج آن، در واقع به خود او مربوط است و به خداوند نسبت داده نمیشود.
در افعال است گر داری تدبرمبرا از تنافی وز تنافر
هوش مصنوعی: اگر در کارها و رفتارهای خود دقت و اندیشه داشته باشی، از تعارض و اختلاف دور خواهی بود.
بر اینمعنی است شاهد نزد برهانبقران «ماتری فی خلق رحمن»
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که شاهدی برای دلایل و برهانها وجود دارد که در قرآن به آن اشاره شده است و نشاندهندهی آفرینش و قدرت رحمان است.
چو باری شعبه‌یی ز اسماء یزدانبود کوهست تحت اسم رحمن
هوش مصنوعی: چنانچه یک بخش از نامهای خداوند است، این کوه نیز تحت اسم رحمان قرار دارد.