بخش ۲۲۷ - عبدالقابض
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی مفهوم قبض و بسط در عالم وجود می‌پردازد. شاعر به قدرت عبدالقابض اشاره می‌کند که می‌تواند حقایق را در ذهن و قلب انسان‌ها شیفت دهد و هر آنچه را که از قوانین طبیعی و اخلاقی دور است، به نوعی در قبض خود آورد. این قبض ممکن است به هر دلیلی در نظام وجود باشد، اما هرگز بر اساس حکم الهی نیست و از نظم الهی خارج می‌شود. شاعر در نهایت به این نکته می‌رسد که انسان نباید به دنبال چیزهایی باشد که به دستش نمی‌آید و در عوض باید در جای امن و راحتی بنشیند. او همچنین به این نکته اشاره می‌کند که آرزوهای ناممکن نشانه‌ای از جنون است.
تو عبدالقابض آنرا دان زحالشکه گیرد حق بخود قلب و خیالش
هوش مصنوعی: تو بنده کسی هستی که حق را به خود میگیرد، پس از وضعیت او آگاه باش که چگونه قلب و خیال او را تسخیر می‌کند.
بگرداند دگر مانند رایضو را بر نفس خویش و غیر قابض
هوش مصنوعی: شخصی باید در فکر خود و دیگران تأمل کند و با دقت بر اعمال و افکار خود نظارت داشته باشد، تا به شناخت عمیقتری دست یابد و از روی آگاهی تصمیمگیری کند.
پس او چیزی که دور است از فرایضنماید قبض و اینست از غوامض
هوش مصنوعی: او کارهایی را انجام میدهد که بر اساس اوامر و قوانین اصلی نیست و این جزو مسائل پیچیده و مبهم است.
سزاوار آنچه نبود در خلایقنماید قبض و آن قبض است لایق
هوش مصنوعی: چیزی که برای انسان‌ها مناسب نیست، از سوی او به گونهای در دلها و روحها اثر میگذارد و این اثرگذاری شایسته و مختص اوست.
بگیرد آنچه هست از مصلحت دورهم آمد در نظام تام معذور
هوش مصنوعی: هر کس باید آنچه را که از نظر مصلحت به دست میآورد بپذیرد و در کنار هم قرار بگیرد، چرا که در نظام کلی، هیچکس را نمیتوان سرزنش کرد.
نباشد آن بحکم الله جاریبود بهر عباد از نظم عاری
هوش مصنوعی: اگر بر اساس فرمان خدا نباشد، قوانین و نظم برای بندگان جاری نخواهد بود.
گر این معنی بفهم آید چو آبترود بیرون ز خاطر اضطرابت
هوش مصنوعی: اگر این مفهوم را درک کنی، مانند آبی که از ذهن و فکر تو خارج می‌شود، اضطرابت هم از بین خواهد رفت.
مگیر آنرا که از دستت ستانندنشین جائی کز آنجایت نرانند
هوش مصنوعی: چیزی را که از تو میگیرند، نپذیر و در جایی قرار بگیر که نتوانند تو را از آنجا بیرون کنند.
تمنای محالت از جنون استهر آن آبی که نتوان خورد خونست
هوش مصنوعی: خواستن چیز غیر ممکن از دیوانگی است، زیرا هر آبی که خوردن آن ممکن نباشد، همانند خون است.