بخش ۳۱۳ - عین‌الاله و عین العالم
هوش مصنوعی: این متن به بررسی حقیقت انسانی و روابط او با عالم و وجود پرداخته است. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که انسان حقیقتی دارد که در برزخ وجود پیدا می‌کند و با مشاهده حق، رحمت خود را به موجودات می‌افزاید. همچنین، به این موضوع اشاره می‌کند که بدون وجود انسان، جهان و آسمان هم وجود نداشتند. در نهایت، شاعر بیان می‌کند که حقیقت انسانی، به دور از تفرق، به یک اسم بصیر و آگاه نسبت به جهانیان وابسته است و هر چیز در عالم با این اسم مشخص و شناخته می‌شود.
ز عین العالم و عین الالهتنمایم نکته بی اشتباهت
هوش مصنوعی: من به تو نکتهای را نشان میدهم که بر اساس حقیقت جهان و ذات الهی است و هیچ اشتباهی در آن وجود ندارد.
شد انسانی که دارد در حقیقتتحقق او بکبری برزخیت
هوش مصنوعی: انسانی که به حقیقت وجود خود پی برده و به مرحلهای از تکامل رسیده است، در واقع از محدودیتهای دنیای مادی فراتر رفته و به نوعی برزخ و فضای بین دو عالم را تجربه می‌کند.
چو حق بیند ز چشم او بعالمکند رحمت به هستیها دمادم
هوش مصنوعی: وقتی حقایق از دید او آشکار شود، مداوم رحمتش را بر جهان و موجودات نازل می‌کند.
باین معنی است ظاهر سر لولاکنبودی گر تو کی می‌بود افلاک
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که اگر وجود اجتماعی و ظاهری تو نبود، هیچگاه عالم و جهان به این شکل نمیبود. به عبارتی، اهمیت و وجود تو تأثیر بسزایی در ساختار دنیا و آسمانها دارد.
خود انسانیست دیگر بی‌تفرقکه بر اسم بصیرستش تحقق
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که انسانی وجود دارد که به خاطر بصیرت و روشنبینیاش از دیگران متمایز است و در عین حال، هیچگونه تفرقه یا جدایی در او وجود ندارد. این انسان درک عمیقی از واقعیتها دارد و به نوعی همگان را درک و با آنها ارتباط برقرار می‌کند.
چو هر شیئ شود مرئی بعالمباین اسم است معلوم و مسلم
هوش مصنوعی: هر چیز که در عالم قابل دیدن باشد، با این نام شناخته شده و به وضوح مشخص است.