بخش ۳۸۱ - المتحقق بالحق و الخلق
هوش مصنوعی: این متن درباره مفهوم و تجلی توحید و حقیقت وجود سخن می‌گوید. نویسنده بیان می‌کند که حقیقت و وجود در عین حال که متعین و مقید هستند، در عین حال از یک حقیقت واحد سرچشمه می‌گیرند. او اشاره دارد که دیدن این حقیقت به معنای درک وجود واحد است و تمامی موجودات، در عین تنوع، به یک حقیقت واحد متصل هستند. در نهایت، متن به اهمیت شهود و تجربه در درک این حقیقت اشاره می‌کند و بیان می‌کند که شخصی که به این بینش رسیده است، به صورت همزمان هم متحقق است و هم با خلق مرتبط است.
متحقق بحق و خلق آنستکه بر عین وی اینمعنی عیانست
هوش مصنوعی: آنچه که حقیقت دارد و وجود خارجی دارد، به وضوح در وجود خود او دیده میشود.
به بیند در وجود از عین توحیدکه مطلق راست وجهی سوی تقیید
هوش مصنوعی: در وجود، نگاه کن تا به حقیقت یکتایی برسیدی، زیرا آنچه مطلق و بیقید است، در نهایت به یک سمت محدودیت میرسد.
دگر کل مقید را در اشراقبود وجهی معین سوی اطلاق
هوش مصنوعی: هر چیز محدود و مقید، در درخشش و روشنی خود، شکلی مشخص و معین دارد که آن را به سمت کشف نامحدود پیش میبرد.
ببیند بلکه او در حال رؤیتبود کل وجودم آن یک حقیقت
هوش مصنوعی: شاید او در حال دیدن بود و تمام وجود من یک حقیقت واحد است.
در وجه است آن حقیقت را محققمقید یک دگر زان گشت مطلق
هوش مصنوعی: در ظاهر، حقیقت به شکلهای مختلفی تظاهر می‌کند و هر یک از این اشکال به گونهای به هم مرتبط و وابسته هستند. به عبارت دیگر، آنچه که در عین حال مطلق به نظر میرسد، در واقع به ویژگیها و شرایط خاصی وابسته است.
بهر قید است از وجهی مقیدز هر اطلاق مطلق در شواهد
هوش مصنوعی: به خاطر یک دلیل خاص، هر چیزی که محدود شده است به صورت مشخصی در بعضی شواهد به کار میرود و نمیتوان آن را به صورت بدون قید و شرط تعمیم داد.
چنین صاحب شهودی پاک دلقستمتحقق بحث و هم بخلق است
هوش مصنوعی: این شخص دارای بینش عمیق و آگاهی است و در عین حال به جامعه و خلق و خوی مردم نیز توجه دارد.