بخش ۳۴۳ - القبض
هوش مصنوعی: این متن به بررسی حالت‌های "قبض" و "بسط" در روابط انسانی و تجربیات روحی می‌پردازد. قبض به معنای تنگی و محدودیت و بسط به معنای گسترش و آزادی است. شاعر از وحشتی سخن می‌گوید که از جدایی و فاصله ناشی می‌شود و این وحشت باعث لنگی و عدم حرکت می‌شود. او به جوانب مختلف ترس و امید اشاره می‌کند و توضیح می‌دهد که این احساسات به وضعیت فعلی افراد بستگی دارد. در نهایت، علامت‌گذاری بین این حالات و تأثیر آنها بر تجربه‌های فردی به تصویر کشیده می‌شود.
شوداز قبض وقت مر دره تنگز وحشت پای رفتارش شود لنگ
هوش مصنوعی: وقتی زمان به شدت فشرده می‌شود، مسیر زندگی به قدری دشوار و تنگ می‌شود که آدمی به خاطر هراس و ترسی که دارد، نمیتواند به درستی قدم بردارد.
بود آن وحشتش از صد و هجرانخلاف بسط کز انس است و احسان
هوش مصنوعی: وحشت او از جدایی و مشکلاتی که با صدای دلنشین و محبتآمیزش در تضاد بود، ناشی از نزدیک بودن و لطفی است که احساس میکرد.
بود اغلب که بعد از بسط آیداز آن سوء ادب کز بسط زاید
هوش مصنوعی: اکثر اوقات بعد از بیان گسترشیافته، مشکلاتی بوجود میآید که ناشی از عدم رعایت ادب و نزاکت است.
ز قبض و بسط ما را مدعا چیستخود آنرا فرق با خوف و رجا چیست
هوش مصنوعی: ما در حالتی از فراز و نشیب هستیم و هدف ما چیست؟ خود این حالت چه تفاوتی با ترس و امید دارد؟
بود خوف و رجا خود از بدو خوبتوقع کش بداز مکروه و مرغوب
هوش مصنوعی: از ابتدای عمر و زندگی انسان، همیشه ترس و امید در دل او وجود دارد. امیدوار است که به خوبیها برسد و از بدیها بپرهیزد.
بود خوفش ز مکروهی که آیدرجایش هم ز مرغوبی که خواهد
هوش مصنوعی: او از نیرنگی که ممکن است پیش آید، میترسد و امیدش نیز به چیزهایی است که دوست دارد به دست آورد.
و لیکن قبض و بسط اندر ظواهرتعلق دارد آن بر وقت حاضر
هوش مصنوعی: اما افت و خیز در ظاهر امور به زمان حال مربوط می‌شود.
باینمعنی که حال نقد چونستبر او این نیل کوثر یا که خونست
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که حالا وضعیت فعلی چیست و آیا حالتی مانند نهر کوثر است یا مانند خونریزی و آسیب. به عبارتی، شاید به دنبال تأمل در شرایط و احساسات خود باشیم و حیرت کنیم که چه نوع حالتی داریم.