بخش ۴۵۵ - علامه دفع البخل للمجاهد
هوش مصنوعی: این متن به نقد بخل و جمع‌آوری مال بدون هدف و نگریستن به عواقب آن می‌پردازد. شاعر متذکر می‌شود که جمع‌آوری ثروت به‌تنهایی و بدون توجه به انسان‌ها و دین، نه تنها سودی ندارد، بلکه انسان را دچار تنگنا و خستگی می‌کند. او تأکید می‌کند که اگرچه مال و ثروت می‌تواند به اجرای دین کمک کند، ولی در نهایت دنیا دارایی دائمی نیست و انسان باید خود را از بند بخل رها کند. در نهایت، شاعر به این نکته می‌رسد که اگر کسی با خدا در ارتباط باشد، دیگر نیازی به نگرانی از فقر و بی‌نیازی ندارد و در آن حالت، همه چیز نور و نعمت خواهد بود. همچنین اشاره می‌کند که اگر فردی بتواند بدون نشان دادن جود و generosity، به دیگران کمک کند، به معنای واقعی در مسیر معنوی خود پیش رفته است.
نشانی بود این در ترک آزتدگر از بخل گویم نکته بازت
هوش مصنوعی: این جمله اشاره دارد به این که به خاطر حسادت و بخلی که نسبت به تو داشتم، نشانهای از این حس را در کلمات خودم بروز میدهم.
بترکش گر ترا پای ثبات استبر احوال بخیلان التفات است
هوش مصنوعی: اگر پایت در راستای استقامت و ایستادگی است، از کسانی که بخیل هستند و به حال دیگران توجهی ندارند، دوری کن.
که مالی جمع کرد او با دو صد رنجبمرد و برد وزرا و دیگری گنج
هوش مصنوعی: او با سختی و زحمت فراوان مالی جمع کرد، اما در نهایت مرد و این ثروت به وزرا و دیگران منتقل شد.
گر آید پیش فکرت گاهگاهیکه جمع مال را نبود گناهی
هوش مصنوعی: اگر گاهی به ذهنت میآید که جمع کردن ثروت کار نادرستی نیست، این فکر بد نیست.
توئی درویش نی اهل و عیالتکشی رنج ار نباشد ملک و مالت
هوش مصنوعی: تو درویشی و نی اهل و عیالت، پس چه رنجی داری اگر داری از نظر ملک و مال چیزی نیست؟
شوی محتاج و بی‌دمساز مانیز ذکر و فکر یکجا باز مانی
هوش مصنوعی: اگر محتاج و بیهمدم شوی، از یاد و فکر یک جا نمیتوانی بمانی.
بمال اجرای دین حق توان کردنه بهر هر کسی دنیا زیان کرد
هوش مصنوعی: با تلاش و کوشش برای اجرای اصول و عقاید درست، میتوان به هدف رسید؛ اما نباید فراموش کرد که دنیا برای هر کس سودمند نیست.
غرض گر آیدت اینها بخاطرهنوز استت بجای از بخل آن سر
هوش مصنوعی: اگر هدف تو از این کارها تنها برای به دست آوردن است، باید بدانی که هنوز در دل تو به خاطر بخل، جایی برای خوبیها وجود ندارد.
اگر با حق شوی در ملک‌اللهندارد بتسگی و خستگی راه
هوش مصنوعی: اگر با حقیقت و خلوص در مسیر خداوند قرار بگیری، هیچ چیز نمیتواند تو را خسته یا دلسرد کند.
در آنجا نیست غیر از نور و نعمتهمه فتح است و فوز و بسط و وسعت
هوش مصنوعی: در آنجا فقط نور و نعمت وجود دارد و همه چیز در دسترسی و گشایش و فراخی است.
وگر بگذشته باشی زین خطرهانباید نفس دستی زین نظرها
هوش مصنوعی: اگر از این خطرها عبور کردهای، نباید از این دیدگاه دلسرد شوی.
نکوتر امتحانی گویمت بازز نفش بخل خاطر شویمت باز
هوش مصنوعی: بهتر است که بگویم تو را آزمایش میکنم، تا از خودخواهیات فاصله بگیری و در دل، به آرامش برسی.
توانی گر دهی مال و نوائیفزون یا کم بشخصی در خفائی
هوش مصنوعی: اگر بتوانی از مال و ثروت خود به کسی کمک کنی، چه کم و چه زیاد، این عمل در حقیقت به نوعی پنهانکاری و راز نگهداری از خوبیهایت مربوط می‌شود.
که او نشناسد آن معطی تو بودیبود گرچه محبی یا عنودی
هوش مصنوعی: اگر کسی تو را نشناسد، باید بداند که تو آن کسی هستی که محبت میورزی یا حتی دشمنی میکنی، هر دو حالت متعلق به تو است.
نیاری در نظر حب و عنادشباو پنهان کنی جود از ودادش
هوش مصنوعی: اگر بخواهی بین عشق و دشمنی او را پنهان کنی، نمیتوانی چشمه بخشندگیاش را از محبتش پنهان کنی.
ور از دستت بر آید در غیابشکنی فارغ ز رنج و اضطرابش
هوش مصنوعی: اگر بتوانی در غیاب او، بیتوجهی و آرامش را تجربه کنی، میتوانی از رنج و تنشهای ناشی از نبودش رها شوی.
بدون اطلاع او و غیریدریغ از وی نداری هیچ خیری
هوش مصنوعی: هرگز نباید از کسی که نمیداند یا در جریان نیست، چیزی را بگیری یا کم بگذاری.
اگر باشی چنین صوفی نشانیگذشته نفست از هر امتحانی
هوش مصنوعی: اگر تو چنین صوفی باشی، نشانهای از گذشتهات و آزمونهایی که گذراندهای، در وجودت نخواهد بود.
اگر باشی چنین فارغ ز خلقیمطهر دوده و پاکیزه دلقی
هوش مصنوعی: اگر از مردم و دنیای اطراف بینیاز و آزاد باشی، در آن صورت دارای نیکویی و پاکی هستی.
و گر زین امتحان نائی برون راستمشو ایمن که رأس بخل برجاست
هوش مصنوعی: اگر از این آزمایش آزاد شدی، مطمئن نباش که از بخل و خودخواهی در امان هستی.
هنوز آن مرده دارد جنبجوئیاگر خیزد تو در کامش فروئی
هوش مصنوعی: هنوز آن مرده حرکت می‌کند، اگر برخیزد، تو در شگفتیاش قرار خواهی گرفت.